İki yaşında atıştırmalıklar: çürüğü önlemek için önce sıklığı belirleyin

Tatlıda hem miktar hem sıklık önemlidir; özellikle güne yaymamak gerekir. Ağzın neden asitlendiğini, atıştırma saatlerini belirlemeyi ve daha az zararlı ikramları anlattık.

"Bir şekerden bir şey olmaz", "Azar azar veriyorum, sorun yok" diye düşünmek kolaydır. Oysa dişler için hem ne kadar hem de kaç seferde yendiği önemlidir; özellikle azar azar, çok sayıda seferde yememek gerekir. İki yaş civarı, yemek ve atıştırma saatlerini belirlemek için iyi bir zamandır. Sıklığın neden önemli olduğunu ve evde saatleri nasıl belirleyebileceğinizi derledik.

Neden "ne sıklıkla" önemli?

Tatlı bir şey yenince ağızdaki bakteriler şekerle beslenip asit üretir. Bu yüzden her yemede ağız 20 dakika ya da daha uzun süre asidik olur ve bu sırada diş yüzeyi biraz çözünür. Neyse ki yemek bitince tükürük asidi temizler ve çözünen dişi yeniden sertleştirir.

Sorun, bu toparlanma için zaman kalmadığında başlar. Gün boyu avuç avuç bisküvi atıştırmak ya da pipetli bardaktaki tatlı içeceği sık sık yudumlamak, ağzın asidik kaldığı sürenin hiç bitmemesi demektir. Dişler toparlanmaya fırsat bulamaz.

Bu yüzden aynı miktar tek seferde yenip bitirildiğinde dişler için çok daha iyidir. Örneğin bir paket bisküviyi atıştırma saatinde bitirmek ile aynı paketi bütün sabah azar azar yemek, miktar aynı olsa da dişler için bambaşka şeylerdir. Ama bu, tek seferde yendi diye çok yemenin sorun olmadığı anlamına gelmez.

Ebeveynlerin sık gözden kaçırdığı noktalar da var.

• Süt ve meyve suyu da "yemek" sayılır. Öğün aralarında yudumlanan süt ya da meyve suyu da dişler için bir atıştırmalık gibidir.
• Sağlıklı atıştırmalıklar da yapışkansa uzun süre kalır. Kuru meyve sağlıklı görünse de dişlere yapışıp uzun süre orada kalır.
• Avutmak için verilen ikramlar sıklığı artırır. Her huysuzlandığında ya da sıkıldığında bisküvi verirseniz günlük yeme sayısı hızla artar.

Günün yemek saatlerini belirleyin

1. Günde üç öğün ve iki ara öğün belirleyin. Her gün benzer saatlerde yemek, çocuğun ritmi çabucak öğrenmesini sağlar.
2. Belirlenen saatlerin arasında yemek yok. Çocuğunuz acıktığını söylerse bir sonraki yemek ya da ara öğün saatini söyleyin. Saatler düzenli olunca mızıldanma da azalır.
3. Öğün aralarında yalnızca su verin. Süt de yemekle birlikte içilir. Susayınca su içmeyi bir alışkanlık hâline getirin.
4. Daha az tatlı ve daha az yapışkan atıştırmalıklar seçin. Meyve, peynir, sebze gibi çiğneyerek yenen atıştırmalıklar iyidir.
5. Şekerleme, jelibon ve kuru meyveyi yalnızca yemekten hemen sonra verin. Verecekseniz ayrı bir ara öğün yapmak yerine yemekten hemen sonra tatlı olarak verin. Böylece ağzın asitlendiği sefer sayısı bir artmamış olur.
6. Oturarak yiyip bitirin. Atıştırmalığı elinde gezdirerek ya da oyun oynarken yerse yeme süresi uzar.

Şekerin kendisini azaltmak da iyi olur. Dünya Sağlık Örgütü, serbest şekerlerin (eklenmiş şekerler ve meyve suyundaki şeker) günlük kalorinin %10'unun altında, mümkünse %5'in altında tutulmasını önerir. Sıklığı belirleyip miktarı da azaltmak dişler için en iyisidir.

İlk birkaç gün çocuğunuz belirlenen saatten önce atıştırmalık için ısrar edebilir. Ailedeki herkes aynı kurala uyarsa kısa sürede alışır. Dışarı çıkarken de bisküvi paketi yerine bir su şişesi alın.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda diş hekimine gidin

• Dişlerinin sızladığını söylüyorsa ya da soğuk bir şey yerken ağrı duyuyorsa
• Diş etlerine yakın yerde beyaz bir şerit ya da tebeşir gibi mat bir bölge görürseniz
• Dişlerde kahverengi leke ya da noktalar oluştuysa
• Atıştırma alışkanlığını değiştirmekte zorlanıyor ve çocuğunuza uygun bir plana ihtiyaç duyuyorsanız
• Düzenli kontrol zamanı yaklaştıysa (beslenme konusunda da danışın)

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar