Răng sữa đằng nào cũng rụng, sao phải chữa: điều gì xảy ra nếu để sâu răng sữa
Răng hàm sữa ở lại đến 10–12 tuổi, giúp bé nhai và giữ chỗ cho răng vĩnh viễn. Nếu để sâu răng sữa thì sao, cách kiểm soát hiện nay và dấu hiệu cần khám sớm.
Tóm tắt nhanh
- Răng hàm sữa ở lại đến 10-12 tuổi, giúp nhai và giữ chỗ
- Sâu răng không điều trị có thể gây đau và ảnh hưởng cả răng vĩnh viễn
- Không phải lỗ sâu nào cũng cần mài ngay; hãy cho nha sĩ kiểm tra
"Răng đằng nào cũng rụng, có nhất thiết phải chữa không?" là câu hỏi ba mẹ thật sự hay đặt ra. Nếu bé còn nhỏ và có vẻ khó chịu đựng việc điều trị, ba mẹ lại càng đắn đo. Bài viết này tổng hợp vai trò của răng sữa, những gì có thể xảy ra nếu bỏ mặc sâu răng, và cách sâu răng được kiểm soát hiện nay.
Răng sữa làm gì, và nếu bỏ mặc thì sao
Răng sữa có vẻ là răng sớm rụng, nhưng thực ra làm việc lâu hơn ta nghĩ. Răng cửa rụng tương đối sớm, còn răng hàm sữa ở lại đến khoảng 10–12 tuổi. Trong thời gian đó, răng sữa làm những việc sau.
- Nhai: giúp bé nhai được nhiều loại thức ăn.
- Phát âm: giúp bé phát âm rõ ràng trong giai đoạn học nói.
- Giữ chỗ: giữ chỗ cho răng vĩnh viễn đang phát triển bên dưới mọc lên.
Nếu bỏ mặc sâu răng, những điều sau có thể xảy ra.
- Đau và nhiễm trùng: khi lỗ sâu sâu hơn sẽ gây đau, nướu có thể sưng hoặc có mủ.
- Ảnh hưởng đến ăn và ngủ: nhiều trẻ bị sâu răng nặng bị đau, khó ăn và khó ngủ. Đau nên ăn kém thì dinh dưỡng cũng bị ảnh hưởng, việc sinh hoạt ở mẫu giáo hay việc học cũng có thể bị cản trở. Đã có báo cáo về cải thiện giấc ngủ, ăn uống và cơn đau sau khi điều trị.
- Ảnh hưởng đến răng vĩnh viễn: viêm ở chóp chân răng sữa có thể gây đốm hoặc rối loạn mọc (răng nhú lên) ở răng vĩnh viễn đang phát triển ngay bên dưới.
- Ảnh hưởng đến hàng răng: mất răng sữa sớm có thể làm hẹp chỗ cho răng vĩnh viễn mọc, khiến răng mọc không đều.
- Sâu răng mới: trẻ đã bị sâu răng có nguy cơ cao bị sâu ở các răng sữa khác và cả răng vĩnh viễn.
Bé không kêu đau không có nghĩa là không sao. Trẻ nhỏ chưa biết diễn đạt sự khó chịu bằng lời, nên có khi điều đó thể hiện qua việc bé chỉ nhai một bên hoặc tránh đồ ăn cứng.
Ngày nay, sâu răng được "kiểm soát"
Trước đây, người ta nghĩ sâu răng đã thành lỗ thì cứ thế mài đi và trám lại. Ngày nay, cách tiếp cận là "kiểm soát sâu răng": chọn trong nhiều cách tùy theo độ sâu của lỗ sâu và mức độ hợp tác của bé.
- Bôi fluor để sâu răng giai đoạn sớm không tiến triển thêm.
- Bôi thuốc làm ngừng tiến triển sâu răng.
- Trám tạm để kéo dài thời gian.
- Trám răng, hoặc nếu sâu thì điều trị tủy.
Vì vậy, không phải lỗ sâu nào cũng cần mài ngay. Tuy nhiên, theo dõi hay điều trị không phải là việc quyết định ở nhà, mà nha sĩ sẽ quyết định sau khi đánh giá tình trạng răng. Ba mẹ hãy lưu ý những điều sau.
- Dù là sâu răng sữa, hãy cho nha sĩ đánh giá tình trạng. Đừng trì hoãn vì nghĩ "đằng nào cũng rụng".
- Hỏi về các lựa chọn và ưu nhược điểm. Hãy nghe xem cách nào phù hợp với tuổi và mức độ hợp tác của bé, và mỗi cách có thể mong đợi điều gì.
- Nếu răng sữa bị nhổ sớm, hãy hỏi xem có cần bộ giữ khoảng không. Đây là khí cụ giữ chỗ cho răng vĩnh viễn.
- Sau khi điều trị, cùng thay đổi thói quen sinh hoạt. Kiểm soát số lần ăn vặt đồ ngọt và việc chải răng. Nếu thói quen không thay đổi, sâu răng sẽ quay lại.
Câu hỏi thường gặp
Bé còn nhỏ, có vẻ không chịu nổi việc điều trị.
Điều đó có thể xảy ra. Có điều trị hay không và điều trị thế nào tùy vào tuổi của bé, độ sâu của lỗ sâu và mức độ hợp tác. Cũng có khi nha sĩ dùng những cách nhẹ nhàng hơn như thuốc làm ngừng tiến triển hay trám tạm để kéo dài thời gian, nên ba mẹ hãy trao đổi với nha sĩ.
Sâu răng cửa cũng phải chữa sao?
Răng cửa cũng giúp nhai và phát âm, và giữ chỗ cho đến khi răng vĩnh viễn mọc. Đừng bỏ qua vì là răng cửa, hãy cho nha sĩ đánh giá tình trạng và chọn cách xử lý.
Bé không kêu đau thì chẳng phải là ổn sao?
Sâu răng có khi tiến triển mà không gây đau. Dù bé không nói gì, việc kiểm tra tình trạng răng qua khám định kỳ vẫn rất quan trọng.
Đã chữa rồi mà lại bị sâu răng nữa.
Trẻ đã từng bị sâu răng có nguy cơ cao bị sâu răng mới. Hãy cùng xem lại số lần ăn vặt đồ ngọt, đánh răng ngày 2 lần bằng kem có fluor và lần đánh răng trước khi ngủ, rồi trao đổi với nha sĩ về cách phòng ngừa.
Khi nào nên đưa bé đi khám ngay
- Nướu sưng hoặc thấy mủ
- Bé thức giấc ban đêm vì đau răng
- Bé chỉ nhai một bên hoặc tránh đồ ăn cứng
- Mặt bé bị sưng hoặc kèm theo sốt
- Thấy lỗ trên răng hoặc vùng màu nâu, đen to dần
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- AAPD · Policy on Early Childhood Caries (ECC): Consequences and Preventive Strategies (2025)
- AAPD · Management of the Developing Dentition and Occlusion in Pediatric Dentistry (2024)
- AAPD · Policy on Hospitalization and Operating Room Access for Oral Care (2024)
- Dent J (Basel) · Public Health Aspects of Paediatric Dental Treatment under General Anaesthetic (Thomson) (2016)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.