Răng hàm đầu tiên mọc: thời điểm, cách chải sâu vào rãnh và bắt đầu dùng chỉ nha khoa
Răng hàm thứ nhất thường mọc lúc 13–19 tháng. Vì sao răng hàm dễ sâu, cách chải sâu vào rãnh, dùng chỉ nha khoa khi răng chạm nhau và khi nào cho nha sĩ xem.
Tóm tắt nhanh
- Răng hàm thứ nhất thường mọc lúc 13–19 tháng
- Chải qua lại những nhịp ngắn để làm sạch các rãnh
- Khi răng chạm nhau, dùng chỉ nha khoa mỗi ngày một lần
Trong miệng bé, vốn chỉ nhóp nhép với vài chiếc răng cửa, những chiếc răng hàm to bản đã bắt đầu nhú lên ở phía trong. Có răng hàm, bé nhai khỏe hơn, nhưng việc chải răng cũng khó hơn răng cửa nhiều. Bài viết này tổng hợp thời điểm mọc và cách chăm sóc khi răng hàm đầu tiên xuất hiện.
Sau răng cửa là đến răng hàm
Sau răng cửa, răng hàm thứ nhất (răng hàm sữa thứ nhất) sẽ mọc. Mỗi bên hàm trên và hàm dưới một chiếc, tất cả bốn chiếc, thường mọc trong khoảng 13–19 tháng, sớm hay muộn vài tháng là bình thường. Nhiều bé mọc răng hàm thứ nhất trước răng nanh, nên có một thời gian chỗ giữa răng cửa và răng hàm trông như bị trống.
Răng hàm rộng và dày hơn răng cửa nên cần thời gian để nhú qua nướu. Vì vậy, trong lúc mọc, nướu thường sưng trên một vùng rộng, bé hay quấy hoặc đưa tay sâu vào trong miệng để nhai. Nướu hơi sưng và bé quấy một chút là chuyện tự nhiên.
Lý do răng hàm dễ sâu hơn răng cửa nằm ở hình dạng của nó.
- Mặt nhai có rãnh sâu nên thức ăn dễ mắc lại, lông bàn chải khó vào sâu trong rãnh.
- Răng nằm sâu trong miệng nên ba mẹ khó nhìn thấy, còn bé thì khó há miệng lâu.
- Mặt răng tiếp giáp với răng bên cạnh thì bàn chải hoàn toàn không chạm tới.
Răng hàm sữa dễ bị xem nhẹ vì đằng nào cũng rụng, nhưng chúng ở lại trong miệng lâu hơn răng cửa nhiều và đảm nhận việc nhai thức ăn. Chúng còn giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc sau này. Vì vậy, bảo vệ răng không bị sâu ngay từ ngày đầu mọc là rất quan trọng.
Chải kỹ vào tận trong rãnh
- Cho bé nằm trên đùi ba mẹ, đầu hướng về phía bụng ba mẹ. Nhìn từ trên xuống, ba mẹ sẽ thấy rõ tận phía trong miệng.
- Lấy kem đánh răng có fluor bằng hạt gạo. Đánh răng ngày 2 lần, nhất là trước khi ngủ thì không được bỏ.
- Dùng một ngón tay kéo nhẹ má bé ra để thấy răng hàm.
- Đặt bàn chải lên mặt nhai và chải qua lại những nhịp ngắn để làm sạch sâu trong rãnh. Chải nhịp ngắn nhiều lần sẽ vào rãnh tốt hơn là chà mạnh, rộng.
- Mặt ngoài và mặt trong phía lưỡi cũng chải dọc theo chỗ răng tiếp giáp với nướu.
Khi mặt bên của hai răng bắt đầu chạm nhau, hãy làm sạch kẽ răng bằng chỉ nha khoa mỗi ngày 1 lần. Lúc đầu, loại chỉ có tay cầm sẽ dễ dùng hơn. Đưa chỉ nhẹ nhàng vào kẽ răng, rồi lướt nhẹ lên xuống theo mặt bên của răng. Nếu ấn mạnh, bật chỉ xuống nướu thì bé sẽ đau, nên hãy làm chậm rãi. Bé cần rất lâu mới tự dùng chỉ được, nên trước đó ba mẹ làm giúp bé.
Nếu bé ngậm chặt miệng lại, thay vì cố banh ra, hãy thử chia nhỏ thời gian chải, chẳng hạn mỗi lần một câu hát hoặc đếm số. Chải răng hàm trước tiên thay vì để dồn đến cuối sẽ giúp ba mẹ chải kỹ được khi bé còn chưa mệt.
Nếu nướu chỗ răng hàm đang mọc có vẻ khó chịu, cho bé gặm vòng gặm nướu để mát hoặc dùng ngón tay sạch ấn nhẹ sẽ giúp bé dễ chịu hơn.
Câu hỏi thường gặp
Mọc răng hàm có làm bé sốt không?
Nướu sưng và bé quấy là chuyện thường gặp. Nhưng sốt từ 38°C trở lên hay tiêu chảy không phải do mọc răng, hãy cho bé đến bác sĩ nhi khoa.
Có nhất định phải dùng chỉ nha khoa không?
Khi mặt bên các răng chạm nhau, bàn chải không với tới kẽ răng. Nếu đã có chỗ răng tiếp giáp nhau, nên dùng chỉ nha khoa làm sạch mỗi ngày 1 lần.
Bé rất ghét chải răng hàm.
Phía sâu trong miệng cũng là chỗ bé thấy khó chịu. Hãy chia nhỏ thời gian chải và khen bé khi bé chịu khó. Làm theo cùng một thứ tự mỗi ngày, bé sẽ dần quen.
Bé mọc răng hàm trước răng nanh.
Đó là thứ tự thường gặp. Răng hàm thứ nhất mọc trước, sau đó răng nanh mới mọc vào lấp chỗ giữa răng cửa và răng hàm.
Khi nào nên cho nha sĩ xem răng hàm
- Răng hàm mới mọc có đốm trắng hoặc vết ố nâu
- Mặt nhai trông sần sùi và có vẻ dễ mẻ
- Rãnh răng hàm chuyển sang màu đen
- Nướu sưng kéo dài hoặc bé chỉ muốn nhai một bên
- Bé chưa bắt đầu khám răng định kỳ
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- ADA · Eruption Charts (2024)
- ADA · Flossing (MouthHealthy) (2024)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.