Bệnh nướu và sinh non, đâu là sự thật: hướng dẫn điều trị nướu khi mang thai
Bệnh nướu nặng từng được báo cáo là có liên quan đến sinh non, nhưng chưa rõ có phải nguyên nhân. Liên quan khác nguyên nhân ra sao, điều trị nướu an toàn và chăm sóc.
Tóm tắt nhanh
- Có liên quan đến sinh non, nhưng chưa chứng minh là nguyên nhân
- Cạo vôi răng và điều trị nướu an toàn khi mang thai
- Đánh răng ngày 2 lần và dùng chỉ nha khoa mỗi ngày một lần
Nghe nói "bị bệnh nướu thì có thể sinh non", nhiều mẹ trở nên lo lắng hơn. Chỉ cần nướu chảy máu, mẹ cũng lo không biết có ảnh hưởng gì đến bé không. Bài viết này chia ra những điều đã biết đến nay, những điều chưa biết, và những việc mẹ có thể làm.
Đã có báo cáo về mối liên quan, nhưng chưa rõ có phải là nguyên nhân
Trước hết, bệnh nướu cũng có nhiều mức độ. Viêm nướu, thường gặp khi mang thai, là giai đoạn nướu bên ngoài sưng và chảy máu. Chải răng kỹ và chăm sóc tốt thì sẽ dịu đi. Nếu tình trạng viêm này kéo dài và làm tổn thương cả xương và mô nâng đỡ răng thì gọi là viêm nha chu. Khi viêm nha chu tiến triển, nướu có thể bị tụt và răng có thể lung lay.
Các nghiên cứu chủ yếu nói về bệnh nướu nặng, tức viêm nha chu. Có những nghiên cứu ghi nhận tỉ lệ sinh non hoặc sinh con nhẹ cân cao hơn một chút ở phụ nữ mang thai bị viêm nha chu. Nhưng bệnh nướu có phải là nguyên nhân trực tiếp hay không thì vẫn chưa được làm rõ.
Hai điều cùng xuất hiện không có nghĩa là điều này gây ra điều kia. Chúng có thể cùng xuất hiện vì nhiều lý do khác nhau, nên có liên quan và là nguyên nhân là hai chuyện khác nhau.
Thêm một điều nữa, bằng chứng cho thấy điều trị nướu khi mang thai làm giảm sinh non vẫn chưa đủ. Vậy thì có cần điều trị không? Có chứ. Điều trị nướu rõ ràng là cần thiết để bảo vệ nướu và răng của chính mẹ, và an toàn cả khi mang thai. Nếu để bệnh nướu như vậy, tình trạng viêm sẽ nặng hơn và mẹ có thể mất răng.
Tóm lại, bị bệnh nướu không có nghĩa là mẹ phải lo lắng về sinh non. Thay vào đó, hãy điều trị và chăm sóc ngay bây giờ.
Chăm sóc và điều trị quan trọng hơn lo lắng
Ở nhà, mẹ hãy làm như sau:
- Dùng bàn chải lông mềm, chải nhẹ nhàng dọc viền nướu, chỗ răng và nướu gặp nhau, ngày 2 lần.
- Làm sạch kẽ răng, nơi bàn chải không chạm tới, bằng chỉ nha khoa ngày 1 lần.
- Đừng tránh những chỗ chảy máu mà hãy chải chậm hơn. Chải ít đi vì chảy máu sẽ làm viêm nặng hơn.
- Dùng kem đánh răng có fluor, và bớt thói quen thường xuyên uống đồ ngọt, ăn vặt.
Cũng có mẹo để tự theo dõi nướu ở nhà. Khi đánh răng, hãy soi gương xem nướu. Nướu khỏe mạnh săn chắc và không dễ chảy máu. Nướu có sắc tố tự nhiên màu nâu hoặc sẫm cũng là bình thường, nên thay vì màu sắc, hãy để ý tình trạng sưng và chảy máu khác với thường ngày. Nếu nướu sưng hơn bình thường, răng trông dài hơn trước, hoặc khi nhai có cảm giác răng bị lỏng, hãy báo cho nha sĩ.
Ở nha khoa, mẹ hãy làm thế này:
- Nếu nướu chảy máu hoặc sưng, hãy khám nướu (nha chu).
- Nếu nha sĩ nói cần điều trị, đừng trì hoãn mà hãy điều trị ngay bây giờ. Cạo vôi răng và điều trị nướu đều an toàn khi mang thai.
- Báo tuần thai và thuốc đang dùng, và hoàn tất trong tam cá nguyệt thứ hai, lúc đi khám dễ chịu nhất, thì càng tốt.
Câu hỏi thường gặp
Nướu chảy máu, như vậy nguy cơ sinh non có cao không?
Chảy máu nướu khi mang thai phần lớn là viêm nướu thai kỳ thường gặp. Thứ được nhắc đến trong nghiên cứu về mối liên quan với sinh non chủ yếu là viêm nha chu, nặng hơn nhiều. Thay vì lo lắng, tốt hơn là chải răng kỹ và đi khám nha sĩ để kiểm tra tình trạng.
Điều trị nướu có giúp ngăn sinh non không?
Bằng chứng cho thấy điều trị nướu khi mang thai làm giảm sinh non vẫn chưa đủ. Dù vậy, điều trị nướu vẫn cần cho sức khỏe của mẹ, và có thể thực hiện an toàn khi mang thai.
Sinh xong rồi mới điều trị có được không?
Sau khi bé chào đời, mẹ sẽ khó sắp xếp thời gian đi nha sĩ hơn. Nếu cần điều trị, tốt nhất là đừng trì hoãn mà hãy điều trị trong lúc mang thai.
Làm sao biết bệnh nướu của mẹ là viêm nướu hay viêm nha chu?
Ở nhà rất khó phân biệt chính xác. Nướu tụt hoặc răng lung lay có thể là dấu hiệu của viêm nha chu. Khám nướu tại nha sĩ sẽ xác định được, nên mẹ cứ yên tâm đi khám cả khi đang mang thai.
Cạo vôi răng có hại cho bé không?
Cạo vôi răng và điều trị nướu đều an toàn khi mang thai. Mẹ chỉ cần báo tuần thai cho nha sĩ trước khi làm.
Những lúc này, mẹ hãy đi nha sĩ
- Nướu chảy máu hoặc sưng kéo dài hơn 2 tuần
- Nướu tụt khiến răng trông dài ra
- Răng lung lay hoặc có cảm giác lỏng khi nhai
- Nướu chảy mủ hoặc hơi thở có mùi nặng hơn
- Từ khi mang thai, mẹ chưa đi khám nướu
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- AAPD · Perinatal and Infant Oral Health Care (2025)
- Cochrane · Treating gum disease to prevent adverse birth outcomes in pregnant women (2017)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.