Giảm dần cữ bú đêm: cách cai và thứ tự giúp phòng sâu răng khi bé đã mọc răng

Khi đã có răng, bú đêm làm tăng nguy cơ sâu răng rất nhiều. Vì sao ban đêm nguy hiểm hơn, cách giảm dần mỗi vài ngày, làm sạch răng sau khi bú và khi nào đi nha sĩ.

Qua sinh nhật đầu tiên, nhiều bé vẫn thức dậy vài lần mỗi đêm để đòi bú mẹ hay bú bình. Cho bú thì bé ngủ lại ngay, nên cai không hề dễ. Nhưng khi bé đã mọc răng, bú đêm rất dễ dẫn đến sâu răng. Bài viết này giải thích vì sao, và làm thế nào để giảm dần mà bé ít vất vả nhất.

Vì sao ăn ban đêm lại hại răng hơn

Ban ngày, nước bọt tiết ra liên tục, rửa trôi thức ăn còn trong miệng và giúp răng bị yếu đi vì thức ăn cứng chắc trở lại. Nhưng khi ngủ, nước bọt gần như không tiết ra. Vì vậy, sữa bò, sữa công thức hay sữa mẹ bé bú ban đêm sẽ đọng lâu trên bề mặt răng.

Nhất là khi bé ngủ trong lúc ngậm bình, răng như bị ngâm trong sữa suốt đêm. Nếu đã mọc răng mà vẫn bú đêm, tình trạng này lặp lại mỗi đêm. Khi đó, sâu răng sớm ở trẻ nhỏ, làm mòn răng bắt đầu từ răng cửa, rất dễ xảy ra. Lúc đầu, răng cửa hàm trên ở vùng gần nướu trông như có một vệt trắng, khi tiến triển thì chuyển sang màu nâu.

Có vài hiểu lầm thường gặp ở đây.

• "Sữa không phải đường nên không sao": Sữa bò và sữa công thức cũng có đường. Đọng trên răng suốt đêm, chúng trở thành nguyên liệu gây sâu răng.
• "Sữa mẹ thì không sao": Bú mẹ có rất nhiều lợi ích cho bé. Tuy nhiên, khi đã có răng, nên hạn chế cho bú theo nhu cầu suốt đêm, và làm sạch răng sau khi bú.
• "Bé thức dậy vì vẫn còn đói": Với bé đã qua một tuổi, bú đêm thường là thói quen hơn là nhu cầu dinh dưỡng. Thói quen bú lúc ngủ còn lại, nên mỗi lần thức giấc bé lại phải bú mới ngủ được.
• "Cốc ống hút không phải bình sữa nên không sao": Nếu bên trong là sữa hay nước ép thì cốc ống hút cũng như nhau. Cốc mang lên giường ngủ chỉ nên đựng nước lọc.

Đã là thói quen thì cũng có nghĩa là có thể thay đổi. Giảm dần từ từ, mỗi vài ngày bớt một chút, bé cũng sẽ thích nghi.

Mỗi vài ngày bớt một cữ, ba mẹ thử thế này

1. Cho bú, làm sạch răng, rồi đặt bé xuống. Định thứ tự trước khi ngủ như "bú, đánh răng, đọc sách, ngủ". Bước đầu tiên là không để bé ngủ thiếp đi khi đang ngậm bình hay ngậm ti mẹ.
2. Bình mang lên giường chỉ đựng nước lọc. Nếu bé phải có bình mới ngủ được, hãy đổi thứ bên trong sang nước lọc.
3. Mỗi vài ngày bớt một cữ bú đêm. Bắt đầu bằng cữ bé ít đòi nhất. Khi bé thức giấc, tăng dần thời gian ôm ấp hoặc vỗ về để dỗ bé.
4. Nếu có cho bú đêm, hãy làm sạch răng rồi mới dỗ bé ngủ lại. Lau nhẹ răng bằng gạc hoặc bàn chải. Chỉ cần lau nhẹ nhàng, chủ yếu là răng cửa, để bé không tỉnh giấc, cũng đã có ích.
5. Sắp xếp lại cả thói quen ăn uống lắt nhắt ban ngày. Nếu chỉ giảm ban đêm mà ban ngày vẫn nhấp nháp liên tục thì răng không có lúc nghỉ.

Những ngày đầu, bé khóc và quấy là chuyện đương nhiên. Đã giảm được một cữ rồi nhưng bé ốm hoặc thay đổi môi trường nên lại bú nhiều hơn cũng không sao. Khi bé khỏe lại, ba mẹ bắt đầu lại từ từ là được. Điều quan trọng là cả nhà dùng cùng một cách, nên hãy thống nhất trước thứ tự với những người cùng chăm bé.

Trong thời gian giảm bú đêm, vẫn tiếp tục đánh răng ngày 2 lần bằng kem đánh răng có fluor. Lần đánh răng quan trọng nhất trong ngày là trước khi ngủ.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào nên đưa bé đi nha sĩ

• Thấy vệt trắng ở răng cửa hàm trên gần nướu
• Trên răng cửa có vết ố hoặc đốm nâu
• Bé kêu ê buốt hoặc đau răng nên ngại ăn
• Khó cai bú đêm nên ba mẹ lo bé bị sâu răng
• Đã 6 tháng kể từ khi mọc chiếc răng đầu tiên mà bé chưa đi nha sĩ

Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.

← Tất cả bài viết