Miếng bảo vệ răng khi chơi thể thao: khác nhau giữa các loại, cách chọn và cách bảo quản
Bóng đá, taekwondo hay đi xe đạp dễ va chạm, té ngã: miếng bảo vệ răng giúp giữ răng cửa. Vì sao loại làm riêng tốt nhất, vì sao đeo cả khi tập và cách bảo quản.
Tóm tắt nhanh
- Dễ va chạm hay té ngã? Hãy đeo miếng bảo vệ răng
- Loại làm riêng tại nha sĩ vừa khít nhất
- Đeo cả khi tập luyện, không chỉ khi thi đấu
Khi bé vào đội bóng hay bắt đầu học taekwondo, ba mẹ thường lo bé bị thương. Va vào mặt khi chơi thể thao và bị tổn thương răng cửa xảy ra thường hơn ba mẹ nghĩ. Bài viết này giải thích vì sao cần miếng bảo vệ răng, nên chọn loại nào và bảo quản ra sao.
Miếng bảo vệ răng bảo vệ răng như thế nào
Khi chơi thể thao, nếu bé bị bóng đập vào, va vào bạn hoặc ngã đập mặt xuống đất, răng cửa có thể bị gãy hoặc bật ra cả chiếc. Nhất là sau khi răng cửa đã thay bằng răng vĩnh viễn, đây là chiếc răng bé dùng suốt đời nên càng đáng tiếc.
Miếng bảo vệ răng là một miếng đệm mềm đeo vào răng. Nó phân tán và hấp thụ lực va đập, giúp giảm lực tác động lên răng, môi và hàm. Nó cũng giúp môi và mặt trong má không bị răng cắn vào làm rách.
Nên dùng khi bé tham gia những hoạt động này:
- Những môn có va chạm cơ thể hoặc bóng như bóng đá, bóng rổ, taekwondo
- Những hoạt động dễ ngã như đi xe đạp, trượt xe scooter
Miếng bảo vệ răng có ba loại chính:
- Loại làm riêng: nha sĩ lấy dấu răng của bé rồi làm. Vừa khít nhất và khó bị rơi ra.
- Loại tạo khuôn bằng nhiệt: ngâm vào nước nóng cho mềm rồi cắn để tạo hình. Được khuyên dùng sau loại làm riêng.
- Loại làm sẵn: đeo luôn mà không tạo hình. Dễ rơi ra và khó thở, nên không được khuyến khích.
Miếng bảo vệ răng không vừa sẽ khiến bé cứ tháo ra, cuối cùng không phát huy được tác dụng. Đó là lý do loại làm riêng được xem là tốt nhất.
Chuẩn bị và sử dụng như thế này
- Khi bé bắt đầu chơi một môn thể thao, hãy hỏi nha sĩ về miếng bảo vệ răng làm riêng.
- Đeo cả khi tập luyện, không chỉ khi thi đấu. Chấn thương xảy ra trong lúc tập cũng như khi thi đấu.
- Sau khi chơi xong, rửa bằng nước, để khô rồi cất trong hộp đựng riêng có lỗ thông khí.
- Không để trong xe hơi nóng hay dưới nắng. Miếng bảo vệ răng có thể bị biến dạng vì nhiệt.
- Thay mới nếu bị rách hoặc bị lỏng.
Nếu bé đang niềng răng, hãy dùng miếng bảo vệ răng thiết kế riêng cho người niềng thay cho loại thông thường. Vì mắc cài khiến môi và má dễ bị thương hơn, bé lại càng cần.
Nếu bé nói khó chịu, thường là do miếng bảo vệ răng không vừa. Miếng vừa khít hầu như không cản trở việc nói và thở. Thay vì bỏ cuộc ngay vì bé không thích, ba mẹ hãy nhờ nha sĩ kiểm tra xem có vừa không trước đã.
Bé mới đeo lần đầu có thể thấy lạ. Trước khi chơi thể thao, cho bé đeo thử ở nhà một lúc, tập nói và hít thở sâu, bé sẽ quen nhanh. Nếu tháo ra trong giờ nghỉ, hãy dặn bé đừng để lung tung mà cất vào hộp, và ghi tên lên hộp để bé không nhầm với đồ của bạn.
Sai lầm ba mẹ hay mắc là dùng một miếng bảo vệ răng suốt nhiều năm. Ở tuổi tiểu học, răng liên tục rụng và mọc mới nên hình dạng khoang miệng thay đổi thường xuyên. Miếng trước đây vừa khít cũng có thể lỏng ra lúc nào không hay.
Câu hỏi thường gặp
Học taekwondo bé đã đeo đủ đồ bảo hộ, vẫn cần miếng bảo vệ răng sao?
Nếu là môn có thể va vào mặt hoặc té ngã thì nên dùng. Dù có mũ bảo hộ, răng và môi trong miệng vẫn cần được bảo vệ riêng.
Bé đang ở tuổi thay răng liên tục, làm loại riêng có được không?
Được. Ở giai đoạn thay nhiều răng, nha sĩ sẽ kiểm tra độ vừa khít của miếng bảo vệ răng ở các lần khám định kỳ. Nếu bị lỏng hoặc không còn vừa, bé sẽ được làm lại.
Bé kêu bí bách và cứ tháo ra.
Thường là do không vừa. Nếu bé đang dùng loại làm sẵn, hãy thử đổi sang loại tạo khuôn bằng nhiệt hoặc loại làm riêng; nếu đã là loại làm riêng, hãy nhờ nha sĩ kiểm tra độ vừa khít.
Đeo miếng bảo vệ răng rồi thì răng không bị thương nữa phải không?
Miếng bảo vệ răng giúp giảm lực va đập nhưng không ngăn được hoàn toàn. Dù đã đeo, nếu răng bị va mạnh, hãy cho nha sĩ kiểm tra.
Những lúc này, ba mẹ hãy đưa bé đi nha sĩ
- Bé mới bắt đầu chơi một môn thể thao và cần làm miếng bảo vệ răng
- Răng bị va đập khi chơi thể thao rồi lung lay hoặc đổi màu (dù không đau)
- Răng bị gãy hoặc bật ra (đi khám ngay)
- Miếng bảo vệ răng bị rách hoặc bị lỏng
- Bé bắt đầu niềng răng và cần miếng bảo vệ răng dành cho người niềng
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- AAPD · Policy on Prevention of Sports-related Orofacial Injuries (2023)
- ADA · Mouthguards (MouthHealthy) (2024)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.