Nốt trắng và mảng trắng trong miệng bé sơ sinh: phân biệt hạt Epstein với nấm miệng
Những nốt trắng nhỏ trên vòm miệng hoặc nướu bé sơ sinh thường tự biến mất. Cách phân biệt nốt trắng có thể để yên với nấm miệng, lớp trắng khó lau đi.
Tóm tắt nhanh
- Nốt trắng là những nang nhỏ sẽ tự biến mất
- Đừng nặn hay chọc vỡ. Cứ để yên
- Lớp trắng lau không đi có thể là nấm miệng
Đang nhìn vào miệng bé mà phát hiện một nốt trắng hay một lớp trắng, ba mẹ dễ hoảng hốt. Răng đang mọc hay bé bị bệnh, thật khó phân biệt. Bài viết này giúp ba mẹ phân biệt những nốt trắng thường gặp trong miệng bé sơ sinh với lớp màng trắng có thể cần đi khám.
Nốt trắng như hạt tấm rất thường gặp
Nhiều bé sơ sinh có những nốt trắng nhỏ như hạt tấm ở giữa vòm miệng hoặc trên nướu. Đó là phần mô còn sót lại khi khoang miệng của bé được hình thành, tạo thành những túi nhỏ. Những túi nhỏ này gọi là nang.
Tên gọi khác nhau tùy theo vị trí.
- Hạt Epstein: nằm dọc theo đường chính giữa vòm miệng.
- Hạt Bohn: nằm ở phía sau vòm miệng hoặc mặt trong, mặt ngoài nướu.
- Nang lá răng: nằm trên đỉnh gờ nướu.
Tên gọi khác nhau nhưng việc ba mẹ cần làm thì giống nhau. Cả ba loại đều không gây đau và không cần điều trị. Chúng thường tự vỡ hoặc tự biến mất trong vài tuần đến vài tháng sau sinh. Nang nằm trên đỉnh nướu đôi khi trông như răng đang mọc, nhưng đó không phải là răng.
Còn một thứ nữa dễ nhầm lẫn, đó là lớp màng trắng phủ trên lưỡi hoặc mặt trong má. Phần lớn là cặn sữa còn lại sau khi bú, nhưng đôi khi có thể là nấm miệng, tức là một loại nấm phát triển nhiều trong miệng. Nấm miệng phủ một lớp trắng như phô mai tươi và đặc điểm là khó lau đi.
Nốt trắng thì để yên, lớp trắng thì lau nhẹ để kiểm tra
Nếu phát hiện nốt trắng
- Đừng nặn, cạo hay chọc vỡ, cứ để yên. Đụng vào có thể gây trầy xước và làm bé đau hơn.
- Chụp ảnh lại và so sánh cách vài ngày một lần xem kích thước có thay đổi không.
- Vẫn lau nướu nhẹ nhàng bằng gạc ẩm sau khi bú như bình thường.
Nếu thấy lớp màng trắng
- Nhúng gạc sạch vào nước, quấn quanh ngón tay và lau nhẹ thử.
- Nếu lau đi dễ dàng, nhiều khả năng đó là cặn sữa.
- Nếu lau không đi, hoặc chỗ vừa lau bị đỏ hay chảy máu, hãy nghĩ đến nấm miệng. Lúc này hãy dừng lại, đừng chà thêm.
- Để ý xem bé có bỏ bú hoặc bị hăm tã mãi không khỏi không. Hai tình trạng này đôi khi đi kèm với nấm miệng.
Khi nghi ngờ nấm miệng, ba mẹ cũng có thể chăm sóc ở nhà. Rửa và tiệt trùng núm bình sữa và núm ti giả sau mỗi lần dùng. Nếu mẹ đang cho con bú, hãy để ý xem đầu ti có đau hay nứt không. Nấm có thể lây qua lại giữa mẹ và bé, nên thường cả hai được điều trị cùng lúc.
Một sai lầm ba mẹ hay mắc là tự bôi thuốc mua ở nhà thuốc trước. Loại thuốc trị nấm miệng nào dùng được còn tùy vào tháng tuổi của bé. Đừng tự bôi thuốc mua ở nhà thuốc, hãy cho bé đến bác sĩ nhi khoa kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Nốt trắng có phải là dấu hiệu sắp mọc răng không?
Không phải. Đó là phần mô còn sót lại khi khoang miệng hình thành, tạo thành túi nhỏ, không liên quan đến răng. Chúng thường tự biến mất trong vài tuần đến vài tháng sau sinh.
Nốt trắng vẫn còn nguyên đã mấy tuần. Có sao không?
Thời gian biến mất khác nhau ở mỗi bé, có khi mất vài tháng. Nếu bé không đau và kích thước không đổi thì cứ theo dõi. Nếu nốt to dần, hãy cho bé đi khám.
Lưỡi bé trắng, không biết là sữa hay nấm miệng.
Ba mẹ hãy lau nhẹ bằng gạc sạch, ẩm. Nếu lau đi dễ thì nhiều khả năng là sữa; nếu khó lau hoặc chỗ vừa lau bị đỏ thì có thể là nấm miệng. Khi còn phân vân, cho bé đến bác sĩ nhi khoa kiểm tra là chính xác nhất.
Nếu bé bị nấm miệng thì mẹ có cần điều trị không?
Nếu mẹ đang cho con bú, mẹ và bé thường được điều trị cùng lúc. Nếu đầu ti của mẹ bị đau hoặc nứt, hãy nói với bác sĩ khi đi khám.
Khi nào nên đưa bé đến bác sĩ nhi khoa hoặc nha sĩ
- Nghi ngờ nấm miệng và bé dưới 4 tháng tuổi
- Có lớp màng trắng kèm theo bé bỏ bú, hoặc không đỡ sau 1 tuần
- Có lớp màng trắng kèm hăm tã mãi không khỏi
- Nốt trắng to dần
- Có cục u trên nướu cản trở việc bú
- Bé sinh ra đã có răng
Nhận đúng lúc cần
Ba mẹ chỉ cần nhập ngày sinh của bé (hoặc ngày dự sinh) vào ứng dụng Lịch Răng, các bài viết này sẽ đến dưới dạng lời nhắc đúng lúc cần. Miễn phí, không cần đăng ký.
Nguồn
- AAPD · Perinatal and Infant Oral Health Care (2025)
- StatPearls · Palatal and Gingival Cysts of the Newborn (2025)
- NHS · Oral thrush (adults and babies) (2026)
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.