Răng của trẻ, do nha sĩ giải thích

Từ khi mang thai đến 18 tuổi, những chủ đề về răng miệng ba mẹ cần biết ở từng giai đoạn. Blog này viết chi tiết hơn các bài trong ứng dụng Lịch Răng.

Mang thai

Chảy máu nướu khi mang thaiChảy máu nướu thường gặp khi mang thai. Đừng ngừng chải răng. Chỉ cần nhẹ nhàng và kỹ lưỡng hơn.Răng của bé đang hình thànhRăng sữa bắt đầu hình thành vào khoảng tuần thứ 6 của thai kỳ. Chế độ ăn cân bằng hỗ trợ răng của bé phát triển.Đừng đánh răng ngay sau khi ốm nghénĐánh răng ngay sau khi nôn làm mòn răng đang bị axit làm mềm. Súc miệng bằng nước và đợi 30 phút rồi mới đánh răng.Chăm sóc răng khi mang thai là an toànKhám răng và điều trị đều an toàn khi mang thai. Tam cá nguyệt thứ hai (tuần 14–27) là lúc dễ chịu nhất.Thuốc nha khoa trong thai kỳKháng sinh tetracycline có thể làm răng của bé nhiễm màu, nên cần tránh. Hãy hỏi trước khi dùng bất kỳ thuốc giảm đau hay kháng sinh nào.Bệnh nướu và sinh non: những gì đã biếtBệnh nướu có liên quan đến sinh non, nhưng chưa được chứng minh là nguyên nhân. Điều trị nướu an toàn khi mang thai.Phòng sâu răng cho bé bắt đầu từ chính răng miệng của mẹSức khỏe răng miệng của gia đình ảnh hưởng đến nguy cơ sâu răng của bé. Mẹ hãy hoàn tất điều trị sâu răng trước khi sinh.Đồ chăm sóc răng miệng cho túi đi sinhGạc, bàn chải em bé, kem đánh răng có fluor và vòng gặm nướu là đủ. Tránh benzocaine và vòng hổ phách.Kế hoạch chăm sóc răng sau sinhHãy lên kế hoạch khám răng sau sinh ngay bây giờ. Nên cho con bú mẹ; bú suốt đêm khi bé đã mọc răng là một yếu tố nguy cơ.

Sơ sinh

Bé sinh ra đã có răng?Răng có từ lúc sinh hoặc mọc trong tháng đầu rất hiếm gặp. Phần lớn chỉ cần theo dõi, nhưng răng lung lay thì cần nha sĩ kiểm tra.Lau nướu trước khi bé mọc răngLau nướu bằng gạc sạch, ẩm sau khi bú là bước đầu tiên cho thói quen đánh răng suốt đời.Nốt trắng và mảng trắng trong miệng bé sơ sinhNhững nốt trắng nhỏ trong miệng thường tự biến mất. Lớp trắng lau không đi có thể là nấm miệng.Dính thắng lưỡi: có cần cắt không?Thắng lưỡi hoặc thắng môi ngắn không cần điều trị nếu bé bú tốt. Chỉ cần kiểm tra khi có vấn đề về bú.

Em bé (năm đầu)

Ti giả và mút ngón tayMút là điều bình thường ở tuổi sơ sinh. Hãy hướng tới việc bỏ trước 3 tuổi, và không bao giờ nhúng ti giả vào thứ gì ngọt.Mọc răng: điều gì bình thường, điều gì khôngChảy dãi và quấy khóc là thường gặp, nhưng sốt cao và tiêu chảy không phải do mọc răng. Tránh dùng gel benzocaine.Chiếc răng đầu tiênChiếc răng đầu tiên thường nhú vào khoảng 6 tháng tuổi, răng cửa hàm dưới trước. Bắt đầu dùng kem đánh răng có fluor ngay hôm đó.Bắt đầu ăn dặm không đườngKhông thêm đường vào đồ ăn của bé, và không nước ép trái cây trước 12 tháng. Làm quen với vị ngọt muộn hơn giúp phòng sâu răng.Thứ tự mọc răng sữaCả 20 răng sữa thường mọc đủ vào khoảng 30 tháng tuổi. Sớm hay muộn khoảng 6 tháng là bình thường.Không ngậm bình sữa khi ngủNgủ khi đang ngậm bình hoặc đang bú có thể gây sâu ở gần nướu của răng cửa hàm trên. Hãy làm sạch răng sau cữ bú đêm.Tập uống bằng cốcĐến lúc tập uống bằng cốc rồi! Mục tiêu là cai bình trong khoảng 12 đến 18 tháng. Nên dùng cốc ống hút và cốc không nắp.Đi nha sĩ lần đầu trước sinh nhật đầu tiênHãy lên kế hoạch đi nha sĩ lần đầu trong vòng 6 tháng sau khi mọc chiếc răng đầu tiên, và không muộn hơn sinh nhật đầu tiên.Sinh nhật đầu tiên: điểm lại sức khỏe răng miệngChúc mừng sinh nhật đầu tiên! Đến lúc cai bình, đánh răng ngày 2 lần và bắt đầu bôi vecni fluor nếu chưa làm.

Tập đi (1–3)

Fluor có an toàn cho bé không?Dùng đúng lượng, kem đánh răng có fluor là cách phòng sâu răng đã được chứng minh. Đây là những điều ba mẹ cần biết.Phỏng nước và vết loét trong miệngKhi phỏng nước trong miệng khiến bé khó ăn uống, phòng mất nước là điều quan trọng nhất.Răng hàm đầu tiên đang mọcRăng hàm thứ nhất thường mọc trong khoảng 13 đến 19 tháng. Chải sâu vào các rãnh và dùng chỉ nha khoa khi răng chạm nhau.Răng nanh mọc, đến lúc đi khámRăng nanh sữa thường mọc trong khoảng 16 đến 23 tháng. Đây là thời điểm rất tốt để bắt đầu khám định kỳ.Khám răng định kỳ 6 thángSâu răng lúc đầu không gây đau. Khám răng và bôi vecni fluor mỗi 6 tháng giúp phát hiện sớm những thay đổi nhỏ.'Cửa sổ lây nhiễm' có còn đúng không?Ý tưởng vi khuẩn gây sâu răng chỉ lây trong khoảng 19 đến 31 tháng đã lỗi thời. Đường và fluor quan trọng hơn.Đến lúc giảm dần cữ bú đêmKhi đã có răng, bú đêm hoặc ngủ khi ngậm bình làm tăng nguy cơ sâu răng rất nhiều. Hãy giảm dần từ từ.Chuẩn bị đi nha sĩLàm quen với nha sĩ qua sách và trò chơi, và tránh những từ đáng sợ, sẽ giúp các buổi khám dễ dàng hơn nhiều.2 tuổi: bắt đầu bằng việc đặt giờ ăn vặtCả lượng đồ ngọt và số lần bé ăn đều ảnh hưởng đến sâu răng, đặc biệt là số lần. Giữa các bữa chỉ cho uống nước lọc.Xylitol có giúp phòng sâu răng không?Xylitol là chất tạo ngọt ít hại hơn đường, nhưng bằng chứng về khả năng phòng sâu răng của nó còn yếu.Những răng sữa cuối cùng: răng hàm thứ haiRăng hàm thứ hai thường mọc lúc 23 đến 33 tháng. Khi bốn chiếc này mọc xong, bé đã có đủ 20 răng sữa!Bé chải trước, ba mẹ chải lạiĐể bé tự chải trước, rồi ba mẹ chải lại. Dùng hẹn giờ 2 phút, và duy trì đến khi bé 7 hoặc 8 tuổi.Vecni fluor: vì sao nên dùngVecni fluor là fluor nồng độ cao được nha sĩ quét lên răng. Vecni giúp giảm sâu răng sữa.Khi răng sữa bị chấn thươngSau khi ngã, răng sữa bị thương thường chỉ cần theo dõi, và răng bị bật ra thì không bao giờ cắm lại.3 tuổi: kem đánh răng bằng hạt đậuTừ 3 tuổi, dùng lượng kem đánh răng có fluor bằng hạt đậu và tập nhổ ra. Cũng đến lúc chia tay ti giả.Nước ép: 120 mL (4 oz) mỗi ngày, uống bằng cốc trong bữa ănVới trẻ 1 đến 3 tuổi, giới hạn nước ép 120 mL (4 oz) mỗi ngày, uống bằng cốc thường trong bữa ăn. Không nhấp cốc nước ép cả ngày.

Mẫu giáo (3–6)

Khi răng trông đen hoặc vàngVết đen gần viền nướu vô hại và nha sĩ có thể làm sạch. Không bao giờ tự làm trắng răng cho bé ở nhà.Răng sữa đằng nào cũng rụng, sao phải chữa?Răng hàm sữa ở lại đến 10-12 tuổi. Sâu răng không điều trị có thể gây đau, nhiễm trùng và hại đến răng vĩnh viễn.Vệt trắng gần nướu: dấu hiệu đầu tiên của sâu răngĐốm trắng đục như phấn gần nướu có thể là sâu răng giai đoạn sớm. Phát hiện bây giờ thì vẫn có thể phục hồi.An thần hay gây mê toàn thân có an toàn khi chữa răng không?Nghiên cứu cho thấy một lần gây mê ngắn không làm khác biệt IQ của trẻ. Nếu được đề nghị, hãy kiểm tra hệ thống an toàn.Sâu răng ở kẽ răng hàm không nhìn thấy đượcKhoảng bốn tuổi, các răng hàm chạm nhau và sâu răng ẩn giữa chúng. Dùng chỉ nha khoa hằng ngày và chụp X-quang khi cần sẽ giúp phát hiện.Nghiến răng khi ngủNghiến răng thường gặp ở trẻ và giảm dần theo tuổi. Nếu kèm ngáy hoặc ngừng thở khi ngủ, hãy đưa bé đi khám.Chụp X-quang răng có an toàn cho bé không?X-quang răng dùng rất ít bức xạ, và bỏ qua một phim cần thiết có thể khiến bỏ sót lỗ sâu.Trám bít hố rãnh răng hàm sữa: bé có cần không?Trám bít hố rãnh và vecni fluor tùy thuộc vào nguy cơ sâu răng. Hãy hỏi về nguy cơ của con bạn ở lần khám tới.Kẽ hở giữa các răng cửa: có sao không?Kẽ hở giữa các răng cửa sữa vào khoảng năm tuổi là bình thường. Hàm đang tạo chỗ cho răng vĩnh viễn lớn hơn.Hơi thở của bé có mùiPhần lớn hơi thở có mùi đến từ lưỡi và mảng bám. Dịch mũi có mùi từ một bên mũi có thể là do dị vật mắc trong mũi.Răng hàm 6 tuổi: răng vĩnh viễn mọc mà không có răng nào lung layRăng hàm vĩnh viễn đầu tiên mọc âm thầm phía sau răng sữa. Dễ bị bỏ qua, nhưng đây là răng được dùng lâu nhất.Chiếc răng lung lay đầu tiên: bắt đầu thay răng sữaTrong khoảng sáu đến bảy tuổi, răng cửa hàm dưới lung lay và rụng. "Răng cá mập" (răng mọc hai hàng) thường tự ổn định.Ngủ há miệng và ngáyThở bằng miệng và ngáy có thể ảnh hưởng đến khớp cắn và sự phát triển của khuôn mặt. Đừng bỏ qua. Hãy tìm nguyên nhân.Răng hàm 6 tuổi đã mọc xong? Đến lúc trám bít hố rãnhKhi răng hàm 6 tuổi đã mọc hoàn toàn, hãy trám bít các rãnh ngay. Đây là một trong những cách tốt nhất để phòng sâu răng hàm.

Tuổi đi học

7 tuổi: đến lúc kiểm tra chỉnh nha lần đầuBác sĩ chỉnh nha khuyên kiểm tra lần đầu vào khoảng 7 tuổi. Phần lớn trẻ chỉ cần theo dõi; một số vấn đề xử lý sớm sẽ dễ hơn.Nước súc miệng có fluor: giờ đã có thể dùngTừ 6 tuổi, khi bé có thể nhổ ra mà không nuốt, nước súc miệng có fluor là một lựa chọn cho trẻ dễ bị sâu răng.Mảng trắng hoặc vàng trên răng hàm mới mọc?Mảng màu trên răng hàm hay răng cửa mới mọc, nhất là khi kèm ê buốt, có thể là MIH. Phát hiện sớm sẽ dễ kiểm soát hơn.8 tuổi: răng cửa hàm trên đang thayBốn răng cửa hàm trên đang thay. To, hơi vàng hay có kẽ hở đều bình thường. Đến lúc thử cho bé tự đánh răng.Nếu răng vĩnh viễn bị bật raTừng phút đều quý giá. Đừng chạm vào chân răng. Cắm lại ngay, hoặc ngâm trong sữa và mang đến nha sĩ ngay lập tức.Mất răng hàm sữa sớm? Hãy giữ chỗMất răng hàm sữa sớm, các răng bên cạnh có thể nghiêng vào khoảng trống. Hãy hỏi xem có cần bộ giữ khoảng không.Miếng bảo vệ răng khi chơi thể thaoBóng đá, bóng rổ, võ thuật, đạp xe: các môn dễ va chạm hay té ngã cần miếng bảo vệ răng. Loại làm riêng vừa nhất.10 tuổi: răng hàm và răng nanh đang thayRăng hàm sữa đang nhường chỗ cho răng hàm nhỏ, và răng nanh sữa cho răng nanh vĩnh viễn. Đừng ép răng lung lay rụng ra.Nước có ga, đồ uống thể thao, nước tăng lực và mòn răngĐồ uống có tính axit làm mòn răng, kể cả loại không đường. Hãy uống trong bữa ăn, dùng ống hút, và đợi rồi mới đánh răng.Răng hàm lớn thứ hai sắp mọc: trám bít hố rãnh lần haiTrong khoảng 11 đến 13 tuổi, răng hàm mới mọc ở tận phía trong. Rất dễ bị bỏ qua, nên hãy trám bít hố rãnh khi răng đã mọc.Khi nào thường bắt đầu chỉnh nha toàn diệnNhiều trẻ bắt đầu chỉnh nha toàn diện trong khoảng 11 đến 13 tuổi. Niềng răng cũng làm thay đổi cách đánh răng.12 tuổi: cả 28 răng vĩnh viễn đã vào vị tríThường đến 12 đến 13 tuổi, cả 28 răng vĩnh viễn đã có đủ. Đây là răng dùng cả đời, nên đến lúc con tự chăm sóc.

Tuổi teen

Vắc-xin HPV và sức khỏe răng miệngHPV là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư ở phía sau miệng và họng. Vắc-xin được khuyên tiêm ở tuổi 11 đến 12.Tuổi dậy thì và nướu sưngNội tiết tố tuổi dậy thì khiến nướu phản ứng mạnh hơn với mảng bám. Nếu chảy máu, hãy chải kỹ hơn, đừng chải ít đi.Sau buổi tập, hãy uống nước lọcĐồ uống thể thao và nước tăng lực có tính axit, nhiều đường, làm mòn men răng. Với việc tập luyện thường ngày, con bạn chỉ cần nước lọc.Thuốc lá, thuốc lá điện tử và túi nicotineThuốc lá điện tử và túi nicotine cũng là thuốc lá. Hãy chia sẻ về tác hại, và bắt đầu bằng trò chuyện thay vì giảng giải.Làm trắng răng và xỏ khuyên ở miệngLàm trắng răng ở tuổi thiếu niên cần được quyết định cùng nha sĩ. Khuyên lưỡi và khuyên môi có nguy cơ làm mẻ răng và tụt nướu.Đến lúc kiểm tra răng khônKhi khám ở tuổi giữa đến cuối tuổi teen, răng khôn được kiểm tra bằng X-quang nếu cần. Nhổ hay không được quyết định cho từng chiếc.Nôn ói thường xuyên và mòn răngNôn ói hay trào ngược lặp lại làm mòn mặt trong răng cửa hàm trên trước tiên. Nha sĩ có thể là người phát hiện đầu tiên.Chuẩn bị chuyển sang nha khoa người lớnGiờ con bạn đã có thể tự đặt lịch khám và giải thích tiền sử nha khoa. Hãy cùng con xuất dữ liệu từ ứng dụng.Mười tám tuổi: năm thói quen cho cả đờiKem đánh răng có fluor ngày 2 lần, chỉ nha khoa mỗi ngày, khám định kỳ, bớt đường và axit, tránh xa thuốc lá. Năm thói quen cho cả đời.

Quanh năm

Năm mới, thói quen răng miệng mớiBắt đầu năm mới với bàn chải mới, hẹn giờ đánh răng, và các lịch khám trong năm đã ghi sẵn trên lịch.Vượt qua mùa kẹo bánhVới kẹo, cả ăn bao nhiêu và cách ăn đều quan trọng. Ăn một lần, tránh kẹo dính, và luôn đánh răng trước khi ngủ.Mùa hè: hồ bơi, xe đạp và chấn thương răngChấn thương răng tăng vào mùa hè. Hãy biết về mũ bảo hiểm, miếng bảo vệ răng, và cần làm gì nếu răng bị bật ra.Khám răng trước kỳ nghỉ đông, quy tắc ăn vặt trong kỳ nghỉKhám răng trước kỳ nghỉ, cộng với giờ ăn vặt cố định trong kỳ nghỉ, sẽ giúp ba mẹ bớt lo sâu răng trong những ngày lễ.Vào năm học mới, khởi đầu mới cho răngNăm học mới: bàn chải mới, xem kết quả khám răng ở trường, và súc miệng bằng nước sau bữa trưa.