Ek gıdaya şekersiz başlamak: meyve suyu ve bal ne zaman verilir?

Ek gıdaya şeker gerekmez; 12 aydan önce meyve suyu ve bal verilmez. Tatlıyla yavaş tanıştırmayı, içindekiler listesini okumayı ve ek gıdadan sonra ağız bakımını anlattık.

Ek gıdaya başlayınca "pek yemiyor, biraz tatlandırsam mı?" diye düşünebilirsiniz. Oysa bebeğinizin şu an ilk kez tanıştığı tatlar, ileride damak zevkinin ve diş sağlığının temelini oluşturur. Ek gıdaya neden şeker gerekmediğini ve tatlıyı nasıl yavaş yavaş tanıştırabileceğinizi derledik.

Şimdi damak zevkinin oluştuğu dönem

Ek gıdaya başladığınız bu dönemde bebeğinizin damak zevki oluşur. Bebekler doğal olarak tatlıyı sever. Erkenden tatlı yiyeceklere alışırlarsa daha az tatlı yiyecekleri kolay kabul etmeyebilirler. Tersine, tatlıyla daha geç tanışmak çürükten korunmanın başladığı yerdir.

Bebek mamasına hiç şeker gerekmez. Tahılların, sebzelerin ve meyvelerin kendi tadı yeterlidir. İlk kez tattığı bir tadı reddetmesi çok yaygındır. Birkaç kez tattıkça çoğu zaman alışır.

Şekerin çürük yapma mekanizması basittir. Ağızdaki bakteriler şekeri yiyip asit üretir. Bu asit diş yüzeyini azar azar eritir. Tatlı yiyecekler ne kadar sık yenirse dişler de o kadar uzun süre aside maruz kalır. Yeni çıkmaya başlayan süt dişlerinin dış yüzeyi ince olduğu için bu değişikliklere karşı daha savunmasızdır.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), yiyeceklere eklenen şeker, şurup ve balın, ayrıca meyve sularındaki şekerin (eklenmiş, serbest şekerler) günlük toplam enerjinin %10'unun altında, mümkünse %5'inin altında tutulmasını önerir. Amerikan Çocuk Diş Hekimliği Akademisi ise 2 yaşından küçük çocuklarda eklenmiş şekerden kaçınılmasını önerir.

Tatlıyı yavaş yavaş, şöyle tanıştırın

Ek gıda hazırlarken ve seçerken şu sırayı izleyin.

1. Püreye, lapaya ya da yoğurda şeker veya şurup eklemeyin. Yoğurdu şekersiz, sade olanlardan seçin.
2. İlk yaş gününden önce bal vermeyin. Bebeğin bağırsakları henüz olgunlaşmadığı için baldaki botulizm bakterisi hastalığa yol açabilir.
3. 12 aydan önce meyve suyu vermeyin. Meyveyi meyve suyu yerine ezerek ya da küçük doğrayarak verin.
4. Hazır bebek mamalarında ve atıştırmalıklarda besin değeri tablosundaki şeker miktarını kontrol edin.
5. Ek gıdadan sonra da ağzını gazlı bezle ya da fırçayla temizleyin. Dişleri çıktıysa pirinç tanesi kadar florürlü diş macunuyla fırçalayın.

Etiketi okurken besin değeri tablosundaki şeker rakamıyla birlikte içindekiler listesine de bakın. Şekerin yanı sıra fruktoz, glikoz, oligosakkarit, glikoz şurubu, şurup ve meyve konsantresi gibi adı farklı olan pek çok tatlandırıcı vardır. İçindekiler en çok kullanılandan başlayarak sıralandığı için bu adlar listenin başındaysa ürün büyük olasılıkla oldukça tatlıdır.

İçecekleri basit düşünün. Ek gıdaya başlamış bir bebek için anne sütü ya da mama ve su yeterlidir. Ek gıda sırasında küçük bir bardağa biraz su koyup tattırırsanız bardak alıştırmasına da başlamış olursunuz.

Ebeveynlerin sık yaptığı hatalar da var.

• Daha iyi yesin diye mamaya şurup ya da tatlı sos katmak
• Her mızırdandığında eline tatlı bir bebek bisküvisi vermek
• Su yerine meyve suyunu ya da tatlı içecekleri biberona veya bardağa koymak

Az az ama sık yenen tatlı atıştırmalıklar dişlere dinlenme fırsatı bırakmaz. Atıştırmalık gerekiyorsa belirli saatlerde verin, susadığında da su verin.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda diş hekimine gidin

• Ön dişlerde diş etine yakın beyaz bir bant görünüyorsa
• Dişte kahverengi ya da siyah bir leke oluştuysa
• Diş yüzeyi tebeşir gibi beyaz ve mat görünüyorsa
• Tatlı yiyecek ve içecekleri sık tükettiği için dişlerinin durumundan endişe ediyorsanız

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar