Blog Lịch Răng
Thuốc nha khoa khi mang thai, nhất định phải nhớ: kháng sinh và thuốc giảm đau cần tránh
Nhiều thuốc nha khoa vẫn dùng được khi mang thai, nhưng vài loại thường được tránh. Kháng sinh có thể làm răng bé nhiễm màu, cách chọn thuốc giảm đau và điều cần báo khi kê đơn.
Tóm tắt nhanh
- Kháng sinh nhóm tetracycline thường được tránh
- Với đau răng, acetaminophen thường là lựa chọn đầu tiên
- Tránh NSAID như ibuprofen từ tuần thứ 20 trở đi
Khi mang thai mà bị đau răng, điều mẹ lo trước tiên là uống thuốc có được không. Vì thế, có mẹ cố chịu đau, ngược lại có mẹ lại cứ thế uống thuốc có sẵn ở nhà. Bài viết này tổng hợp những nguyên tắc cần biết về thuốc nha khoa khi mang thai, và mẹ cần báo những gì khi được kê đơn.
Chỉ có vài loại thuốc cần tránh
Nhiều loại thuốc dùng trong nha khoa vẫn dùng được khi mang thai. Tuy nhiên, có vài loại thường được tránh, nên với bất kỳ loại thuốc nào, nguyên tắc là báo trước việc mang thai rồi mới nhận đơn.
Kháng sinh nhóm tetracycline thường được tránh khi mang thai. Nhóm này gồm tetracycline, doxycycline và minocycline. Răng của bé trong bụng mẹ đã hình thành từ đầu thai kỳ, và thuốc nhóm này có thể ngấm vào răng đang hình thành, làm răng của bé nhiễm màu. Màu sắc và kiểu nhiễm màu khác nhau tùy thời điểm và mức độ bé bị phơi nhiễm. Vết nhiễm màu đã có sẽ còn lại cả sau khi răng phát triển xong.
Với thuốc giảm đau, nha khoa thường cân nhắc acetaminophen (paracetamol) trước tiên. Uống bao nhiêu và trong mấy ngày thì mẹ chỉ cần làm theo chỉ định của bác sĩ.
Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen được khuyên tránh từ tuần thứ 20 của thai kỳ trở đi. Dù là thuốc lúc nào cũng có sẵn trong nhà, khi mang thai mẹ cũng không nên tự ý uống.
Khi cần kháng sinh, nha sĩ và bác sĩ sản khoa sẽ trao đổi để quyết định. Dùng thuốc nào sẽ được quyết định dựa trên mức độ viêm, tuần thai và tình trạng sức khỏe của mẹ.
Nhiều mẹ nghĩ "Mang thai thì tuyệt đối không được uống thuốc". Nhưng điều cốt lõi là tránh những thuốc cần tránh và dùng đúng những thuốc cần dùng. Để tình trạng viêm và đau kéo dài cũng là gánh nặng cho cơ thể mẹ.
Khi được kê đơn, mẹ hãy làm như thế này
Ở phòng khám, mẹ chỉ cần nhớ thứ tự sau:
- Trước khi khám, hãy nói trước là mẹ đang mang thai và tuần thai.
- Báo tất cả các loại thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng. Ghi sẵn danh sách trong điện thoại sẽ tiện hơn.
- Nếu thắc mắc thuốc được kê có dùng được khi mang thai không, hãy hỏi ngay lúc đó.
- Dùng đúng liều và thời gian như đã được hướng dẫn.
- Báo danh sách đó cho cả bác sĩ sản khoa để hai nơi có cùng thông tin.
Có vài sai lầm các mẹ hay mắc:
- Cố chịu đau vì lo về thuốc: để nguyên nguyên nhân thì tình trạng viêm sẽ nặng hơn, cuối cùng có thể cần nhiều thuốc và điều trị hơn.
- Tự ngừng kháng sinh đã kê vì thấy triệu chứng đỡ: đừng tự ý ngừng thuốc đã được kê đơn, nếu lo lắng hãy trao đổi với bác sĩ đã kê.
- Uống thuốc giảm đau hay thuốc cảm có sẵn ở nhà mà không kiểm tra: thuốc phối hợp nhiều thành phần có thể chứa NSAID. Hãy nói với dược sĩ là mẹ đang mang thai và nhờ kiểm tra. Nhưng nếu bác sĩ đã kê aspirin liều thấp, đừng tự ý ngưng. Hãy trao đổi với bác sĩ đó.
Câu hỏi thường gặp
Mẹ đã uống thuốc khi chưa biết mình mang thai. Phải làm sao?
Thay vì lo một mình, hãy ghi lại tên thuốc và thời điểm uống rồi báo và trao đổi với bác sĩ sản khoa. Tùy loại thuốc và thời điểm uống mà đánh giá sẽ khác nhau, nên nói chuyện với chuyên gia là chính xác nhất.
Thuốc tê ở nha sĩ cũng phải tránh sao?
Thuốc gây tê tại chỗ dùng trong nha khoa vẫn dùng được khi mang thai. Được gây tê để điều trị thoải mái sẽ đỡ gánh nặng cho cơ thể mẹ hơn là cố chịu đau.
Uống thuốc giảm đau cầm cự rồi điều trị sau khi sinh có được không?
Nếu đau đến mức cần thuốc giảm đau, điều trị tận gốc sẽ an toàn hơn. Giải quyết nguyên nhân ở nha sĩ tốt cho cả mẹ và bé hơn là uống thuốc trong thời gian dài.
Mẹ lo răng bé bị nhiễm màu. Kháng sinh nào cũng nguy hiểm sao?
Không phải vậy. Loại cần tránh vì liên quan đến nhiễm màu răng của bé là nhóm tetracycline. Các kháng sinh khác, khi cần, sẽ được nha sĩ và bác sĩ sản khoa trao đổi để chọn.
Sau khi sinh, lúc đang cho con bú cũng cần cẩn thận sao?
Khi đang cho con bú, mẹ vẫn có thể điều trị răng và gây tê tại chỗ. Gây tê tại chỗ thông thường không có nghĩa là mẹ phải ngừng cho bú hay bỏ sữa mẹ. Thuốc kê đơn và thuốc an thần được xem xét riêng, nên trước khi khám và kê đơn, hãy báo là mẹ đang cho con bú để nha sĩ chọn cách phù hợp.
Những lúc này, mẹ hãy đi nha sĩ
- Răng đau đến mức mẹ phải tìm thuốc giảm đau
- Răng đau khiến mẹ mất ngủ hoặc khó ăn
- Nướu hoặc mặt bị sưng
- Đã uống thuốc được kê mà vẫn không đỡ đau hay sưng
- Có phản ứng bất thường sau khi uống thuốc (hãy báo cả cho bác sĩ sản khoa)
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- ACOG · Committee Opinion No. 569: Oral Health Care During Pregnancy and Through the Lifespan (2013)
- FDA · Medicine and Pregnancy (2023)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.