Sau buổi tập, hãy bù nước bằng nước lọc: đồ uống thể thao, nước tăng lực và mòn răng ở tuổi teen
Đồ uống thể thao và nước tăng lực nhiều axit và đường nên làm mòn răng. Vì sao sau buổi tập thông thường nước lọc là đủ, mẹo khi uống và dấu hiệu sớm của mòn răng.
Tóm tắt nhanh
- Trong và sau khi tập, nước lọc là đủ
- Đồ uống thể thao và nước tăng lực có tính axit và nhiều đường
- Nếu có uống, hãy súc miệng bằng nước và đợi khoảng 1 tiếng rồi mới đánh răng
Nhiều bạn tuổi teen cứ tập xong ở đội thể thao là mua đồ uống thể thao theo thói quen. Mùa thi, có bạn còn tìm đến nước tăng lực. Bài viết này giải thích những đồ uống đó ảnh hưởng thế nào đến răng, và con chơi thể thao thì nên uống gì, để ba mẹ và con có thể cùng đọc.
Vì sao đồ uống thể thao làm mòn răng
Lớp ngoài cùng của răng (men răng) là mô cứng nhất trong cơ thể, nhưng lại yếu trước axit. Khi đồ uống có tính axit chạm vào răng, bề mặt răng mềm đi một chút, và nếu chuyện này lặp lại thường xuyên thì bề mặt răng dần bị hòa tan và mỏng đi. Đó gọi là mòn răng do axit. Sâu răng xảy ra do axit vi khuẩn tạo ra khi ăn đường, còn đồ uống thể thao và nước tăng lực vừa có tính axit cao vừa nhiều đường, nên có thể gây cả mòn răng lẫn sâu răng cùng lúc.
Điều gây hại nhiều nhất là cách uống. Nếu cầm chai suốt buổi tập và nhấp từng ngụm, răng bị ngâm trong axit liên tục không có lúc nghỉ. Nước bọt vốn rửa trôi axit trong miệng và giúp bề mặt răng phục hồi, nhưng uống liên tục thì không có thời gian để làm việc đó. Khi vận động, con thở bằng miệng nên miệng dễ bị khô, đó cũng là điều bất lợi. Vì vậy, uống đủ nước lọc khi vận động là cách tốt.
Mòn răng tiến triển chậm nên lúc đầu khó nhận ra. Ê buốt khi uống nước lạnh, hay rìa răng cửa trông trong như thủy tinh, là những dấu hiệu sớm thường gặp. Thay đổi thói quen ngay khi nhận ra những thay đổi này sẽ giúp ngăn mòn răng tiến triển thêm.
Vậy khi chơi thể thao có nhất thiết cần những đồ uống này không? Với phần lớn các hoạt động thể thao, bù nước bằng nước lọc là đủ. Chất điện giải mất qua mồ hôi cũng được bù đủ bằng các bữa ăn thường ngày, trừ khi tập luyện kéo dài và cường độ cao. Nước tăng lực có tính axit đặc biệt cao và nhiều caffeine nên không được khuyến khích cho thanh thiếu niên.
Bắt đầu từ việc mang theo bình nước
Thay vì cấm tuyệt đối, hãy giải thích lý do để con tự lựa chọn, và bắt đầu thay đổi từ những thói quen dễ làm.
- Luôn để sẵn bình nước trong túi đồ tập. Có bình nước thì con ít phải ghé cửa hàng tiện lợi.
- Bù nước trong và sau khi tập bằng nước lọc. Để bình nước gần bên để khát là uống được ngay.
- Với vận động kéo dài, cường độ cao hoặc vận động khi trời nóng, bù nước và chất điện giải khi cần, từng chút một, là điều quan trọng trước tiên. Nhưng ngoài lúc vận động, đừng để việc nhấp đồ uống thể thao thành thói quen.
- Sau khi uống, uống thêm nước lọc hoặc súc miệng bằng nước.
- Đừng đánh răng ngay, hãy đợi khoảng một tiếng, trong lúc đó súc miệng bằng nước. Chà ngay lên bề mặt răng vừa bị axit làm mềm có thể khiến răng mòn thêm, nên cần cho nước bọt thời gian phục hồi bề mặt răng.
- Vẫn đều đặn đánh răng ngày 2 lần bằng kem có fluor như thường lệ.
Sai lầm ba mẹ hay mắc là nghĩ "con vận động thì uống đồ uống tốt cho cơ thể" rồi để cả thùng đồ uống thể thao trong tủ lạnh. Để con thấy rõ nguyên tắc nước lọc là chính còn đồ uống chỉ thỉnh thoảng, ở nhà cũng nên để nước lọc ở chỗ dễ lấy.
Khi nói chuyện với con, thay vì dọa, hãy gắn với thành tích thể thao. Ngắn gọn thôi, như "Cơ thể vận động cần nước lọc. Giữ răng khỏe cũng là một phần rèn luyện". Con có thể buồn vì bạn bè ai cũng uống. Khi đó, hãy cùng con chọn ngày được uống, và cùng thống nhất cách làm: không nhấp ngoài lúc vận động, và súc miệng bằng nước sau đó, con sẽ dễ chấp nhận hơn.
Câu hỏi thường gặp
Pha loãng đồ uống thể thao với nước thì có sao không?
Pha loãng thì axit và đường vẫn còn, mà con lại dễ nhấp lâu hơn. Với những buổi tập thông thường, uống nước lọc là cách đơn giản và chắc chắn nhất.
Đồ uống không đường thì không sao chứ?
Ít đường thì nguy cơ sâu răng giảm, nhưng nếu có tính axit thì vấn đề mòn răng vẫn còn. Thói quen lấy nước lọc làm chính quan trọng hơn loại đồ uống.
Những trận đấu hay buổi tập kéo dài nhiều giờ thì sao?
Với vận động kéo dài, cường độ cao hoặc vận động khi trời nóng, bù nước và chất điện giải khi cần, từng chút một, là điều quan trọng trước tiên. Khi đã vận động xong, đừng tiếp tục nhấp theo thói quen, và súc miệng bằng nước sau khi uống.
Uống xong đánh răng ngay chẳng phải tốt hơn sao?
Ngay sau khi uống đồ uống có tính axit, bề mặt răng đang mềm đi. Hãy súc miệng bằng nước trước, rồi đợi khoảng một tiếng mới đánh răng.
Mòn răng có hồi phục được không?
Phần bề mặt răng đã bị hòa tan thì không mọc lại. Vì vậy, khi thấy dấu hiệu sớm, điều quan trọng là thay đổi thói quen và cho nha sĩ kiểm tra.
Những lúc này, ba mẹ hãy đưa con đi nha sĩ
- Răng hay ê buốt khi uống nước lạnh hoặc ăn đồ ngọt
- Rìa răng cửa trông trong suốt
- Bề mặt răng trông mòn nhẵn bất thường
- Con đã uống đồ uống thể thao hoặc nước tăng lực gần như mỗi ngày
- Răng bị đau hoặc thấy chấm nâu, chấm đen
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- ADA · Dietary Acids and Your Teeth (MouthHealthy) (2024)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.