Blog Lịch Răng
Mất răng hàm sữa sớm: dùng bộ giữ khoảng để giữ chỗ cho răng vĩnh viễn
Nếu răng hàm sữa phải nhổ sớm vì sâu, các răng bên cạnh có thể nghiêng làm hẹp chỗ của răng vĩnh viễn. Khi nào cần bộ giữ khoảng, mẹo khi đeo và khi nào nên gặp nha sĩ.
Tóm tắt nhanh
- Răng hàm sữa giữ chỗ cho răng hàm nhỏ đến 9 đến 12 tuổi
- Mất răng sớm? Hỏi ngay về bộ giữ khoảng
- Khi đang đeo, tránh kẹo dẻo và nhai đá
"Đằng nào răng sữa cũng rụng, nhổ luôn có được không?" là câu hỏi rất hay gặp. Nhưng răng hàm sữa không chỉ để nhai, mà còn giữ chỗ cho răng vĩnh viễn sẽ mọc sau này. Bài viết này giải thích vì sao cần giữ khoảng trống khi bé mất răng hàm sữa sớm, và ba mẹ nên hỏi nha sĩ những gì.
Răng hàm sữa là người giữ chỗ
Răng hàm sữa giữ chỗ trong miệng cho đến khi được thay bằng răng vĩnh viễn (răng hàm nhỏ) phát triển bên dưới, vào khoảng 9–12 tuổi. Răng vĩnh viễn lớn dần ngay bên dưới răng hàm sữa, và đến lúc thì trồi lên đúng chỗ đó.
Nhưng nếu răng hàm sữa bị nhổ hoặc mất sớm vì sâu, có thể sẽ phát sinh vấn đề. Răng có đặc tính khi có khoảng trống thì sẽ dần nghiêng hoặc dịch chuyển về phía đó. Nếu các răng hai bên nghiêng vào khoảng trống, chỗ trống sẽ hẹp lại, và sau này khi răng vĩnh viễn trồi lên thì không đủ chỗ. Khi đó răng vĩnh viễn có thể mọc lệch hướng hoặc không mọc được đúng lúc.
Thứ ngăn chặn điều này chính là bộ giữ khoảng. Đây là một khí cụ nhỏ giữ lại khoảng trống để các răng hai bên không nghiêng vào. Giống như đặt chiếc cặp lên ghế bên cạnh để giữ chỗ cho bạn đến sau vậy. Nhưng không phải cứ nhổ răng sớm là đều cần khí cụ. Điều đó tùy thuộc vào răng nào bị mất, bé bao nhiêu tuổi và răng vĩnh viễn bên dưới đã phát triển đến đâu. Vì vậy nha sĩ sẽ xem phim X-quang để kiểm tra tình trạng răng vĩnh viễn rồi mới quyết định.
Răng sữa tự lung lay rồi rụng nghĩa là răng vĩnh viễn sắp mọc lên, nên thường không cần khí cụ.
Điều trị trước, nhổ là cuối cùng
Cách giữ chỗ tốt nhất là giữ răng hàm sữa đến cuối cùng. Nếu răng hàm sữa bị sâu, điều trị và giữ lại răng được ưu tiên hơn nhổ. Nếu trì hoãn điều trị vì nghĩ "răng này sắp rụng rồi", sâu răng có thể lan sâu và cuối cùng răng phải nhổ sớm.
Nếu răng đã phải nhổ sớm, ba mẹ hãy làm thế này:
- Ngay lúc nhổ răng, hãy hỏi nha sĩ xem bé có cần bộ giữ khoảng không.
- Nếu cần, hãy làm khí cụ sớm, đừng để quá muộn. Trong lúc chờ, răng bên cạnh có thể dịch chuyển.
- Sau khi đeo khí cụ, cũng đừng bỏ lần khám định kỳ nào. Mỗi lần khám, nha sĩ sẽ kiểm tra răng vĩnh viễn đã trồi lên đến đâu.
Mẹo khi bé đang đeo khí cụ:
- Thức ăn dễ mắc quanh khí cụ, nên hãy chải chỗ đó thật kỹ.
- Tránh kẹo dẻo, kẹo caramel và nhai đá. Khí cụ có thể bị bong hoặc cong.
- Nhắc bé đừng hay dùng lưỡi hoặc ngón tay nghịch khí cụ.
- Khi kiểm tra việc đánh răng của bé, ba mẹ hãy nhìn vào miệng xem khí cụ có còn bám chắc đúng chỗ không.
Ở bên có khí cụ, hãy di chuyển bàn chải nhỏ và lần lượt chải kẽ giữa khí cụ và răng, rồi giữa khí cụ và nướu. Dù bé đã ở tuổi tự đánh răng, vùng quanh khí cụ rất dễ bị sót, nên thỉnh thoảng ba mẹ kiểm tra lại lần cuối thì tốt.
Bộ giữ khoảng sẽ được tháo ra khi răng vĩnh viễn mọc. Thời điểm tháo được quyết định dựa trên tiến triển của răng vĩnh viễn ở các lần khám định kỳ, vì vậy hãy nhớ duy trì việc đi khám.
Câu hỏi thường gặp
Răng hàm sữa đằng nào cũng rụng, có nhất thiết phải điều trị không?
Răng hàm sữa vừa đảm nhận việc nhai vừa giữ chỗ cho răng vĩnh viễn đến 9–12 tuổi. Nếu để sâu răng, bé có thể bị đau hoặc phải nhổ răng sớm, nên điều trị để giữ răng được ưu tiên. Cách điều trị tùy tình trạng sâu răng, nên hãy trao đổi với nha sĩ.
Bé đã nhổ răng nhưng ba mẹ chưa được nghe gì về bộ giữ khoảng.
Hãy hỏi xem bé có cần khí cụ không ở lần khám tới, hoặc gọi điện hỏi ngay. Tùy vị trí răng mất, tuổi của bé và sự phát triển của răng vĩnh viễn, có trường hợp không cần, nên tốt nhất là nghe nhận định của nha sĩ.
Khí cụ phải đeo bao lâu?
Bé đeo cho đến khi răng vĩnh viễn bên dưới trồi lên. Thời điểm này khác nhau ở mỗi bé, nên nha sĩ sẽ kiểm tra răng vĩnh viễn mọc ở các lần khám định kỳ rồi mới tháo ra.
Đeo khí cụ có đau hay khó chịu không?
Vài ngày đầu bé có thể thấy vướng lưỡi hoặc lạ lẫm, nhưng thường sẽ quen nhanh. Nếu khí cụ cấn vào nướu hoặc bé đau kéo dài, hãy báo cho nha sĩ.
Những lúc này, ba mẹ hãy đưa bé đi nha sĩ
- Bộ giữ khoảng bị lỏng hoặc rơi ra (đi khám ngay)
- Thấy răng hàm sữa bị sâu hoặc bé tránh nhai ở bên đó
- Răng sữa đã rụng khá lâu mà vẫn chưa thấy răng vĩnh viễn
- Răng bên cạnh khoảng trống trông như đang nghiêng
- Nướu quanh khí cụ sưng hoặc bé kêu đau
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.