Ti giả và mút ngón tay: đến khi nào thì ổn và cai thế nào

Ngậm ti giả hay mút ngón tay ở tuổi sơ sinh là hành vi tự nhiên. Ảnh hưởng lên răng, mục tiêu bỏ trước 3 tuổi, nguyên tắc vệ sinh và mẹo giảm dần mà không la mắng.

Thấy bé phải ngậm ti giả mới ngủ được hay cứ mút ngón tay chùn chụt, ba mẹ có khi lo "thế này răng có bị lệch không". Bài viết này giải thích vì sao bé cần mút, đến khi nào thì không sao và làm thế nào để giảm dần một cách nhẹ nhàng.

Mút là cách bé tự xoa dịu

Ngay từ khi sinh ra, bé đã có nhu cầu mút. Mút vừa là cách bé bú sữa mẹ, sữa công thức, vừa là cách bé tự làm mình bình tĩnh khi buồn ngủ, lạ chỗ hay bất an. Vì vậy, thói quen ngậm ti giả hay mút ngón tay ở tuổi sơ sinh không có gì đáng lo. Phần lớn trẻ tự bỏ trong khoảng từ 2 đến 4 tuổi.

Điều cần để ý là khi thói quen này kéo dài. Nếu ngón tay hay ti giả đè lên răng cửa và vòm miệng trong nhiều năm, răng cửa có thể bị thưa hoặc đẩy ra trước, hình dạng vòm miệng cũng có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, mục tiêu là bỏ trước 3 tuổi.

May mắn là nếu bé dừng thói quen trước khi răng cửa vĩnh viễn mọc, khớp cắn răng cửa bị lệch thường tự cải thiện. Thay vì vội vàng bắt bé bỏ ngay, ba mẹ chỉ cần giảm dần theo độ tuổi của bé.

So giữa ti giả và ngón tay, ti giả dễ bỏ hơn. Ba mẹ có thể cất ti giả đi, còn ngón tay thì lúc nào cũng ở bên bé.

Dùng sạch sẽ và giảm dần mà không la mắng

Nếu bé dùng ti giả, ba mẹ hãy giữ những nguyên tắc sau trước tiên.

• Không nhúng ti giả vào mật ong, đường, siro hay thứ gì ngọt. Vị ngọt đọng lâu trên răng nên dễ gây sâu răng.
• Không ngậm ti giả bị rơi vào miệng mình để làm sạch. Vi khuẩn gây sâu răng trong miệng ba mẹ có thể truyền sang bé. Hãy rửa bằng nước sạch hoặc thay chiếc khác.
• Thường xuyên tiệt trùng, và thay mới khi ti giả bị nứt, giãn hay đổi màu.
• Chọn loại liền một khối, và không dùng núm bình sữa thay cho ti giả. Mảnh vỡ rời ra có thể làm bé hóc.
• Không dùng ti giả để hoãn cữ bú khi bé đói. Cũng không ép bé ngậm khi bé không muốn.

Từ khoảng sinh nhật đầu tiên, giảm dần thời gian dùng để bé chỉ ngậm ti giả khi ngủ. Ba mẹ thử làm theo thứ tự sau.

1. Ban ngày khi bé chơi, cất ti giả ở chỗ bé không nhìn thấy.
2. Nếu bé có vẻ mút vì buồn chán, hãy chuyển sự chú ý của bé sang trò chơi dùng tay hoặc sách tranh.
3. Khi bé không mút mà vẫn vui vẻ, hãy ôm và khen bé. Với bé lớn hơn một chút, phần thưởng nhìn thấy được như bảng dán sticker cũng có ích.
4. Khi thời gian ngậm ở giường ngủ đã giảm, bước cuối cùng là bỏ ti giả lúc ngủ.

Nếu bé đã bắt đầu mút ngón tay, thay vì kéo tay ra hay ngăn cản, hãy đưa cho bé một món đồ an ủi khác như thú bông hay chăn nhỏ. Khi tay bận rộn, bé cũng ít đưa tay lên miệng hơn.

La mắng, trêu chọc hay phạt sẽ khiến bé bất an và thường lại mút nhiều hơn. Dù dùng cách nào, ba mẹ hãy giải thích cho bé bằng lời dễ hiểu, và nếu bé sợ hay căng thẳng nhiều thì tạm dừng lại.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào nên đưa bé đến nha sĩ tư vấn

• Sau 3 tuổi bé vẫn còn ngậm ti giả hoặc mút ngón tay
• Răng cửa thưa ra hoặc hô ra trước thấy rõ
• Hình dạng vòm miệng có vẻ đã thay đổi
• Đã thử nhiều cách mà vẫn khó giảm thói quen

Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.

← Tất cả bài viết