An thần, gây mê toàn thân khi chữa răng cho bé có an toàn không: nghiên cứu về não và câu nên hỏi

Nhiều nghiên cứu cho thấy một lần gây mê ngắn không làm khác biệt IQ. Điều nên biết khi được đề nghị an thần, gây mê, câu hỏi về an toàn và chuẩn bị ngày điều trị.

Khi bé bị sâu nhiều răng hoặc còn quá nhỏ để chịu được việc điều trị, nha sĩ có thể đề nghị chữa răng có dùng thuốc an thần hoặc gây mê toàn thân. Lúc này, nhiều ba mẹ lo "gây mê khi còn nhỏ có hại cho não không". Bài viết này tổng hợp từng bước những kết quả nghiên cứu đã biết đến nay, và những điều cần kiểm tra khi được đề nghị.

Gây mê và sự phát triển của não: những gì đã biết

Nỗi lo bắt nguồn từ cảnh báo năm 2016 của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). Nội dung là việc dùng thuốc gây mê lặp lại hoặc kéo dài hơn 3 giờ ở trẻ dưới 3 tuổi có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của não. Cảnh báo này chủ yếu dựa trên nghiên cứu trên động vật, và ý nghĩa đối với con người chưa rõ ràng. Trong cùng thông báo, FDA cũng cho biết một lần phơi nhiễm ngắn khó có khả năng gây ảnh hưởng xấu đến hành vi và khả năng học tập.

Sau đó, đã có những nghiên cứu lớn trên người.

• Nghiên cứu so sánh gây mê toàn thân chưa đến 1 giờ với gây tê vùng khi trẻ vẫn tỉnh ở trẻ sơ sinh không thấy khác biệt về trí thông minh khi trẻ lớn lên.
• Nghiên cứu so sánh trẻ được gây mê khi còn nhỏ với anh chị em ruột không được gây mê cũng không thấy khác biệt về trí thông minh.
• Nghiên cứu theo dõi trẻ được gây mê một hoặc nhiều lần cũng không thấy khác biệt về trí thông minh. Tuy vậy, ở trẻ được gây mê nhiều lần có những khác biệt nhỏ ở một số động tác tay tinh tế, tốc độ đọc và các vấn đề hành vi do ba mẹ báo cáo, và chưa rõ đó là do gây mê hay do lý do khác.

Tóm lại, mối lo hiện nay tập trung vào việc gây mê lặp lại hoặc kéo dài khi trẻ còn nhỏ, còn với một lần gây mê ngắn, nhiều nghiên cứu cho thấy không có khác biệt về trí thông minh. Nhưng kết quả này không bảo đảm mọi trường hợp an thần hay gây mê đều an toàn. Vì vậy, điều quan trọng là kiểm tra các biện pháp an toàn dưới đây. Chưa có loại thuốc nào được chứng minh là đặc biệt an toàn hơn.

Một điều nữa nên biết là mức độ an thần liên tục với nhau. Dù dự định chỉ an thần nhẹ, tùy từng bé mà mức an thần có thể sâu hơn. Vì vậy, điều cốt lõi của an toàn là ai theo dõi bé và theo dõi bằng thiết bị gì, hơn là loại thuốc.

Nếu được đề nghị, hãy kiểm tra và chuẩn bị như thế này

Khi đi tư vấn, ba mẹ nên ghi sẵn những câu hỏi dưới đây. Hỏi là điều hoàn toàn bình thường.

• Mức độ an thần sâu đến đâu, ai cho thuốc và ai theo dõi bé?
• Nếu là an thần sâu hoặc gây mê toàn thân, có nhân viên gây mê riêng chỉ theo dõi bé, tách biệt với người điều trị không?
• Nồng độ oxy, nhịp tim và nhịp thở có được theo dõi liên tục không? Có thiết bị cấp cứu và nhân viên được đào tạo về cấp cứu không?
• Lần này có điều trị hết không, hay sẽ cần gây mê lại? Dự kiến mất bao lâu?
• Bôi fluor, thuốc làm ngừng tiến triển sâu răng hay trám tạm có giúp hoãn việc an thần không? Nếu hoãn thì có rủi ro gì?

Vào ngày điều trị, hãy làm như sau.

1. Làm đúng thời gian nhịn ăn theo hướng dẫn của cơ sở y tế. Theo hướng dẫn của Viện Hàn lâm Nha khoa Trẻ em Hoa Kỳ, ngừng nước trong từ 2 giờ trước, ngừng sữa mẹ từ 4 giờ trước, ngừng sữa công thức, sữa và bữa ăn nhẹ từ 6 giờ trước. Bụng rỗng giúp giảm nguy cơ chất nôn trào vào đường thở trong lúc gây mê.
2. Trong lúc bé được điều trị có an thần, người chăm sóc không rời khỏi phòng điều trị.
3. Khi về nhà, nếu được, hãy để 2 người lớn cùng đi: một người lái xe, một người chỉ tập trung theo dõi nhịp thở của bé.
4. Luôn có người lớn ở bên bé cho đến khi bé tỉnh hẳn. Nếu bé ngủ ở nhà, hãy đặt bé nằm nghiêng và thường xuyên kiểm tra xem bé thở có tốt không. Nếu thấy bé thở bất thường hoặc khó đánh thức, hãy gọi ngay số cấp cứu tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào nên trao đổi ngay với đội ngũ y tế

• Được phát thuốc an thần để cho bé uống ở nhà trước khi điều trị (đừng cho uống, hãy hỏi trước)
• Vào ngày điều trị, bé bị sốt, ho hoặc sổ mũi
• Không giữ được đúng thời gian nhịn ăn
• Sau khi về nhà, tiếng thở của bé bất thường, hoặc gọi mà bé không tỉnh như bình thường (gọi ngay số cấp cứu tại địa phương)
• Trong thời gian chờ điều trị, bé kêu đau răng hoặc nướu bị sưng

Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.

← Tất cả bài viết