Önce çocuk, sonra ebeveyn: kendi fırçalamaya başlarken son dokunuş

Çocuğunuz fırçayı tutsa da tek başına iyi fırçalayamaz. Önce onun, sonra sizin fırçalamanızı, 2 dakikayı doldurmayı ve 7-8 yaşına kadar sürdürmeyi anlattık.

"Ben! Ben yapacağım!" diye diş fırçasını istediği dönem gelince hem sevinir hem düşünürsünüz. Kendi başına fırçalamasına izin verseniz dişler iyi temizlendi mi bilemezsiniz; siz fırçalasanız çocuk hoşlanmaz. Çocuğun hevesini de koruyan, dişleri de temiz tutan "önce çocuk, sonra ebeveyn" yöntemini derledik.

Taklit ediyor, ama henüz zor

Çocuklar 30. ay civarında diş fırçasını tutup yetişkinleri taklit etmeye başlar. Kendi başına yapma isteği iyi bir alışkanlığın başlangıcıdır. Ama bu yaşta tek başına dişlerini iyice temizleyebilen bir çocuk yoktur.

Diş fırçalamak sanıldığından daha ince bir iştir. Fırçanın açısını değiştirerek arka azılara ve dil tarafındaki yüzeylere kadar ulaşmak, diş eti çizgisini nazikçe temizlemek gerekir. Çocuklar genellikle yalnızca kolay görünen ön dişlerin ön yüzünü ovar; bazen fırçayı çiğneyip ya da sadece diş macununun tadına bakıp bitirirler. El becerileri yeterince gelişene kadar fırçalanmış gibi görünse de arka tarafta yiyecek artıkları ve plak (dişe yapışan bakteri tabakası) kalabilir.

Bu yüzden sıra önemlidir. Önce çocuğunuz fırçalar, sonra mutlaka siz tamamlarsınız. El becerileri yeterince gelişene kadar, yani 7-8 yaşına kadar sizin son dokunuşunuz gerekir. İyi yapıyormuş gibi görünse de bu yaşa kadar son dokunuşu sürdürün.

Bu dönemde ebeveynlerin sık yaptığı hatalar da var.

• Çocuk "Bitti!" deyince öylece bırakmak. Çocuğun fırçalaması bir alıştırmadır, asıl fırçalama sizin son dokunuşunuzdur.
• Diş macununu çocuğa sıktırmak. Miktar hemen fazlalaşır.
• Diş fırçalamayı bir azarlama zamanına çevirmek. Fırçalama sevimsiz bir iş hâline gelirse direnç daha da artar.
• Yorgun günlerde yatmadan önceki fırçalamayı atlamak. Uykuda tükürük azaldığı için ağzı temizleme gücü zayıflar; bu yüzden günün en önemli fırçalaması budur.

Şu sırayla birlikte fırçalayın

1. Günde 2 kez, saatleri belirleyin. Sabah ve yatmadan önce fırçalayın; özellikle uyku öncesi fırçalamayı atlamayın.
2. Diş macununu siz koyun. Florürlü diş macununu pirinç tanesi, üç yaşından itibaren bezelye tanesi kadar kullanın. Çocuk sıkarsa miktar kolayca fazla olur.
3. Önce çocuğunuz yaklaşık 1 dakika fırçalasın. Bu sırada bol bol övün. Amaç iyi fırçalamaktan çok kendi başına deneme deneyimidir.
4. Sonra siz her yüzeyi yeniden fırçalayın. Bir sıra belirlerseniz hiçbir yeri atlamazsınız. Örneğin üst sağ dış yüzeyden başlayıp bir tur dönün, altta da aynı şekilde ilerleyin. Çiğneme yüzeylerini, yanak tarafını ve dil tarafını temizleyin.
5. 2 dakikayı görünür kılın. Uygulamadaki fırçalama zamanlayıcısını ya da bir diş fırçalama şarkısını açarsanız çocuk ne zaman biteceğini bilir ve daha az direnir.

Son dokunuşta çocuğunuzu başı size dönük olacak şekilde kucağınıza yatırırsanız ağzın içini iyi görürsünüz, çocuk da sakinleşir. Büyüyüp yatmak istemezse arkasında durup başını vücudunuza yaslatarak da fırçalayabilirsiniz.

Çocuğunuz son dokunuşu reddederse şunları deneyin.

• İki fırçadan birini seçtirmek gibi küçük seçim hakları verin.
• Önce oyuncak bebeğin dişlerini fırçalayıp "Şimdi sıra sende" diyerek geçin.
• "Azıların içine saklanan bisküvi kırıntılarını bulalım" diyerek oyuna çevirin.
• İyi fırçalayamadığınız bir gün olsa da azarlamak yerine bir sonraki fırçalamaya sakince devam edin.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda diş hekimine gidin

• Şiddetli direnç yüzünden günlerdir dişleri düzgün fırçalayamadıysanız
• Belirli bir bölge her fırçalamada kanıyorsa
• Her fırçalamada belirli bir dişi acıyorsa
• Dişlerde kahverengi ya da siyah noktalar veya beyaz bir şerit görürseniz
• Fırçalama yöntemini uygulamalı olarak öğrenmek istiyorsanız (kontrolde gösterilebilir)

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar