Vệt trắng gần nướu, dấu hiệu đầu tiên của sâu răng: cách phát hiện đốm trắng và chăm sóc để phục hồi
Đốm trắng đục như phấn gần nướu răng cửa có thể là sâu răng giai đoạn sớm. Vì sao xuất hiện, cách kiểm tra mỗi tháng một lần, chăm sóc để phục hồi và khi nào đi nha sĩ.
Tóm tắt nhanh
- Đốm trắng đục như phấn gần nướu có thể là sâu răng giai đoạn sớm
- Vén môi trên mỗi tháng một lần để kiểm tra răng cửa
- Đốm chuyển vàng hoặc nâu? Hãy sớm đi nha sĩ
Đang nhìn răng cửa của bé mà thấy một dải trắng đục ở sát nướu, ba mẹ hẳn sẽ thắc mắc "cái gì thế này?". Nếu không phải màu trắng bóng mà là màu trắng đục như phấn, đó có thể là dấu hiệu đầu tiên của sâu răng. Giai đoạn này vẫn còn có thể phục hồi, nên phát hiện sớm là điều quan trọng hơn cả.
Vì sao có đốm trắng, và vì sao bây giờ là cơ hội
Sâu răng không bắt đầu bằng một lỗ đen ngay từ đầu. Khi mảng bám (khối vi khuẩn) trên bề mặt răng ăn đường trong thức ăn và tạo ra axit, khoáng chất ở bề mặt răng mất đi từng chút. Khi đó, chỗ vốn trơn láng, bóng đẹp sẽ chuyển sang trắng đục như phấn. Đó gọi là đốm trắng. Nhưng không phải đốm trắng nào cũng là sâu răng. Cần phân biệt với những trường hợp như đốm có sẵn từ khi răng mới mọc.
Đốm này thường xuất hiện như một dải ở ranh giới giữa nướu và răng. Vì đó là chỗ bàn chải khó với tới nên mảng bám đọng lại lâu. Nhất là răng cửa hàm trên bị môi trên che nên ba mẹ khó nhận ra.
Điều đáng mừng là ở giai đoạn này, răng vẫn chưa bị lõm. Bề mặt tuy đã mềm đi nhưng chưa có lỗ, nên fluor và việc chải răng kỹ lưỡng có thể bù lại khoáng chất đã mất và giúp răng cứng chắc trở lại. Ngược lại, nếu bỏ lỡ giai đoạn này, bề mặt răng sẽ vỡ ra thành lỗ, và từ đó trở thành lỗ sâu khó phục hồi. Chỉ nhìn màu thì không biết sâu đã tiến triển đến đâu, nên hãy cho bé đến nha sĩ kiểm tra.
Ba mẹ dễ nghĩ "răng sữa đằng nào cũng rụng nên không sao", nhưng răng hàm sữa còn được dùng lâu, đến khoảng 10–12 tuổi. Nếu răng cửa có đốm trắng, đó có thể là dấu hiệu các răng khác cũng có nguy cơ sâu cao, nên đây là lúc cùng nhìn lại thói quen sinh hoạt.
Mỗi tháng một lần, kiểm tra và chăm sóc như thế này
Việc kiểm tra không khó. Định sẵn một ngày mỗi tháng một lần thì sẽ không quên.
- Ở chỗ sáng, cho bé nằm trên đùi ba mẹ, hoặc ba mẹ ngồi sau lưng bé và để đầu bé tựa nhẹ vào người mình.
- Dùng gạc sạch lau mặt ngoài răng cửa một lượt cho khô. Răng khô thì đốm trắng mới dễ thấy.
- Dùng ngón tay nhẹ nhàng vén môi trên lên, xem răng cửa hàm trên đến tận viền nướu.
- Răng cửa hàm dưới và các răng hàm nhìn thấy được cũng xem qua theo cách tương tự.
- Nếu thấy đốm trắng, hãy ghi lại vị trí hoặc chụp ảnh để cho nha sĩ xem ở lần khám tới.
Nếu đã phát hiện đốm trắng, ở nhà hãy chăm sóc như sau.
- Chải vùng đó thật kỹ bằng kem đánh răng có fluor. Từ 3 tuổi dùng lượng bằng hạt đậu.
- Lần đánh răng trước khi ngủ, dù bé tự chải trước, ba mẹ vẫn chải lại. Khi ngủ, nước bọt giảm nên sâu răng dễ tiến triển.
- Đồ ăn vặt và đồ uống ngọt chỉ cho vào giờ cố định, ngoài giờ đó thì cho uống nước lọc. Thói quen nhấp nháp đồ uống ngọt lâu là có hại nhất.
- Nhất định hãy báo cho nha sĩ biết ba mẹ đã phát hiện đốm trắng.
Một sai lầm hay gặp là nghĩ đốm trắng là "răng sạch nên trắng". Hãy nhớ điểm khác biệt: răng khỏe có độ bóng, còn đốm trắng thì đục và không bóng. Nếu bé không thích bị vén môi, hãy cùng nhìn gương và chơi như trò chơi: "mình xem các bạn răng có khỏe không nào?".
Câu hỏi thường gặp
Đốm trắng có thật sự cứng chắc trở lại không?
Nếu răng vẫn chưa bị lõm, fluor và việc chải răng kỹ lưỡng có thể giúp răng cứng chắc trở lại. Dù vết trắng vẫn còn, có thể nó đã ngừng lại và không nặng thêm. Tuy vậy, nếu thói quen vẫn như cũ thì sâu răng có thể tiến triển lại, nên ba mẹ hãy chú ý cả giờ ăn vặt lẫn lần đánh răng trước khi ngủ.
Có đốm trắng nhưng bé không đau. Vẫn phải đi nha sĩ sao?
Sâu răng giai đoạn sớm thường không đau. Kiểm tra khi chưa đau thì mới nắm được cơ hội phục hồi, nên hãy báo cho nha sĩ.
Đốm trắng đã chuyển sang màu vàng. Giờ đã muộn rồi sao?
Chỉ nhìn màu thì không biết sâu đã tiến triển đến đâu. Đó có thể là lỗ sâu đã tiến triển, cũng có thể là vết đã ngừng lại, nên thay vì tự trách mình, ba mẹ chỉ cần đừng trì hoãn và cho bé đến nha sĩ kiểm tra.
Khi đi khám, nha sĩ xem những gì?
Khi khám ở giai đoạn này, nha sĩ sẽ tìm sâu răng ở kẽ giữa các răng hàm và các đốm trắng giai đoạn sớm, đồng thời xem lại việc dùng fluor và thói quen ăn vặt. Nếu ba mẹ đã phát hiện đốm trắng ở nhà, nhất định hãy chỉ cho nha sĩ lúc đó.
Khi nào nên đưa bé đi nha sĩ
- Phát hiện đốm hoặc dải trắng đục như phấn gần nướu
- Đốm chuyển sang màu vàng hoặc nâu
- Bề mặt đốm có cảm giác sần hoặc lõm
- Đốm lan rộng dần hoặc xuất hiện ở nhiều răng
- Thấy chấm đen hoặc lỗ trên răng
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- AAPD · Policy on Early Childhood Caries (ECC): Classifications, Consequences, and Preventive Strategies (2023)
- MOHW_KR · 영유아 건강검진(구강검진) 안내 (2024)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.