Khi răng bé trông đen hoặc vàng: những nguyên nhân thường gặp gây ố và đổi màu răng
Răng bé đổi màu có nhiều nguyên nhân: vết đen gần nướu, vết ố do thuốc sắt, đổi màu sau khi ngã, răng vĩnh viễn vàng hơn, đốm trắng. Vì sao không tự làm trắng răng.
Tóm tắt nhanh
- Vết đen gần nướu vô hại và có thể làm sạch
- Không tự làm trắng răng ở nhà, kể cả bằng than hoạt tính hay baking soda
- Nướu sưng, có mủ, đau hay sốt? Đi nha sĩ ngay
Đang đánh răng cho bé mà thấy chấm hay vệt đen trên răng, ba mẹ lo ngay là sâu răng. Răng chuyển sang màu xám, hay răng vĩnh viễn mới mọc trông vàng hơn hẳn, cũng khiến ba mẹ lo lắng. Răng bé đổi màu có nhiều nguyên nhân, và phần lớn có thể được làm rõ khi đến nha sĩ. Bài viết này tổng hợp những nguyên nhân thường gặp và những việc ba mẹ làm ở nhà.
Những nguyên nhân thường gặp khiến răng đổi màu
Ở nhà khó phân biệt được là sâu răng hay vết ố. Dù vậy, biết trước những nguyên nhân thường gặp sẽ giúp ba mẹ bớt hoảng và dễ hiểu hơn khi nghe nha sĩ giải thích.
- Vết đen gần nướu: những chấm hoặc đường màu đen nối nhau dọc cổ răng gần viền nướu. Vết này liên quan đến vi khuẩn trong miệng và vô hại. Nha sĩ làm sạch là hết, nhưng có thể quay lại. Có báo cáo cho thấy những bé này thường ít bị sâu răng hơn. Tuy vậy, chưa biết vết ố có giúp ngăn sâu răng hay không.
- Vết ố do thuốc sắt: kim loại như trong thuốc bổ sung sắt làm ố bề mặt răng. Đây là vết ố bám bên ngoài nên tương đối dễ làm sạch tại nha sĩ.
- Đổi màu sau khi ngã: răng sữa bị chấn thương có thể chuyển sang màu xám, hồng hoặc vàng. Màu có thể nhạt dần trong vài tuần đến vài tháng, và chỉ đổi màu thôi thì không chữa tủy. Tuy vậy, cần theo dõi diễn tiến.
- Răng vĩnh viễn trông vàng hơn: răng sữa và răng vĩnh viễn có độ dày men răng (lớp ngoài cùng của răng) khác nhau. Vì vậy, trong giai đoạn thay răng, ngay trong cùng một miệng, răng vĩnh viễn mới mọc có thể trông vàng hơn răng sữa bên cạnh.
- Đốm hoặc vệt trắng: có thể là nhiễm fluor răng, xảy ra khi bé nuốt quá nhiều fluor trong thời gian răng vĩnh viễn đang hình thành, đến khoảng 8 tuổi. Phần lớn trường hợp đều nhẹ.
Trước đây, vết đen đôi khi bị hiểu lầm là do đánh răng không sạch. Ngày nay, vết này được xem là vô hại, chỉ là vấn đề thẩm mỹ. Đó không phải lỗi của ba mẹ, ba mẹ cứ yên tâm.
Ở nhà đừng cạo, hãy làm thế này
- Không cạo hay chà các chấm đen. Cạo bằng móng tay hay dụng cụ có thể làm tổn thương bề mặt răng hoặc nướu. Hãy để nha sĩ làm sạch.
- Được chăm sóc khi khám định kỳ. Vết đen có thể quay lại, nên mỗi lần khám hãy cho nha sĩ kiểm tra và làm sạch lại nếu cần.
- Cho siro sắt vào phía trong má, từng chút một. Cho bé ngồi thẳng, dùng xi lanh bơm từng ít vào phía trong má, để bé có thời gian nuốt. Đừng bơm thẳng về phía cổ họng. Uống xong, cho bé uống nước hoặc đánh răng.
- Nếu răng đổi màu sau khi ngã, hãy ghi lại. Nha sĩ sẽ chụp ảnh và theo dõi diễn tiến. Ở nhà, ba mẹ cũng ghi ngày và chụp ảnh để dễ so sánh sự thay đổi.
- Chỉ lấy kem đánh răng có fluor đúng lượng. Dưới 3 tuổi dùng lượng bằng hạt gạo, 3–6 tuổi dùng lượng bằng hạt đậu. Ba mẹ lấy kem cho bé, và chải xong cho bé nhổ ra.
Nếu làm trắng toàn bộ răng trong giai đoạn răng sữa và răng vĩnh viễn còn lẫn nhau, sau này khi răng vĩnh viễn mọc đủ, màu răng có thể không đều. Nếu ba mẹ băn khoăn về màu răng của bé, việc đầu tiên là đến nha sĩ để tìm nguyên nhân.
Câu hỏi thường gặp
Có chấm đen trên răng là bị sâu răng sao?
Những chấm đen nối nhau dọc theo phía gần nướu có thể là vết ố vô hại. Nhưng sâu răng cũng có thể trông màu nâu hoặc đen, nên ở nhà rất khó phân biệt. Hãy cho bé đến nha sĩ kiểm tra.
Đã làm sạch rồi mà lại xuất hiện nữa.
Vết đen có thể quay lại. Đó không phải lỗi của bé và cũng không có hại. Mỗi lần khám định kỳ, cho nha sĩ kiểm tra và làm sạch lại nếu cần là được.
Răng cửa mới mọc vàng hơn hẳn.
Răng sữa và răng vĩnh viễn có độ dày men răng khác nhau, nên trong giai đoạn thay răng màu răng có thể trông khác nhau. Phần lớn là bình thường, nhưng nếu lo lắng về màu răng, hãy hỏi nha sĩ xem có nằm trong giới hạn bình thường không.
Cho bé uống thuốc sắt thì răng cứ bị đen mãi sao?
Vết ố do thuốc sắt bám bên ngoài nên tương đối dễ làm sạch tại nha sĩ. Cho bé ngồi thẳng, cho uống từng chút vào phía trong má, sau đó uống nước hoặc đánh răng sẽ giúp ích. Có nên ngừng thuốc sắt hay không, hãy hỏi bác sĩ nhi khoa.
Khi nào nên đưa bé đi nha sĩ
- Nướu quanh răng đổi màu bị sưng hoặc xuất hiện lỗ nhỏ như mụn mủ
- Bé kêu đau ở chiếc răng đổi màu hoặc bị sốt (hãy đi ngay)
- Mới thấy chấm đen hoặc vết ố nâu trên răng
- Răng đổi màu sau khi bé bị ngã
- Răng vĩnh viễn trông vàng hơn hẳn, hoặc có đốm hay vệt trắng khiến ba mẹ lo lắng
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- AAPD · Policy on the Use of Dental Bleaching for Child and Adolescent Patients (2023)
- Children (Basel) · Association Between Chromogenic Black Stain and Dental Caries in Children: Systematic Review and Meta-Analysis (2025)
- IADT · Guidelines for the management of traumatic dental injuries: 3. Injuries in the primary dentition (2020)
- ADA · Charcoal and charcoal-based dentifrices: A literature review (JADA) (2017)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.