Kế hoạch chăm sóc răng cho mẹ và bé sau sinh: khám răng cho mẹ, cho con bú và sâu răng
Khi bé chào đời, mẹ sẽ ít có thời gian đi nha sĩ. Kế hoạch khám răng cho mẹ sau sinh, cho con bú và sâu răng, cách lau nướu cho bé và lần đầu bé đi nha sĩ.
Tóm tắt nhanh
- Lên kế hoạch khám răng cho mẹ sau khi sinh
- Nên cho con bú mẹ. Khi bé mọc răng, hãy làm sạch răng sau khi bú
- Khi bé mọc răng, làm sạch răng cả sau cữ bú đêm
Ngày sinh càng đến gần, mẹ càng bận chuẩn bị đón bé nên chuyện đi nha sĩ của mẹ cứ bị đẩy lùi. Nhưng khi bé chào đời, mẹ sẽ khó sắp xếp thời gian đi nha sĩ hơn nhiều. Bài viết này tổng hợp kế hoạch chăm sóc răng cho mẹ và bé mà mẹ nên lập sẵn từ bây giờ.
Vì sao nên lên kế hoạch trước và sau khi sinh
Khi bé chào đời, cả ngày của mẹ sẽ kín lịch với những cữ bú, giấc ngủ và thay tã. Mẹ khó dành riêng vài tiếng để đi nha sĩ. Vì vậy, sắp xếp ngay từ bây giờ những điều trị còn trì hoãn và kế hoạch khám răng sau sinh là điều nên làm.
Nướu sưng khi mang thai thường dịu lại sau sinh. Nếu vẫn chảy máu hoặc còn cục u, hãy cho nha sĩ kiểm tra. Ngoài ra, răng sâu hay viêm nướu xuất hiện trong thai kỳ thì không tự biến mất, nên khi cơ thể đã hồi phục, mẹ nhất định đi khám để kiểm tra.
Nếu dự định cho con bú mẹ, có thể mẹ sẽ lo về sâu răng. Nuôi con bằng sữa mẹ được khuyến khích vì sức khỏe của bé. Nhưng bé bú mẹ vẫn có thể bị sâu răng. Đặc biệt, bú nhiều lần suốt đêm sau 12 tháng tuổi có liên quan đến sâu răng. Vì khi ngủ, nước bọt tiết ra ít hơn nên khả năng rửa trôi sữa còn đọng trên răng yếu đi. Không phải mẹ cần cho bú ít đi, mà điểm cốt lõi là khi bé đã mọc răng, hãy làm sạch răng sau khi bú.
Lập kế hoạch cho mẹ và bé như thế này
Kế hoạch không cần cầu kỳ. Chỉ cần ghi hai mục như "Mẹ khám răng" và "Bé đi nha sĩ lần đầu" vào lịch hay điện thoại là mẹ sẽ không quên.
Kế hoạch của mẹ
- Những điều trị có thể làm trước khi sinh thì hoàn tất sớm.
- Khi cơ thể đã hồi phục, đặt lịch khám răng cho mẹ và hoàn tất các điều trị còn trì hoãn.
- Điều trị nha khoa và gây tê tại chỗ đều không sao khi đang cho con bú. Trước khi khám, hãy báo là mẹ đang cho con bú.
- Sắp xếp trước người trông bé trong lúc mẹ đi khám sẽ giúp việc đặt lịch dễ dàng hơn nhiều.
Kế hoạch của bé
- Khi bé chào đời, lau nướu cho bé bằng gạc ẩm sau khi bú. Đặc biệt là sau cữ bú cuối cùng trong ngày.
- Khi chiếc răng đầu tiên nhú lên, từ ngày đó hãy chải răng cho bé bằng kem có fluor lượng bằng hạt gạo, và làm sạch cả sau các cữ bú đêm.
- Lên kế hoạch cho bé đi nha sĩ lần đầu trước sinh nhật đầu tiên. Tốt nhất là trong vòng 6 tháng sau khi mọc chiếc răng đầu tiên.
Nếu khó chải răng sau mỗi cữ bú đêm, chỉ cần lau răng một lần bằng gạc ẩm cũng có ích. Khi bé ngái ngủ và không chịu há miệng, hãy nhẹ nhàng kéo môi dưới xuống và lau từ răng cửa trước.
Khi lau nướu cho bé, mẹ rửa tay sạch, quấn gạc quanh ngón tay rồi nhẹ nhàng lau nướu trên, nướu dưới và lưỡi. Chỉ mất vài giây, nên gắn việc này vào những việc làm hằng ngày như lúc vỗ ợ hơi sau khi bú sẽ giúp mẹ không quên.
Nếu mẹ cố tự làm tất cả một mình thì rất dễ kiệt sức. Việc lau nướu hay làm sạch răng ban đêm cho bé hoàn toàn có thể để ba hoặc người nhà đảm nhận. Phân chia vai trò từ trước cũng giúp việc này trở thành nếp dễ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Cho con bú mẹ thì răng bé dễ bị sâu sao?
Nuôi con bằng sữa mẹ được khuyến khích. Nhưng bé bú mẹ vẫn có thể bị sâu răng, và đặc biệt bú nhiều lần suốt đêm sau 12 tháng tuổi có liên quan đến sâu răng. Khi bé đã mọc răng, hãy làm sạch răng cả sau các cữ bú đêm.
Đang cho con bú có gây tê ở nha sĩ được không?
Được, khi đang cho con bú, mẹ vẫn có thể điều trị nha khoa và gây tê tại chỗ. Trước khi khám và kê đơn, mẹ nhớ báo là mình đang cho con bú.
Cục u trên nướu từ khi mang thai vẫn còn.
Nướu sưng khi mang thai thường dịu lại sau sinh. Nếu thời gian trôi qua mà cục u vẫn không biến mất hoặc vẫn chảy máu, hãy nhờ nha sĩ kiểm tra.
Khi bé mọc răng thì có phải cai bú đêm không?
Không có nghĩa là phải cai. Điểm cốt lõi là làm sạch răng sau khi bú. Nên giảm dần khi nào và thế nào, mẹ hãy trao đổi với nha sĩ khi đưa bé đi khám lần đầu, dựa trên tình trạng của bé.
Lần đầu bé đi nha sĩ sẽ làm gì?
Đây là lần khám để xem tình trạng trong miệng và răng của bé, đồng thời hướng dẫn cách chải răng và những thói quen sinh hoạt như bú, ăn vặt, hơn là để điều trị. Mẹ cũng nên hỏi luôn lượng kem đánh răng phù hợp với bé lúc này.
Những lúc này, mẹ hãy đi nha sĩ
- Cơ thể đã hồi phục sau sinh mà mẹ chưa đi khám răng
- Sau sinh nướu vẫn chảy máu hoặc cục u trên nướu không biến mất
- Vẫn còn những điều trị đã trì hoãn từ khi mang thai
- Bé đã mọc chiếc răng đầu tiên được 6 tháng hoặc sắp đến sinh nhật đầu tiên
- Thấy lớp màng trắng trên nướu hoặc lưỡi bé lau mãi không sạch
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- AAPD · Perinatal and Infant Oral Health Care (2025)
- AAP · Policy Statement: Breastfeeding and the Use of Human Milk (2022)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.