Üç yaşından itibaren bezelye tanesi kadar diş macunu: tükürmeyi öğrenmek ve emziğe veda

Üç yaşından itibaren florürlü diş macunu pirinç tanesinden bezelye tanesi kadara çıkar. Nedenini, tükürme alıştırmasını, macun seçimini ve emziği bırakmayı anlattık.

Üçüncü yaş günüyle birlikte diş fırçalamada da küçük bir değişiklik olur. Diş macunu miktarı artar ve çocuğunuz artık tükürmeyi öğrenebilecek yaşa gelir. Bu zamana kadar süren emzik ya da parmak emme alışkanlığını da yavaş yavaş bitirme zamanıdır. Üç yaş civarında değişmesi gereken fırçalama ve ağız alışkanlıklarını bir arada derledik.

Üç yaşında neler değişir?

Üçüncü yaş gününden itibaren florürlü diş macunu pirinç tanesi kadardan bezelye tanesi kadara çıkar. Bu yaşta 20 süt dişinin hepsi çıkmıştır; temizlenecek yüzey artmıştır ve çocuğunuz diş macununu tükürmeyi öğrenebilir. Bu yüzden dişleri biraz daha fazla florürle korursunuz.

Miktarın belli olmasının bir nedeni var. Florür diş yüzeyini güçlendirerek çürüğü önler. Ama kalıcı dişler oluşurken çok fazla diş macunu yutulursa kalıcı dişlerde beyaz izler (diş florozisi) oluşabilir. Yani önemli olan "çok" değil, "doğru miktar" kullanmaktır.

Diş macununda hem güç hem miktar önemlidir. Seçerken florür miktarına bakın. Evde kullanılan normal florürlü diş macunları genellikle 1000-1500 ppm'dir. Çocuklar için satılan diş macunlarının pek çoğu bundan daha az florür içerir; ambalajdaki bilgiye bir göz atın. 1350-1500 ppm (çoğunlukla 1450 ppm), yalnızca çürük riski yüksek çocuklara özel bir diş macunu değildir; normal aralıktadır. İngiltere gibi bazı ülkeler bu gücü 7 yaş ve üzeri çocuklara ya da çürük riski yüksek olanlara önerir. Reçeteyle verilen yüksek florürlü diş macunlarından farklıdır. Çocuğunuza uygun gücü yaşına ve çürük riskine göre diş hekiminizle konuşun.

Ağız alışkanlıklarına bakmanın da zamanı geldi. Emzik ya da parmak emme 3 yaşından sonra da sürerse ön dişler öne itilebilir ya da ağız kapandığında alt ve üst ön dişler birbirine değmez, arada boşluk kalır. İyi haber şu: alışkanlık şimdi biterse dişler çoğu zaman yerine döner.

Bezelye tanesi kadar sıkın, tükürmeyi birlikte çalışın

1. Diş macununu siz sıkın. Çocuklar kendileri sıkınca kolayca fazla olur. Tüpü çocuğunuzun ulaşamayacağı bir yerde saklayın.
2. Bezelye tanesi kadar macunla günde 2 kez fırçalayın. Sabah ve yatmadan önce fırçalayın; önce çocuğunuz fırçalasın, sonra siz tamamlayın.
3. Fırçalama bitince tükürmesini isteyin. İlk başlarda iyi tükürememesi sorun değil. Lavabonun başında "tüh!" diye tükürmeyi bir oyun gibi önce siz gösterin.
4. Bol suyla tekrar tekrar çalkalamayın. Çok çalkalamak dişlerde kalması gereken florürü de yıkar. Tükürerek bitirmek en iyisidir.

Tükürmekte zorlanan çocuklarla fırçalama saati dışında ayrıca alıştırma yapın. Ağzına biraz su alıp lavaboya tükürme oyununu birkaç kez oynarsanız çabucak öğrenir. Bu dönemde sık yapılan hatalara da göz atın.

• Tüpü çocuğun eline vermek ya da macunu fırçanın kılları boyunca uzun uzun sıkmak.
• Tadını seviyor diye çocuğun diş fırçasını emmesine izin vermek.
• Fırçaladıktan sonra bardağı ağzına kadar suyla doldurup defalarca çalkalamak.

Emzik ve parmak emmeyi şöyle bitirebilirsiniz.

• Emziği bırakmak için bir gün belirleyin ve bir seferde bırakın. "Doğum gününden sonra emziğe hoşça kal diyelim" gibi önceden konuşun ve o gün gelince emziği kaldırın. Çocuğunuzla birlikte emziğe veda ettiğiniz küçük bir tören de yapabilirsiniz.
• Parmak emmeyi övgüyle azaltın. Emmediği günlerde takvime bir çıkartma yapıştırmak gibi, başardıklarını fark edin. Azarlamaktan çok iyi geçen günleri görmek işe yarar.
• Ne zaman emdiğine dikkat edin. Uykusu geldiğinde ya da sıkıldığında daha çok emiyorsa o anlarda elleriyle oynayacağı bir oyun ya da uyku arkadaşı bir oyuncak sunun.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda diş hekimine gidin

• Üç yaşını geçtiği hâlde emziği ya da parmak emmeyi bırakmakta zorlanıyorsa
• Ön dişler öne çıkmışsa ya da dudaklar kolayca kapanmıyorsa
• Alt ve üst ön dişler birbirine değmiyor, arada boşluk görünüyorsa
• Çocuğunuzun çürük riski yüksekse ve hangi diş macununu kullanacağınıza karar vermek istiyorsanız
• Dişlerde beyaz izler ya da kahverengi noktalar görüyorsanız

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar