8 tuổi, răng cửa hàm trên thay hết: răng mới to và hơi vàng, và thử cho bé tự đánh răng
Từ 7–9 tuổi, bốn răng cửa hàm trên thay bằng răng vĩnh viễn. Vì sao răng cửa mới to, hơi vàng, lởm chởm vẫn bình thường, và cách thử xem bé đã tự đánh răng được chưa.
Tóm tắt nhanh
- Răng cửa mới to, hơi vàng, rìa lởm chởm là bình thường
- Bé tự chải trước, rồi ba mẹ kiểm tra viền nướu
- Bé đã tự buộc dây giày được? Hãy thử cho bé tự đánh răng
Khi răng mới mọc lên ở chỗ răng cửa vừa rụng, nhiều ba mẹ vừa mừng vừa ngạc nhiên: "Sao răng to thế?", "Sao răng vàng thế?". Đây cũng là thời điểm tốt để thử xem bé đã tự đánh răng được chưa. Bài viết này giải đáp những thắc mắc trong giai đoạn thay răng cửa hàm trên.
Răng cửa mới mọc khi nào, và trông ra sao
Hai răng cửa giữa hàm trên thường thay bằng răng vĩnh viễn lúc 7–8 tuổi, và hai răng cửa bên cạnh lúc 8–9 tuổi. Mỗi bé có thể sớm hay muộn hơn một chút, và hai bên trái phải chênh nhau vài tháng cũng là chuyện thường.
Những điều ba mẹ hay lo khi nhìn răng cửa mới phần lớn đều bình thường:
- Kích thước: Răng cửa vĩnh viễn là răng bé sẽ dùng cả khi trưởng thành, nên to hơn răng sữa. Giữa khuôn mặt còn nhỏ và những chiếc răng sữa khác, răng trông to hẳn, nhưng khi khuôn mặt lớn lên răng sẽ dần hài hòa.
- Màu: Răng sữa vốn trông trắng hơn. Răng vĩnh viễn đứng cạnh nên trông hơi vàng hơn. Khi răng sữa đã thay hết, sự khác biệt sẽ ít rõ hơn.
- Rìa lởm chởm: Rìa răng cửa mới có hình gợn sóng như răng cưa. Khi bé ăn nhai, rìa răng sẽ mòn dần và trở nên nhẵn.
- Kẽ hở ở giữa: Hai răng cửa có khe hở cũng là chuyện thường gặp. Kẽ hở này thường tự khép lại khi răng nanh mọc.
Tuy nhiên, nếu chỉ một chiếc răng cửa mới có màu khác hẳn thì nên cho nha sĩ kiểm tra.
Ở giai đoạn này, có khi răng vĩnh viễn nhú lên phía sau trước trong lúc răng sữa còn đang lung lay. Phần lớn trường hợp, răng sữa sẽ sớm rụng và răng mới được lưỡi đẩy ra phía trước về đúng vị trí. Nhưng nếu răng sữa vẫn còn chắc mà răng vĩnh viễn phía sau tiếp tục mọc lên thì nên cho nha sĩ kiểm tra. Ngược lại, khi răng sữa đã rụng khá lâu mà chưa thấy răng mới cũng vậy.
Thử cho bé tự đánh răng như thế này
Nếu đến giờ ba mẹ vẫn chải lại cho bé, đây là lúc kiểm tra xem bé có tự làm được không. Tiêu chí là sự khéo léo của đôi tay hơn là tuổi. Nếu bé đã tự buộc được dây giày thì đáng để thử.
- Bé tự chải trước trong 2 phút.
- Sau đó ba mẹ kiểm tra. Đặc biệt xem viền nướu (chỗ răng tiếp giáp nướu), các răng hàm phía trong và mặt sau của răng cửa mới mọc.
- Dùng viên nhuộm mảng bám (thứ giúp hiện màu ở chỗ chưa chải sạch) để bé tận mắt thấy mình chải sót chỗ nào. Cách này hiệu quả hơn nhắc nhở.
- Cùng bé soi gương kiểm tra, rồi cho bé chải lại chỗ còn sót.
Hãy đánh giá bằng kết quả, không phải bằng thời gian. Dù bé đã chải đủ 2 phút, nếu viền nướu vẫn còn mảng bám thì bé vẫn cần ba mẹ giúp. Ba mẹ tiếp tục chải lại cho bé cho đến khi bé nhiều lần liên tục chải sạch.
Sai lầm ba mẹ hay mắc là nghĩ "giờ con đi học rồi" rồi buông tay một lần. Tự đánh răng không phải là chuyện giao lại trong một sớm một chiều, mà nên chuyển giao từ từ qua giai đoạn bé chải trước, ba mẹ kiểm tra sau. Những hôm bé chải sạch, hãy khen bé thật cụ thể.
Lúc cần kiểm tra kỹ nhất trong ngày là trước khi đi ngủ. Khi ngủ, nước bọt tiết ra ít hơn nên khả năng làm sạch khoang miệng yếu đi. Ba mẹ có thể bắt đầu bằng cách để bé tự chải buổi sáng, còn buổi tối thì cùng bé kiểm tra. Mặt sau răng cửa mới mọc và kẽ giữa những răng hàm sữa còn lại là chỗ bàn chải khó chạm tới, nên hãy cùng bé soi gương nhìn kỹ.
Câu hỏi thường gặp
Răng cửa mới vàng quá. Có nên tẩy trắng cho bé không?
Ở giai đoạn răng sữa và răng vĩnh viễn còn lẫn lộn, răng vĩnh viễn vốn trông vàng hơn. Tẩy trắng toàn bộ răng vì thẩm mỹ ở giai đoạn này không được khuyến khích. Nếu lo về màu răng, hãy cho nha sĩ kiểm tra thay vì tẩy trắng. Riêng một chiếc răng đổi màu sau chấn thương thì khác, ba mẹ có thể trao đổi với nha sĩ về việc điều trị.
Hai răng cửa có kẽ hở, bé có cần niềng không?
Kẽ hở giữa hai răng cửa giữa thường gặp ở tuổi này và thường khép lại khi răng nanh mọc. Tuy nhiên, nếu kẽ hở quá rộng hoặc ba mẹ thấy lo, hãy hỏi nha sĩ ở lần khám định kỳ.
Rìa răng cửa mới lởm chởm như răng cưa.
Đó là hình dạng bình thường của răng cửa mới mọc. Răng sẽ mòn dần và nhẵn đi khi bé ăn nhai, nên không cần mài hay can thiệp gì.
Bé nhất quyết đòi tự đánh răng.
Muốn tự làm là một dấu hiệu tốt. Hãy để bé chải trước, và thỏa thuận với bé rằng ba mẹ chỉ kiểm tra lần cuối. Cùng xem kết quả bằng viên nhuộm mảng bám cũng giúp bé dễ chấp nhận việc được kiểm tra hơn.
Những lúc này, ba mẹ hãy cho nha sĩ kiểm tra
- Răng sữa đã rụng hơn 6 tháng mà vẫn chưa thấy răng vĩnh viễn
- Răng sữa vẫn còn nhưng răng vĩnh viễn đang mọc phía sau
- Một chiếc răng cửa mới có màu khác hẳn
- Khi răng cửa mới mọc, bé cứ kêu đau hoặc nướu sưng kéo dài
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- ADA · Eruption Charts (2024)
- ADA · Brushing Your Teeth (MouthHealthy) (2024)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.