Khi nào đánh giá răng khôn? Khám ở giữa và cuối tuổi thiếu niên và quyết định nhổ răng

Răng khôn thường mọc trong khoảng 17–21 tuổi. Nếu cần, phim X-quang ở lần khám giữa và cuối tuổi thiếu niên giúp xem trước. Có phải nhổ hết không, và khi nào cần đi nha sĩ ngay.

"Răng khôn thì lúc nào cũng phải nhổ sao?", "Răng chưa mọc mà đã chụp phim rồi à?" Đây là những câu hỏi ba mẹ có con học cấp ba hay thắc mắc. Bài viết này lần lượt giải thích răng khôn phát triển thế nào, khi nào nên kiểm tra, và dựa vào đâu để quyết định nhổ.

Răng khôn phát triển ở nơi ta không nhìn thấy

Răng khôn là chiếc răng mọc cuối cùng, ở vị trí trong cùng của các răng hàm. Tên gọi chính thức là răng hàm lớn thứ ba. Răng khôn mọc ở hai đầu cùng của hàm trên và hàm dưới, nhưng số lượng ở mỗi người khác nhau, và cũng có người không có chiếc nào.

Răng khôn thường mọc vào khoang miệng trong khoảng 17–21 tuổi, dù có răng không bao giờ mọc hẳn mà nằm ngầm trong xương hoặc nướu. Nhưng từ rất lâu trước đó, răng đã phát triển trong xương hàm, nên dù bên ngoài chưa thấy, phim X-quang vẫn cho thấy hình dạng và vị trí của răng. Vì vậy, ở các lần khám vào giữa và cuối tuổi thiếu niên, nếu sau khi khám và xem sự phát triển của con, nha sĩ thấy cần thì sẽ kiểm tra răng khôn bằng phim X-quang toàn cảnh (phim chụp toàn bộ hàm trong một tấm) hoặc hình ảnh tương tự. Phim X-quang không được chụp chỉ dựa vào tuổi. Trên phim, nha sĩ xem ba điều:

• Số lượng: có bao nhiêu chiếc đang phát triển
• Hướng mọc: mọc thẳng lên, hay nằm nghiêng hoặc bị vùi
• Quan hệ với răng hàm phía trước: có đè lên chiếc răng hàm ngay phía trước không

Nếu răng khôn mọc thẳng, khớp tốt với răng đối diện và bàn chải chạm tới được, có thể theo dõi như những răng khác. Ngược lại, nếu không đủ chỗ nên răng nằm nghiêng bị vùi hoặc chỉ nhú một phần ra khỏi nướu thì dễ sinh vấn đề. Thức ăn và vi khuẩn mắc vào dưới phần nướu che nửa răng khiến nướu sưng lên, và vì khó làm sạch nên răng khôn hoặc răng hàm phía trước có thể bị sâu.

Ba mẹ hãy lưu ý như thế này khi đi khám

Điểm cốt lõi khi chăm sóc răng khôn là xem trước, và đánh giá riêng từng chiếc. Có răng khôn không có nghĩa là phải nhổ hết.

1. Ở lần khám định kỳ, hãy hỏi nha sĩ "Khi nào nên đánh giá răng khôn cho con?".
2. Nếu đã chụp phim, hãy nghe nha sĩ giải thích từng chiếc răng khôn đang ở tình trạng nào, nên theo dõi hay nên nhổ.
3. Nếu răng mọc thẳng và có thể làm sạch được thì theo dõi.
4. Nếu quyết định theo dõi, hãy kiểm tra lại ở mỗi lần khám định kỳ. Vị trí răng khôn có thể thay đổi cho đến khoảng đầu tuổi 20, và sau đó vẫn có thể thay đổi.
5. Nếu răng khôn bắt đầu mọc, hãy chỉ cho con cách đưa bàn chải vào tận trong cùng của miệng để chải. Không há miệng quá to thì bàn chải sẽ vào phía sau dễ hơn.

Trong những trường hợp sau, hãy trao đổi về việc nhổ răng:

• Răng nằm nghiêng bị vùi và đè lên răng hàm phía trước
• Nướu quanh răng khôn cứ sưng và đau nhiều lần
• Răng khôn bị sâu

Nếu cần nhổ, nhổ trước khi chân răng phát triển hoàn chỉnh thường giúp hồi phục nhanh hơn. Tuy nhiên, thời điểm khác nhau ở mỗi người nên cần được quyết định riêng. Trao đổi cả về lịch của gia đình như mùa thi cử hay mùa thi đấu thể thao cũng giúp chọn thời điểm dễ hơn.

Sai lầm ba mẹ hay mắc là nghĩ "Không đau thì chắc không sao" rồi trì hoãn việc chụp phim mà nha sĩ đã khuyên. Răng khôn bị vùi có thể ảnh hưởng đến răng hàm phía trước mà không gây đau. Ngược lại, cứ thấy răng khôn là vội nhổ hết cũng không nhất thiết phải làm. Tốt nhất là xem cả phim X-quang lẫn tình trạng trong miệng rồi mới quyết định.

Hãy giải thích trực tiếp cho con nữa. Con sắp đến tuổi tự đi nha sĩ, nên nếu biết răng khôn của mình đang ở tình trạng nào, sau này khi có triệu chứng con sẽ nhận ra sớm hơn.

Câu hỏi thường gặp

Những lúc này, đừng chần chừ, hãy đưa con đi nha sĩ

• Nướu ở phía trong cùng sưng và đau
• Con khó há miệng
• Đau ở phía họng khi nuốt thức ăn
• Nướu quanh răng khôn cứ sưng đi sưng lại
• Thức ăn hay mắc vào răng khôn hoặc răng hàm phía trước và có mùi hôi

Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung và không thay thế việc khám chữa răng chuyên nghiệp. Hãy trao đổi với nha sĩ về tình trạng của con bạn.

← Tất cả bài viết