Răng hàm lớn thứ hai sắp mọc, trám bít hố rãnh lần hai: bảo vệ răng hàm trong cùng lúc 11–13 tuổi

Từ 11–13 tuổi, răng hàm lớn thứ hai mọc phía sau răng hàm 6 tuổi. Cách phát hiện chiếc răng dễ bị bỏ qua này, mẹo chải răng và vì sao nên trám bít khi răng đã mọc xong.

Khi bé lên những lớp cuối tiểu học, ba mẹ thường cảm thấy chuyện thay răng gần như đã xong. Nhưng chính lúc này, ở tận cùng trong miệng, một chiếc răng hàm mới đang âm thầm mọc lên. Bài viết này nói về răng hàm lớn thứ hai, chiếc răng không có răng sữa nào rụng trước nên cả ba mẹ lẫn bé rất dễ không để ý.

Một chiếc răng hàm mới âm thầm mọc ở phía trong cùng

Răng hàm lớn thứ hai mọc ngay phía sau răng hàm vĩnh viễn đầu tiên (răng hàm 6 tuổi) vào khoảng 11–13 tuổi. Người ta còn hay gọi là "răng hàm 12 tuổi". Mỗi bên trên, dưới, trái, phải mọc một chiếc, và là răng vĩnh viễn ngay từ đầu.

Với răng cửa hay răng hàm nhỏ, răng sữa lung lay và rụng trước nên rất dễ nhận ra răng đang thay. Nhưng răng hàm lớn thứ hai không có răng sữa nào rụng trước. Răng cứ thế mọc lên từ phần nướu trống phía sau, nên nhiều khi phải đến lần khám định kỳ ba mẹ mới biết.

Vì nằm tận phía trong, chiếc răng này có vài điểm khó:

• Bàn chải khó chạm tới. Đây là chỗ bé hay bỏ sót nhất khi tự chải.
• Trong lúc mọc, một phần răng vẫn bị nướu phủ lên. Thức ăn và mảng bám mắc vào khe đó khiến nướu dễ sưng đau.
• Mặt nhai có rãnh sâu. Những rãnh sâu này là nơi sâu răng hay bắt đầu nhất.

Vì vậy, khi răng đã mọc hoàn toàn, nên trám bít hố rãnh để lấp kín các rãnh. Trám bít hố rãnh là cách phủ một lớp mỏng lên các rãnh sâu ở mặt nhai để thức ăn và vi khuẩn không lọt vào được. Ba mẹ có thể hình dung đây là "lần hai" sau lần trám bít cho răng hàm 6 tuổi. Đây cũng là lúc kiểm tra xem chất trám trên răng hàm 6 tuổi đã bị mòn hay bong chưa.

Mỗi tháng một lần, hãy nhìn vào phía trong cùng

Ở nhà, ba mẹ hãy giúp bé như sau:

1. Mỗi tháng một lần, cho bé há miệng thật to ở chỗ sáng và xem phần nướu trong cùng có thấy răng hàm mới nhú lên không. Dùng đèn pin điện thoại sẽ nhìn rõ hơn.
2. Khi chải phía trong cùng, hãy khép hờ miệng và đưa bàn chải đầu nhỏ vào. Há miệng to quá thì má bị căng, bàn chải lại càng khó vào.
3. Nếu nướu sưng đau trong lúc răng mọc, đừng tránh chỗ đó mà hãy chải nhẹ nhàng hơn và thường xuyên hơn. Mảng bám ít đi thì nướu cũng bớt sưng.
4. Khi răng đã mọc hoàn toàn, hãy cho bé đi trám bít hố rãnh.

Đưa bàn chải vào chéo từ phía má, rồi lần lượt chải mặt nhai, mặt phía má và mặt phía lưỡi của răng hàm trong cùng. Cuối cùng, đưa bàn chải qua mặt sau của chiếc răng trong cùng thêm một lần nữa để ít bị sót hơn. Thức ăn hay mắc giữa răng hàm 6 tuổi và răng hàm mới, nên hãy dùng thêm chỉ nha khoa.

Trám bít hố rãnh nên làm sau khi răng đã mọc hoàn toàn lên khỏi nướu. Để chất trám bám được, mặt nhai phải được giữ sạch và khô, mà nếu nướu vẫn còn phủ lên thì rất khó. Vì vậy, khi răng mới mọc được một nửa, nha sĩ sẽ theo dõi tiến triển ở các lần khám định kỳ rồi chọn đúng lúc để trám. Nếu con có nguy cơ sâu răng cao, nha sĩ có thể dùng một cách bảo vệ tạm thời khác (như trám bít bằng glass ionomer) ngay cả trước khi răng mọc hoàn toàn, nên khi thấy răng hàm mới nhú, ba mẹ hãy trao đổi với nha sĩ.

Sai lầm ba mẹ hay mắc là nghĩ "con lớn rồi, tự chải được" rồi hoàn toàn không nhìn vào miệng bé nữa. Dù bé tự chải, ít nhất răng hàm trong cùng thì thỉnh thoảng ba mẹ hãy cùng kiểm tra. Cho bé tự nhìn bằng gương cũng giúp bé chú ý hơn.

Câu hỏi thường gặp

Những lúc này, ba mẹ hãy đưa bé đi nha sĩ

• Nướu phía trong cùng sưng nhiều hoặc bé khó há miệng (đi khám ngay)
• Răng hàm mới đã mọc xong và đến lúc trám bít hố rãnh
• Sau 13 tuổi vẫn chưa thấy răng hàm lớn thứ hai
• Thấy chấm nâu hoặc đen trên mặt nhai của răng hàm mới
• Chất trám trên răng hàm 6 tuổi có vẻ đã bong

Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.

← Tất cả bài viết