Gazlı, sporcu ve enerji içecekleri ile diş erozyonu: şekersiz olsa da dişler neden aşınır

Gazlı içecekler, sporcu içecekleri ve meyve suları şekersiz olsa bile asitleriyle diş yüzeyini eritir. Erozyonun nedeni, doğru içme yolları ve uyarı işaretleri.

Çocuklar büyüdükçe gazlı ya da sporcu içeceklerini kendi başlarına alıp içmeleri artar. "Şekersiz zaten, sorun olmaz" deyip geçmek kolaydır ama dişler için asit de şeker kadar önemlidir. Ekşi içeceklerin dişlere nasıl zarar verdiğini ve içilecekse nasıl içmenin daha iyi olduğunu derledik. Çocuğunuzla birlikte de okuyabilirsiniz.

Şeker olmasa da dişler neden aşınır

Çürük ve diş erozyonu birbirine benzer görünse de farklı yollarla oluşur.

• Çürük, ağızdaki bakterilerin şekeri kullanarak ürettiği asidin dişi eritmesiyle oluşur.
• Diş erozyonu ise bakteri olmadan, içecek ya da yiyecekteki asidin diş yüzeyini doğrudan ve yavaş yavaş eritmesiyle oluşur.

Gazlı içecekler, sporcu içecekleri, enerji içecekleri ve meyve sularının hepsi asitlidir. Bu yüzden şekersiz bir ürün de asit içeriyorsa dişi aynı şekilde aşındırır. "Sıfır" ya da "şekersiz" yazması dişe zararsız olduğu anlamına gelmez.

Erozyonun asıl tehlikesi sessiz ve yavaş ilerlemesidir. Başta ağrı yapmadığı için fark edilmez; belli bir noktaya gelince şu değişiklikler görülür.

• Dişler sarımsı görünür. Dıştaki beyaz mine inceldikçe içteki renk görünmeye başlar.
• Ön dişlerin kenarları incelir ve yarı saydam görünür.
• Soğuk bir şey yiyince dişler sızlar.

Üstelik mine bir kez aşındı mı geri gelmez. Bu yüzden en iyi yol, aşınma olmadan önce alışkanlıkları oturtmaktır.

Erozyonda ne kadar içildiği kadar nasıl içildiği de önemlidir. Aynı kutu bir seferde içilirse dişin asitle temas süresi kısa olur; masada bırakılıp uzun süre yudumlanırsa dişler o süre boyunca asitle yıkanır.

Böyle içilirse dişler daha az zarar görür

Günlük içecek olarak su ya da süt yeterlidir. Spordan sonra da çoğu zaman su yeter. Her sporda alışkanlık olarak sporcu içeceği içmeye gerek yoktur.

Yine de içilecekse şöyle yapın.

1. Yemekle birlikte, bir seferde içilsin. Yemek sırasında tükürük çok salgılanır ve asidi temizlemeye yardım eder.
2. Uzun süre elde taşıyıp yudumlamasın.
3. İçeceğin dişlere daha az değmesi için pipet kullansın.
4. İçtikten sonra ağzını suyla çalkalasın.
5. İçtikten hemen sonra değil, yaklaşık 1 saat sonra fırçalasın.

Hemen fırçalamamanın bir nedeni var. Asitle temas eden diş yüzeyi hemen ardından bir süre yumuşak kalır. O sırada fırçayla ovmak zayıflamış yüzeyi daha kolay aşındırır. Önce suyla çalkalayıp yaklaşık 1 saat sonra fırçalamak daha iyidir.

Enerji içecekleri çocuklar için önerilmez. Asidin dişlere zararı bir yana, çocuklara uygun içecekler değildir.

Ebeveynlerin sık yaptığı bir hata, gazlı içecek yerine meyve suyu verip içinin rahat etmesidir. Meyve suyu da asitlidir; sık ve uzun süre içilirse dişleri yorar. Verecekseniz gazlı içeceklerdeki gibi yemekle birlikte, bir seferde verin.

Çocuğunuz içeceğini kendi seçecek yaştaysa her şeyi yasaklamak yerine nedenini anlatmak daha kalıcı olur. "Şeker olmasa da asit dişi eritir" ve "Aşınan diş geri gelmez" cümlelerini hatırlaması bile seçimlerini değiştirir. Çantasına su şişesi koymak ya da evde buzdolabında su ve sütü öne yerleştirmek gibi doğru seçimi kolaylaştıran bir ortam da işe yarar.

Sık sorulan sorular

Bu değişiklikleri görürseniz diş hekimine gidin

• Ön dişlerin kenarları incelip saydam görünüyorsa
• Azı dişlerinin çiğneme yüzeyleri çukurlaşmış görünüyorsa
• Soğuk suyla dişler sızlıyorsa
• Dişlerin rengi eskisinden daha sarımsı görünüyorsa
• Sık mide yanması ya da kusma oluyorsa (erozyona yol açabileceği için diş hekimine de söyleyin)

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar