Kalıcı diş yerinden çıkarsa: hemen yerine takın ya da süt içinde doğruca diş hekimine

Kalıcı diş kökünden çıkarsa birkaç dakika dişi kurtarabilir. Köke dokunmadan yerine takma adımlarını, süt içinde taşımayı ve süt dişinde dikkat edilecekleri anlattık.

Oyun parkında, okul bahçesinde ya da merdivende düşerken çocuğunuzun ön dişi kökünden çıkabilir. Paniğe kapılmak çok doğal ama o birkaç dakikada yaptıklarınız dişi kurtarabilir. Önceden bir kez okursanız o anda çok daha sakin hareket edebilirsiniz.

Her dakika neden önemli

Kalıcı dişin kökünden çıktığı kazalar en çok 7-10 yaş arasında görülür. Ön dişlerin kalıcı dişlerle yeni değiştiği ve koşup oynarken sık düşülen bir yaştır.

Çıkan dişin kök yüzeyinde, dişi çene kemiğine bağlayan çok ince, canlı bir doku vardır. Diş yerine konduğunda yeniden tutunabilmesi için bu dokunun canlı kalması gerekir. Ama bu doku ağız dışında kuruyunca, elle ovalanınca ya da uzun süre düz suda kalınca çabucak zarar görür. En zararlısı da kurumasıdır.

Bu yüzden diş yuvasına ne kadar erken dönerse kurtulma şansı o kadar artar. En iyisi, diş hekimine gitmeden önce olay yerinde hemen yerine takmaktır. Hemen takmak zorsa kök dokusu daha az zarar görsün diye dişi süte ya da serum fizyolojiğe koyup acele diş hekimine gidin. Biraz zaman geçmiş olsa bile vazgeçmeyin, dişi yanınızda getirin.

Kaza anında insanın aklı kolayca durur. Bu yüzden bu adımları önceden bir kez okumanız ve yakındaki bir diş hekiminin iletişim bilgilerini bilmeniz işe yarar. Çocuğunuz çarpma ya da düşme riski olan bir spor yapıyorsa ağız koruyucu takması da önceden alabileceğiniz iyi bir önlemdir.

Bu adımları sırayla izleyin

1. Çocuğunuzu sakinleştirin.
2. Dişi yalnızca beyaz taç kısmından tutun, köke dokunmayın.
3. Kirliyse süt ya da serum fizyolojikle, ikisi de yoksa suyla çok kısa (en fazla 10 saniye) çalkalayın.
4. Çalkalarken ovalamayın, sabun kullanmayın.
5. Kalıcı diş olduğundan eminseniz ve çocuğunuz tamamen bilinçli ve iş birliği yapabiliyorsa dişi hemen, nazikçe yuvasına geri itin.
6. Çocuğunuz bir gazlı bezi ya da mendili ısırsın ve doğruca diş hekimine gidin.

Birkaç ipucu ekleyelim. Dişi bulunca önce beyaz ve parlak taç kısmını, uzun kök kısmından ayırt edin. Ön yüzü öne bakacak şekilde yönünü ayarlayıp öyle itin. Çalkalarken elinizle ovuşturmayın; yalnızca üstündeki toprağın hafifçe akıp gitmesi yeterlidir. Yerine taktıktan sonra çocuğunuz dişin oynamaması için gazlı bezi ya da mendili hafifçe ısırsın.

Yerine takamıyorsanız şöyle yapın:

• Hemen süte (süt yoksa serum fizyolojiğe) koyun ve doğruca diş hekimine gidin.
• İkisi de yoksa su bile olur; dişi kuru tutmaktan iyidir.

Yine de su iyi bir saklama sıvısı değildir; bulabiliyorsanız süt ya da serum fizyolojik kullanın. Süt okul yemekhanesinde ya da yakındaki bir dükkânda kolayca bulunur; çevrenizdeki bir yetişkinden isteyebilirsiniz. En kötü seçenek dişi peçeteye sarıp kuru taşımaktır; kök dokusu kurudukça zarar görür. Ebeveynlerin sık yaptığı bir hata, "Temiz olsun" diye kökü ovarak yıkamak ya da dezenfekte etmektir. Kök yıkanacak değil, korunacak kısımdır.

Sık sorulan sorular

Bu durumlarda da hemen diş hekimine gidin

• Çocuğunuz başını çarptıysa ve uykulu, kafası karışık, kusuyor ya da nefes almakta zorlanıyorsa (önce acil servise gidin)
• Kalıcı diş yerinden çıktıysa (yerine taksanız da takamasanız da)
• Diş kırıldıysa ya da diş etine gömüldüyse
• Çarpan diş sallanıyorsa ya da yeri değişmiş görünüyorsa
• Yerine takılan dişin düzenli takibi gerektiğinde

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar