Birinci azı dişleri çıkarken: çıkış zamanı, oluk temizliği ve diş ipine başlamak

Birinci azı dişleri genellikle 13-19. aylarda çıkar. Azıların neden çürüğe yatkın olduğunu, olukların temizliğini ve diş ipine ne zaman başlanacağını anlattık.

Birkaç ön dişle kemirmeye çalışan çocuğunuzun ağzının derinliklerinde geniş azı dişleri belirmeye başladı. Azı dişleri çıkınca çiğneme gücü artar, ama fırçalamak ön dişlere göre çok daha zorlaşır. Birinci azı dişleri çıkarken bilmeniz gereken zamanlamayı ve bakım yollarını derledik.

Ön dişlerden sonra sıra azılarda

Ön dişlerden sonra birinci azı dişleri (birinci süt azıları) çıkar. Üstte ve altta her iki yanda birer tane olmak üzere toplam dört diş, genellikle 13 ile 19 ay arasında çıkar. Birkaç ay erken ya da geç olması normaldir. Çoğu zaman birinci azı dişleri köpek dişlerinden önce çıktığı için bir süre ön dişlerle azılar arasında boşluk varmış gibi görünebilir.

Azı dişleri ön dişlerden daha geniş ve kalın olduğu için diş etini delip çıkmaları zaman alır. Bu sırada diş eti geniş bir alanda şişebilir; çocuğun huysuzlanması ya da elini ağzının derinlerine sokup çiğnemeye çalışması sık görülür. Hafif diş eti şişliği ve huysuzluk doğal bir durumdur.

Azı dişlerinin ön dişlerden daha kolay çürümesinin nedeni şekilleridir.

• Çiğneme yüzeylerinde derin oluklar vardır; yiyecekler kolayca takılır ve fırçanın kılları olukların içine pek ulaşamaz.
• Ağzın derinlerinde oldukları için siz kolay göremezsiniz, çocuk da ağzını uzun süre açık tutmakta zorlanır.
• Yandaki dişe değen yüzeylere fırça hiç ulaşmaz.

Süt azılarını "nasılsa düşecek" diye görmek kolaydır. Oysa bu dişler ağızda ön dişlerden çok daha uzun süre kalır ve yemek çiğneme görevini üstlenir. Ayrıca ileride çıkacak kalıcı dişlerin yerini de korurlar. Bu yüzden çıktıkları ilk günden itibaren onları çürüksüz tutmak önemlidir.

Olukların içine kadar özenle fırçalayın

1. Çocuğunuzu kucağınıza yatırın, başı karnınıza doğru baksın. Yukarıdan bakınca ağzın arka kısmı da iyi görünür.
2. Fırçaya pirinç tanesi kadar florürlü diş macunu koyun. Günde 2 kez, özellikle uyumadan önce mutlaka fırçalayın.
3. Bir parmağınızla yanağı hafifçe kenara çekerek azı dişlerini görünür hâle getirin.
4. Fırçayı çiğneme yüzeyine koyun ve kısa ileri geri hareketlerle olukların içine kadar temizleyin. Geniş hareketlerle ovmaktansa kısa ve tekrarlı hareketler oluklara daha iyi girer.
5. Dış yüzeyleri ve dil tarafındaki yüzeyleri de diş etiyle dişin birleştiği çizgi boyunca fırçalayın.

Dişlerin yan yüzeyleri birbirine değmeye başlayınca aralarını günde 1 kez diş ipiyle temizleyin. Başlangıçta saplı diş ipi kullanmak daha kolaydır. İpi dişlerin arasına yavaşça kaydırın ve dişin yan yüzeyi boyunca yukarı aşağı nazikçe sıyırın. İpi diş etine doğru hızla bastırırsanız acıtır; yavaş ilerleyin. Çocuğun diş ipini kendi başına kullanabilmesi uzun zaman alır; o zamana kadar bunu siz yapın.

Çocuğunuz ağzını kapatırsa zorla açmak yerine bir şarkı kıtası ya da sayı saymak gibi kısa bölümlere ayırarak fırçalamayı deneyin. Azıları en sona bırakmak yerine en başta fırçalarsanız çocuk henüz yorulmamışken daha özenli temizleyebilirsiniz.

Azı dişinin çıktığı yerdeki diş eti rahatsız görünüyorsa soğutulmuş bir diş kaşıyıcı verin ya da temiz bir parmakla hafifçe bastırın; rahatlayabilir.

Sık sorulan sorular

Böyle bir azı dişini diş hekimine gösterin

• Yeni çıkan azıda beyaz lekeler ya da kahverengi renk değişikliği görürseniz
• Çiğneme yüzeyi pürüzlü görünüyor ve kolayca kırılıyor gibiyse
• Azı dişinin olukları kararmışsa
• Diş eti şişliği uzun sürüyorsa ya da çocuğunuz yalnızca bir tarafla çiğnemeye çalışıyorsa
• Düzenli kontrollere henüz başlamadıysanız

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar