Sık kusma, reflü ve diş erozyonu: ön dişlerin iç yüzü aşınınca ne yapmalı
Kusma ya da reflü sıksa önce üst ön dişlerin iç yüzü aşınır. Kusmadan sonra dişleri koruma yolları ve yeme bozukluğundan endişelenirken baskı yapmadan destek almak.
Bir bakışta
- Sık kusma ya da reflü önce üst ön dişleri aşındırır
- Kusmadan sonra sadece çalkalayın. 30 dakika sonra fırçalayın
- Yeme bozukluğundan mı endişeleniyorsunuz? Yüzleşmeyin. Destek alın
Çocuğunuz ön dişlerinin sızladığını söyledi mi, ya da ön dişlerinin uçları size incelmiş gibi mi göründü? Bu değişiklikler sık kusma ya da mide asidi reflüsüyle ilgili olabilir. Neden oluştuklarını, dişleri nasıl koruyabileceğinizi ve içsel bir zorluktan endişeleniyorsanız çocuğunuza nasıl yaklaşabileceğinizi sakin sakin anlattık.
Mide asidi dişi eritecek kadar güçlüdür
Midede yemeği sindiren asit çok güçlü bir asittir. Dişin dış yüzeyi (mine) vücudun en sert dokusudur ama güçlü asitte erir. Kusma ya da reflü arada bir oluyorsa tükürük asidi yıkar ve diş yüzeyinin toparlanmasını sağlar. Ama sık tekrarlanırsa yüzey toparlanmaya fırsat bulamadan yavaş yavaş aşınır. Buna diş erozyonu denir.
Bu değişiklik çoğu zaman önce üst ön dişlerin iç yüzünde (dil tarafı) görülür. Şunları fark edebilirsiniz.
- Üst ön dişlerin iç yüzü parlak ve pürüzsüz hâle gelir.
- Soğuk ya da tatlı şeylerde dişler sızlar.
- Ön dişlerin uçları incelir, ışıkta saydam görünür.
Bu değişiklikler yavaş gelişir ve çoğu zaman ağrı yapmaz; bu yüzden çoğunlukla çocuğun kendisinden ya da aileden önce diş hekimi fark eder. Nedenleri çeşitlidir. Gastroözofageal reflü gibi bedensel bir sorun olabilir; bazen de yeme bozukluğu gibi içsel bir zorlukla bağlantılıdır. Bu yüzden dişlerdeki değişiklik, çocuğun desteğe ihtiyacı olup olmadığını anlamak için bir ipucu olabilir.
Dişleri korumak ve yanında olmak
Kusmadan sonra şöyle yapın.
- Kusmadan hemen sonra dişleri fırçalamayın. Asitle yumuşamış yüzeyi hemen ovmak daha fazla aşınmaya yol açabilir.
- Bunun yerine suyla ya da karbonat karıştırılmış suyla ağzı çalkalayın. Bu, ağızda kalan asidi yıkayıp nötrleştirmeye yardımcı olur.
- Fırçalamayı 30 dakika sonra yapın.
- Günde iki kez florürlü diş macunuyla fırçalama alışkanlığını mutlaka sürdürün. Florür zayıflamış yüzeyin sertleşmesine yardımcı olur.
- Diş hekiminize profesyonel florür uygulaması yapılıp yapılamayacağını sorun.
Mide yanması sıksa ya da ağzına sık sık ekşi su geldiğini söylüyorsa çocuk doktorunda reflü olup olmadığını kontrol ettirin. Nedeni kontrol altına almak dişleri korumanın en sağlam yoludur.
Kilo ve yemek konusunda aşırı kaygı, yemekten hemen sonra tuvalete gitme ya da gizlice yemek yeme fark ederseniz içiniz ağırlaşabilir. Böyle zamanlarda en önemli şey baskı yapmamaktır. Yeme bozukluğu bir irade ya da kusur meselesi değil, destek gerektiren bir durumdur. Hem ruhsal bir zorluk hem de bedende komplikasyonlara yol açabilen bir hastalık olduğu için erken yardım almak önemlidir. Köşeye sıkıştırılan çocuk daha çok saklayabilir.
- Sakin ve rahat bir an seçin; "Son zamanlarda zorlanıyor gibisin, seni merak ediyorum" gibi sözlerle endişenizi paylaşın.
- Beden, kilo ya da yenen miktar hakkında yorum yapmaktan kaçının.
- Çocuğunuz inkâr etse bile üstüne gitmeyin ve istediği zaman konuşabileceğini söyleyin.
- Tek başınıza çözmeye çalışmayın, çocuğunuzun kabul etmesini de beklemeyin; erkenden çocuk doktoruna ya da bir ruh sağlığı uzmanına danışın.
Çocuğunuz bayılırsa, aşırı halsiz görünürse, kalbinin hızlı ya da güçlü attığını söylerse ya da ciddi şekilde susuz kalmış görünürse hemen tıbbi yardım alın.
Sık sorulan sorular
Mide-bağırsak enfeksiyonu yüzünden birkaç gün kustu. Dişleri zarar gördü mü?
Kısa süren bir hastalıktaki kusma yüzünden dişlerin ciddi şekilde aşınması nadirdir. Kustuktan sonra suyla çalkalamak ve 30 dakika sonra fırçalamak yeterlidir. Erozyon, kusma ya da reflü uzun süre ve sık tekrarlandığında sorun olur.
Aşınan diş eski hâline döner mi?
Bir kez aşınıp kaybolan yüzey yeniden oluşmaz. Ama nedeni azaltıp florürle bakım yaparsanız ilerlemesi yavaşlayabilir; sızlayan dişler için diş hekiminde koruyucu bir işlem yapılabilir.
Diş hekimine yeme bozukluğundan söz edebilir miyim?
Evet, edebilirsiniz. Diş hekimi erozyonun nedenini sizinle birlikte arar, dişleri koruyan işlemleri yapar ve gereken desteğe yönlendirebilir. Burası çocuğu suçlamanın değil, ona yardım etmenin yeridir.
Çocuğum diş hekimine gitmek istemezse ne yapmalıyım?
"Dişlerin sızlıyor demiştin, bir baktıralım" gibi diş belirtisine odaklanarak konuşmak yükü hafifletir. Zorla götürmek yerine çocuğunuzun kabul edebileceği bir zamanı birlikte belirleyin.
Bu durumlarda diş hekimine gidin
- Ön dişlerinin sık sık sızladığını söylüyorsa
- Üst ön dişlerin iç yüzü pürüzsüz biçimde aşınmış görünüyorsa
- Ön dişlerin uçları incelip saydam görünüyorsa
- Kusma ya da ağza ekşi su gelmesi sık sık tekrarlanıyorsa
- Dişlerdeki değişiklikle birlikte yemek ya da kiloyla ilgili kaygılar dikkatinizi çekiyorsa
Doğru zamanda alın
Diş Takvimi uygulamasına çocuğunuzun doğum tarihini (veya tahmini doğum tarihini) girin; bu yazılar gerektiği zaman hatırlatma olarak size ulaşsın. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
Kaynaklar
- AAPD · Adolescent Oral Health Care (2021)
- ADA · Dietary Acids and Your Teeth (MouthHealthy) (2024)
Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.