Emzik ve parmak emme: ne zamana kadar sorun değil, nasıl bırakılır?

Bebeklikte emzik ve parmak emme doğal bir davranıştır. Dişlere etkisini, 3 yaşından önce bırakma hedefini, hijyen kurallarını ve azarlamadan azaltma yollarını anlattık.

Bebeğiniz ancak emzikle uyuyorsa ya da parmağını emip duruyorsa "dişleri çarpık olacak mı" diye endişelenebilirsiniz. Emmenin neden gerekli olduğunu, ne zamana kadar sorun olmadığını ve zorlamadan nasıl azaltabileceğinizi derledik.

Emmek, bebeğin kendini sakinleştirme yoludur

Bebekler emme isteğiyle doğar. Emmek hem anne sütü ya da mama almanın yolu hem de uykulu, yabancı bir ortamda ya da huzursuz olduklarında kendilerini sakinleştirme yoludur. Bu yüzden bebeklikte emzik ve parmak emme endişe edilecek bir şey değildir. Çoğu çocuk 2 ile 4 yaş arasında kendiliğinden bırakır.

Dikkat edilmesi gereken durum, emmenin uzun sürmesidir. Parmak ya da emzik yıllarca ön dişlere ve damağa baskı yaparsa ön dişler aralanabilir ya da öne itilebilir, damağın şekli de etkilenebilir. Bu yüzden hedef, 3 yaşından önce bırakmaktır.

İyi haber şu ki kalıcı ön dişler çıkmadan alışkanlık bırakılırsa bozulan ön diş kapanışı çoğu zaman kendiliğinden düzelir. Hemen şimdi bırakmalı diye telaşlanmak yerine çocuğunuzun yaşına göre yavaş yavaş azaltabilirsiniz.

Emzikle parmağı karşılaştırırsak emziği bırakmak daha kolaydır. Emziği siz kaldırabilirsiniz, ama parmak her zaman çocuğun yanındadır.

Temiz kullanın, azarlamadan azaltın

Emzik kullanıyorsanız önce şunlara dikkat edin.

• Emziği bal, şeker, şurup gibi tatlı şeylere batırmayın. Tatlı tat dişlerde uzun süre kalır ve çürük oluşmasını kolaylaştırır.
• Yere düşen emziği kendi ağzınıza alarak temizlemeyin. Ağzınızdaki çürük yapan bakteriler bebeğinize geçebilir. Temiz suyla yıkayın ya da başka bir emzikle değiştirin.
• Emzikleri sık sık dezenfekte edin; çatlamış, esnemiş ya da rengi değişmiş olanları yenisiyle değiştirin.
• Tek parça emzik seçin ve biberon emziğini emzik yerine kullanmayın. Kopan bir parça boğaza kaçabilir.
• Bebeğiniz acıktığında beslenmeyi emzikle ertelemeyin. İstemeyen bir bebeğe zorla emzik de vermeyin.

İlk yaş gününe doğru emziği yalnızca uykuda kullanacak şekilde süreyi azaltmaya başlayın. Şu sırayla deneyin.

1. Gündüz oyun sırasında emziği gözün görmeyeceği bir yere kaldırın.
2. Canı sıkıldığı için emiyor gibiyse ellerini kullanacağı bir oyunla ya da resimli kitapla dikkatini başka yöne çekin.
3. Emmeden iyi vakit geçirdiği anlarda sarılın ve övün. Biraz büyük çocuklar için çıkartma tablosu gibi gözle görülen ödüller de işe yarar.
4. Yatakta emdiği süre de azaldıysa son olarak uyku emziğini bırakın.

Çocuğunuz parmak emmeye başladıysa parmağını zorla çekmek ya da engellemek yerine eline peluş oyuncak ya da battaniye gibi başka bir teselli nesnesi verin. Elleri meşgul olunca ağzına gitmesi de azalır.

Azarlamak, alay etmek ya da cezalandırmak çocuğu kaygılandırır ve çoğu zaman daha çok emmesine yol açar. Hangi yöntemi kullanırsanız kullanın çocuğunuza basit sözlerle açıklayın. Korkarsa ya da çok gerilirse bir süre ara verin.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda diş hekimine danışın

• Emzik ya da parmak emme 3 yaşından sonra da sürüyorsa
• Ön dişler gözle görülür şekilde aralanıyor ya da öne çıkıyorsa
• Damağın şekli değişmiş gibi görünüyorsa
• Pek çok yöntemi denediğiniz hâlde alışkanlığı azaltmakta zorlanıyorsanız

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar