Bé ngủ há miệng và ngáy: thở bằng miệng ảnh hưởng thế nào đến răng và điều ba mẹ cần để ý
Bé luôn thở bằng miệng hoặc ngáy mỗi đêm có thể bị ảnh hưởng đến khớp cắn và sự phát triển của khuôn mặt. Vì sao lại vậy, cách theo dõi bé vài đêm và khi nào nên đi khám.
Tóm tắt nhanh
- Ghi lại việc thở bằng miệng và ngáy trong vài đêm
- Luôn thở bằng miệng có thể làm vòm miệng hẹp và cao
- Có vẻ ngừng thở khi ngủ? Đừng trì hoãn việc đi khám
Nhìn bé ngủ, đôi khi ba mẹ thấy miệng bé hơi hé mở, hoặc nghe tiếng ngáy to hơn hẳn so với cơ thể bé nhỏ. Điều này dễ khiến ba mẹ thấy đáng yêu rồi bỏ qua, nhưng nếu ngày nào cũng như vậy thì nên để ý một chút. Bài viết này giải thích vì sao thở bằng miệng và ngáy lại quan trọng, và ba mẹ có thể quan sát những gì ở nhà.
Thở bằng miệng làm thay đổi khoang miệng và hàm răng
Bình thường, con người thở bằng mũi. Nhưng khi mũi bé hay bị nghẹt vì viêm mũi, hoặc vì amidan và VA (khối amidan ở phía sau mũi) to, bé sẽ tự nhiên chuyển sang thở bằng miệng.
Khi há miệng để thở, lưỡi sẽ hạ thấp xuống. Bình thường lưỡi áp vào vòm miệng và đỡ hàm trên từ bên trong, nhưng khi lưỡi hạ xuống thì lực đỡ này mất đi. Khi đó vòm miệng dễ phát triển hẹp và cao. Kết quả là răng trên có thể bị hô ra, hoặc cung răng trở nên hẹp. Hàm và khuôn mặt của bé đang trong giai đoạn phát triển mạnh, nên nếu thói quen này kéo dài, nó có thể ảnh hưởng cả đến hướng phát triển.
Thở bằng miệng cũng liên quan đến sâu răng. Khi miệng mở, khoang miệng bị khô, và nước bọt mất bớt khả năng rửa sạch và bảo vệ răng. Vì vậy, bé hay thở bằng miệng dễ bị sâu răng hơn.
Ngáy cũng đừng xem nhẹ. Ai cũng có thể ngáy vài hôm khi bị cảm. Nhưng nếu bé ngáy mỗi đêm, hay thức giấc, buồn ngủ ban ngày hoặc khó tập trung, có thể đường thở của bé bị hẹp lại khi ngủ. Khi không được ngủ sâu, bé có thể mệt mỏi, cáu gắt hơn hoặc trông lơ đãng vào ban ngày, nên đôi khi bị hiểu lầm là do tính cách hay thói quen. Đó là lý do cần quan sát bé cả ban đêm lẫn ban ngày.
Ba mẹ hãy theo dõi bé vài đêm như thế này
- Trong vài đêm, ba mẹ nhẹ nhàng nhìn bé ngủ và ghi lại bé có há miệng không, có ngáy không.
- Ghi thêm xem có lúc nào bé ngừng thở một chút rồi thở hắt mạnh không, bé có hay trở mình hoặc thức giấc không.
- Để ý xem buổi sáng bé có dậy dễ không, ban ngày bé có buồn ngủ hoặc lơ đãng không.
- Nếu ban ngày bé cũng hay há miệng hoặc môi thường bị nứt nẻ, hãy ghi lại và nói với nha sĩ khi đi khám.
- Nếu cần, hãy ghi âm ngắn tiếng ngáy của bé. Khi đi khám, ba mẹ sẽ mô tả dễ hơn rất nhiều.
Vì miệng bé dễ bị khô, ba mẹ hãy chú ý hơn đến việc đánh răng và uống nước. Ba mẹ chải lại cho bé lần cuối trước khi ngủ, và ban ngày cho bé uống nước thường xuyên.
Một sai lầm hay gặp là chỉ nhắc bé "ngậm miệng lại". Khi mũi bị nghẹt, bé cũng rất khó ngậm miệng. Trước khi sửa thói quen, ba mẹ cần tìm ra nguyên nhân khiến bé thở bằng miệng trước. Biết được nguyên nhân thì bé mới được điều trị phù hợp, và vì bé đang trong giai đoạn lớn nhanh, kiểm tra sớm sẽ có lợi cho cả hàm răng lẫn sự phát triển.
Câu hỏi thường gặp
Bé chỉ ngủ há miệng khi bị cảm. Như vậy có sao không?
Thở bằng miệng trong vài ngày bị nghẹt mũi là chuyện thường gặp. Nếu đã khỏi cảm mà bé vẫn ngủ há miệng hoặc ngáy, ba mẹ hãy cho bé đi khám.
Bé vừa nghiến răng vừa ngáy. Hai việc này có liên quan không?
Nghiến răng khi ngủ và ngáy đôi khi đi cùng nhau. Tuy vậy, nghiến răng không có nghĩa là bé chắc chắn có vấn đề về hô hấp khi ngủ. Nếu bé ngáy gần như mỗi ngày, hãy cho bé khám ở bác sĩ nhi khoa.
Nha sĩ có nhận ra được những vấn đề này không?
Nha sĩ có thể nghi ngờ vấn đề về hô hấp khi ngủ qua hình dạng vòm miệng, khớp cắn và kích thước amidan. Chẩn đoán và điều trị được quyết định cùng với bác sĩ nhi khoa và bác sĩ tai mũi họng.
Bé ngáy thì nên khám ở chuyên khoa nào?
Ba mẹ có thể bắt đầu bằng việc hỏi bác sĩ nhi khoa. Bác sĩ nhi khoa xem ngáy là một triệu chứng cần kiểm tra khi khám cho trẻ, và có thể đề nghị đo giấc ngủ nếu cần. Nếu bé hay nghẹt mũi, bác sĩ tai mũi họng sẽ kiểm tra amidan và VA.
Nếu cung răng đã bị hẹp thì niềng răng có sửa được không?
Ba mẹ có thể trao đổi với nha sĩ về vấn đề của hàm răng. Nhưng nếu nguyên nhân gây nghẹt mũi vẫn còn, bé sẽ lại thở bằng miệng, vì vậy cần điều trị cả nguyên nhân.
Những lúc này, ba mẹ hãy cho bé đi khám
- Bé có vẻ ngừng thở khi ngủ: đừng trì hoãn việc đi khám
- Bé ngáy gần như mỗi đêm
- Ban ngày bé rất buồn ngủ hoặc khó tập trung
- Bé hay bị nghẹt mũi: khám tai mũi họng để kiểm tra viêm mũi, amidan và VA
- Ban ngày bé cũng luôn há miệng hoặc môi thường bị nứt nẻ: báo cho nha sĩ khi đi khám
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- AAPD · Policy on Obstructive Sleep Apnea (2023)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.