Thời điểm thường bắt đầu chỉnh nha toàn diện: niềng răng ở tuổi 11–13 và cách đánh răng khi đeo mắc cài

Chỉnh nha toàn diện thường bắt đầu khoảng 11–13 tuổi, khi răng sữa gần rụng hết. Vì sao là lúc này, cách đánh răng, ăn uống khi đeo mắc cài và điều cần hỏi nha sĩ.

Khi con lên những lớp cuối tiểu học, ba mẹ bắt đầu nghe nói nhà này nhà kia cho con đi niềng răng. Ba mẹ sẽ băn khoăn "Con mình có cần niềng bây giờ không?", "Có muộn quá không?". Bài viết này giải thích thời điểm thường bắt đầu chỉnh nha toàn diện và lý do, cùng những điều cần lưu ý ở nhà sau khi gắn mắc cài. Ba mẹ có thể đọc cùng con khi con bắt đầu niềng.

Vì sao nhiều trẻ bắt đầu ở tuổi 11–13

Phần lớn việc chỉnh nha toàn diện bắt đầu vào khoảng 11–13 tuổi. Có hai lý do:

• Vào lúc này, răng sữa gần như đã rụng hết và phần lớn răng vĩnh viễn đã mọc. Những chiếc răng vĩnh viễn cần di chuyển đều đã có mặt, nên dễ chỉnh toàn bộ cùng một lúc.
• Hàm vẫn đang phát triển. Có thể tận dụng sức phát triển này, nên đây là thời điểm tốt để di chuyển răng.

Tuy vậy, độ tuổi này chỉ là "lúc nhiều trẻ bắt đầu", không phải thời điểm cố định cho mọi trẻ. Hình dạng hàm và tốc độ mọc răng khác nhau ở mỗi con, nên có con cần can thiệp sớm hơn, cũng có con nên chờ thêm. Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ khuyên trẻ nên được khám chỉnh nha lần đầu muộn nhất là lúc 7 tuổi. Được kiểm tra sớm một lần sẽ giúp dễ quyết định thời điểm bắt đầu hơn.

Còn một điều ba mẹ nhất định nên biết về chỉnh nha: kết quả niềng răng phụ thuộc vào việc đánh răng. Khi gắn khí cụ niềng (mắc cài và dây cung), thức ăn dễ mắc lại và mảng bám dễ tích tụ quanh đó. Nếu mảng bám bám lâu, quanh mắc cài có thể để lại vết trắng (tổn thương đốm trắng) hoặc bị sâu răng. Răng đã đều đẹp mà sau khi tháo mắc cài lại còn vết trắng thì thật đáng buồn. Vì vậy, việc giữ vệ sinh trong suốt thời gian niềng cũng quan trọng như chính việc điều trị.

Khi đang đeo mắc cài, hãy làm như thế này

Việc đánh răng sẽ thay đổi như sau:

1. Đánh răng bằng kem có fluor sau mỗi bữa ăn. Cho con mang theo bàn chải đến trường.
2. Nghiêng bàn chải lên và xuống để chải riêng phần trên và phần dưới của mắc cài. Cứ hình dung là chải vòng quanh mỗi mắc cài một lượt.
3. Dùng bàn chải kẽ để làm sạch dưới dây cung và giữa các mắc cài.
4. Dùng dụng cụ luồn chỉ để đưa chỉ nha khoa xuống dưới dây cung và làm sạch kẽ răng.
5. Soi gương xem quanh khí cụ còn sót thức ăn hay mảng bám không.

Ăn uống cũng cần cẩn thận hơn một chút:

• Tránh kẹo dẻo và đồ cứng như đá lạnh, các loại hạt. Mắc cài có thể bị bong hoặc dây cung bị cong.
• Trái cây cứng như táo thì đừng cắn nguyên quả, hãy cắt nhỏ rồi ăn.

Vài ngày đầu sau khi mới gắn hoặc điều chỉnh khí cụ, răng có thể ê ẩm và nhai khó chịu. Lúc đó con có thể ăn đồ mềm như cháo hay đậu phụ, và dù đau cũng không bỏ đánh răng. Nếu khó chịu kéo dài, hãy báo cho nha sĩ.

Nếu khí cụ cọ vào trong miệng, hãy vo tròn một chút sáp chỉnh nha rồi dán lên. Nếu dây cung bị tuột hoặc mắc cài bị bong, hãy liên hệ phòng khám.

Sai lầm ba mẹ hay mắc là nghĩ đang niềng thì con đi nha sĩ thường xuyên, nha sĩ sẽ lo hết, rồi bỏ qua việc kiểm tra ở nhà. Các buổi hẹn chỉnh nha chủ yếu tập trung vào việc di chuyển răng, còn việc đánh răng hằng ngày phải được lo ở nhà. Thỉnh thoảng hãy cùng con soi gương xem quanh khí cụ có sạch không.

Câu hỏi thường gặp

Những lúc này, ba mẹ hãy trao đổi với nha sĩ

• Ba mẹ thắc mắc con có cần niềng không và khi nào nên bắt đầu (hãy cho con đi đánh giá)
• Dây cung bị tuột hoặc mắc cài bị bong
• Khí cụ cọ vào trong miệng, đã dán sáp mà vẫn đau
• Thấy vết trắng hoặc chấm nâu quanh mắc cài
• Nướu cứ sưng và chảy máu kéo dài

Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.

← Tất cả bài viết