Sporda ağız koruyucu: türleri arasındaki farklar, seçimi ve bakımı

Futbol, basketbol, tekvando, bisiklet gibi çarpma ya da düşme riski olan sporlarda ağız koruyucu ön dişleri korur. Doğru seçimi ve bakımını anlattık.

Çocuğunuz futbol takımına katılınca ya da tekvandoya başlayınca, yaralanır mı diye endişe de beraberinde gelir. Spor sırasında yüze darbe alıp ön dişi yaralamak sanıldığından daha sık olur. Ağız koruyucunun neden gerektiğini, hangisinin seçileceğini ve nasıl bakılacağını derledik.

Ağız koruyucu dişleri nasıl korur

Spor yaparken topa çarpınca, bir arkadaşıyla çarpışınca ya da düşüp yüzünü yere vurunca ön diş kırılabilir ya da kökünden çıkabilir. Hele ön dişler kalıcı dişlerle değiştiyse, bunlar ömür boyu kullanılacak dişler olduğu için kayıp daha büyüktür.

Ağız koruyucu, dişlere takılan yumuşak bir korumadır. Çarpma anındaki darbeyi geniş bir alana yayıp emerek dişlere, dudaklara ve çeneye gelen darbeyi azaltır. Dudakların ya da yanakların iç kısmının dişlere çarpıp yırtılmasını da önler.

Şu etkinliklerde önerilir:

• Futbol, basketbol, tekvando gibi bedenin ya da topun çarptığı sporlar
• Bisiklet, scooter gibi düşme riski olan etkinlikler

Ağız koruyucunun başlıca üç türü vardır:

• Kişiye özel: Diş hekiminde çocuğun dişlerinin ölçüsü alınarak yapılır. En iyi oturan ve en zor düşen türdür.
• Kaynat-ısır: Sıcak suda yumuşatılıp ısırılarak şekil verilir. Kişiye özel olandan sonra ikinci sırada önerilir.
• Hazır standart: Şekil verilmeden olduğu gibi takılır. Kolayca düşer ve nefes almayı zorlaştırır; bu yüzden önerilmez.

İyi oturmayan bir ağız koruyucuyu çocuk sürekli çıkarır ve sonunda koruyucu işini göremez. Kişiye özel olanın en iyisi sayılmasının nedeni budur.

Böyle hazırlanın, böyle kullanın

1. Spora başlarken diş hekiminize kişiye özel ağız koruyucuyu sorun.
2. Yalnızca maçlarda değil, antrenmanlarda da takın. Yaralanmalar antrenmanda da aynı şekilde olur.
3. Spordan sonra suyla çalkalayıp kurutun, hava alan özel kutusunda saklayın.
4. Sıcak arabada ya da güneş altında bırakmayın. Sıcakta şekli bozulabilir.
5. Yırtılırsa ya da gevşerse yenisini yaptırın.

Çocuğunuz diş teli takıyorsa sıradan bir ağız koruyucu yerine diş teli için tasarlanmış bir ağız koruyucu kullanın. Aparey yüzünden dudak ve yanaklar daha kolay yaralandığı için daha da gereklidir.

Çocuğunuz rahatsız ettiğini söylüyorsa genellikle iyi oturmuyordur. İyi oturan bir ağız koruyucu konuşmayı ve nefes almayı pek engellemez. Çocuk sevmedi diye hemen vazgeçmek yerine önce iyi oturup oturmadığını diş hekiminde kontrol ettirin.

İlk kez takan çocuk yadırgayabilir. Spordan önce evde kısa süreler takıp konuşmayı ve derin nefes almayı denerse çabucak alışır. Molada çıkardıysa rastgele bir yere bırakmayıp kutusuna koymasını öğretin; arkadaşınınkiyle karışıp değişmesin diye kutunun üzerine adını yazmak da iyi olur.

Ebeveynlerin sık yaptığı bir hata, bir kez yaptırılan ağız koruyucuyu yıllarca aynen kullanmaktır. İlkokul çağındaki çocuklarda dişler düşüp yenileri çıktıkça ağzın şekli sık sık değişir. Eskiden iyi oturan koruyucu bir süre sonra gevşeyebilir.

Sık sorulan sorular

Bu durumlarda diş hekimine gidin

• Yeni bir spora başlayıp ağız koruyucu yaptırmak istediğinizde
• Spor sırasında darbe alan diş sallanıyorsa ya da rengi değiştiyse (acımasa bile)
• Diş kırıldıysa ya da yerinden çıktıysa (hemen gidin)
• Ağız koruyucu yırtıldıysa ya da gevşediyse
• Diş teli takılmaya başlandığı için diş teline uygun bir ağız koruyucu gerektiğinde

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar