Çocuklarda meyve suyu: günde 120 mL, yemekte bardakla ve alıştırma bardağı alışkanlığı

1-3 yaşta meyve suyunu günde 120 mL ile sınırlayın ve yemekte bardakla verin. %100 meyve suyunun da neden dişe zararlı olduğunu ve alışkanlığı değiştirmeyi anlattık.

Meyve suyu meyveden yapıldığı için sağlıklı görünür. Alıştırma bardağında verince çocuk da severek içer, üstelik dökülmez. Ama dişler açısından meyve suyunun ne kadar ve nasıl içildiği oldukça önemlidir. Meyve suyu verirken bilmeniz gereken ölçüleri ve yerleşmiş bir alışkanlığı nasıl değiştirebileceğinizi derledik.

Meyve suyu neden meyveyle aynı değil?

Meyve suyu meyveyle aynı şey değildir. Meyve sıkılınca lifi gider, şekeri kalır. Bu yüzden dişler için temelde şekerli sudur. Şeker eklenmemiş %100 meyve suyu için de bu geçerlidir, çünkü meyvenin kendi şekeri olduğu gibi içindedir.

Daha büyük sorun içme şeklidir. Çocuk alıştırma bardağında ya da biberonda meyve suyunu gün boyu elinde taşıyıp yudumlarsa dişler sürekli şekerle yıkanır. Ağzın içi her şeker girişinde asitli hâle gelir ve bu sırada diş yüzeyi azar azar çözünür. Bir seferde içip bitirirse tükürüğün dişi toparlamasına zaman kalır; ama azar azar sürekli içerse bu ara hiç oluşmaz.

Amerikan Pediatri Akademisi, 1 ile 3 yaş arasında meyve suyunu günde 120 mL ile sınırlar ve meyve suyunun mutlaka gereken bir içecek olmadığını belirtir. 4 yaşından itibaren günde 120 ila 180 mL'ye kadar olabilir, ama yine yalnızca yemeklerle. Susuzluk için su, beslenme için meyvenin kendisi yeterlidir.

Ebeveynlerin sık yaptığı hatalar da var.

• "%100 meyve suyu, sorun olmaz": Şeker eklenmemiş olsa da dişler için yine şekerdir.
• "Su içmiyor, bari meyve suyu içsin": Susadığında içilecek şeyi su olarak belirlemek en iyisidir. Ailece su içtiğinizde çocuk da sizi taklit eder.
• "Azar azar verirsem daha az zararlı olur": Dişler için azar azar ve sık sık içmek aslında daha zararlıdır.
• "Uykuda sakinleşsin diye alıştırma bardağında meyve suyu": Uykuda tükürük azalır; bu en zararlı zamandır.

Meyve suyu yalnızca yemekte: şöyle deneyin

1. Verecekseniz günde 120 mL ile sınırlayın. Günlük miktarı önceden belirlemek ısrarı da azaltır.
2. Yemekte ya da ara öğünde normal bir bardakta verin. Oturup içip bitirmek en iyisidir. Alıştırma bardağı ya da biberonla meyve suyu dolaştırmayın.
3. Yatağa götürmeyin. Uyurken bardağa ihtiyaç duyan bir çocuksa içine yalnızca su koyun.
4. Susuzluk için su, beslenme için meyve verin. Susadığını söylediğinde her zaman su verin. Meyveyi sıkmak yerine olduğu gibi yemesini sağlayın.
5. Ailece su için. Çocuklar büyükleri taklit eder. Şekerli içecekler yerine su içme alışkanlığını ailece edinmek işi çok kolaylaştırır.

Meyve suyunu elinde taşıma alışkanlığı zaten oluştuysa bir anda kesmek yerine yavaş yavaş değiştirin. Meyve suyunu her gün biraz daha fazla suyla seyreltip sonra bırakırsanız çocuk daha az direnir. Kuralı kısa ve net koyun: "Su her zaman, meyve suyu yalnızca yemekte." Dışarı çıkarken yanınıza yalnızca su şişesi alma alışkanlığı da kendiliğinden azaltır.

Kurallar değişince çocuğunuz ilk birkaç gün meyve suyu için ısrar edebilir. O zaman "Meyve suyunu yemekte içeriz" gibi hep aynı sözlerle sakince cevap verin. Evde meyve suyunu göz önünde tutmamak da yardımcı olur. Çocuğa bakan büyükanne ve büyükbabayla ya da kreşle aynı kuralı paylaşmak çocuğun kafasının karışmasını önler.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda diş hekimine gidin

• Ön dişlerde beyaz lekeler ya da tebeşir gibi mat bir bölge görürseniz
• Dişte kahverengi bir leke ya da nokta oluştuysa
• Çocuğunuz soğuk bir şey yerken ya da içerken dişlerinin sızladığını söylüyorsa
• Alıştırma bardağı alışkanlığı uzun süre devam ettiyse ve çürükten endişeleniyorsanız

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar