Süt dişleri hangi sırayla çıkar? 20 süt dişinin çıkış zamanları ve normal aralık
20 süt dişi genellikle alt ön dişlerle başlar ve 30. ay civarında tamamlanır. Ortalama sırayı, 6 aylık farkın neden normal olduğunu ve yeni dişleri kaydetmeyi anlattık.
Bir bakışta
- Toplam 20 süt dişi, genellikle önce alt ön dişler
- Ortalamadan 6 ay kadar erken ya da geç olması normaldir
- Her yeni dişi uygulamadaki diş tablosuna kaydedin
Bebeğinizin dişleri birer birer çıkmaya başlayınca "sırada hangi diş var, ne zaman çıkacak?", "bizimki biraz geç mi kalıyor?" diye merak edersiniz. Süt dişlerinin ortalama çıkış sırasını ve zamanlarını, normal sayılan aralığı derledik.
20 süt dişi birbiri ardına çıkar
Altta 10, üstte 10 olmak üzere toplam 20 süt dişi vardır. Genellikle belirli bir sırayla çıkar ve 30. ay civarında hepsi yerini alır. Ortalama sıra ve zamanlar şöyledir.
- Alt ön dişler: 6–10 ay
- Üst ön dişler: 8–12 ay
- Yan kesici dişler: 9–16 ay
- Birinci azı dişleri: 13–19 ay
- Köpek dişleri: 16–23 ay
- İkinci azı dişleri: 23–33 ay
Burada dikkat edilecek bir nokta var. Birinci azı dişleri çoğu zaman köpek dişlerinden önce çıkar. Ön dişlerin yanı bir süre boş kalır, sonra köpek dişleri o yeri doldurur. Bu yüzden boşluk görürseniz endişelenmenize gerek yok.
Yukarıdaki aylar yalnızca ortalamadır. Dişlerin çıkış zamanı bebekten bebeğe değişir; ortalamadan 6 ay kadar erken ya da geç olması da normaldir. Dişlerin geç çıkması, dişlerin zayıf olduğu ya da büyümenin geri kaldığı anlamına gelmez. Sıranın biraz değişmesi, örneğin üst ön dişlerin alttakilerden önce çıkması da yaygındır.
Dişler genellikle sağ ve sol eşler hâlinde, aşağı yukarı aynı zamanda çıkar. Bir tarafın önce çıkıp diğer tarafın birkaç hafta ya da birkaç ay sonra gelmesi de sık görülür.
Süt dişlerini "nasılsa düşecek" diye önemsememek kolaydır, ama pek çok görevleri vardır. Yemeği çiğner, seslerin net çıkmasına yardım eder ve ileride çıkacak kalıcı dişlerin yerini korurlar. Özellikle azı dişleri uzun yıllar ağızda kalıp çiğneme işini üstlenir. Bu yüzden her dişi çıktığı andan itibaren korumak önemlidir.
Yeni bir diş görününce kaydedin ve hemen fırçalayın
Diş çıkmadan hemen önce diş eti kabarabilir ya da beyaz bir çizgi gibi görünebilir. Temiz bir parmakla diş etinin üzerinden geçtiğinizde dişin pürüzlü ucunu önceden hissedebilirsiniz. Bu değişiklikleri görürseniz birkaç gün içinde yeni bir dişle tanışabilirsiniz.
Yeni bir diş çıktığında şunları yapın.
- Dişin göründüğü tarihi uygulamadaki diş tablosuna kaydedin. Diş etinin üstünde beyaz ucun hafifçe göründüğü günü esas alabilirsiniz.
- Kayıtlara bakarak dişlerin sağlı sollu eşler hâlinde çıkıp çıkmadığını, sıranın çok farklı olup olmadığını kontrol edin.
- Yeni çıkan dişi de hemen, günde 2 kez pirinç tanesi kadar florürlü diş macunuyla fırçalayın. Diş, diş etinden yarısına kadar çıkmış olsa bile görünen kısmını fırçalayın.
Kayıtların titiz olması gerekmez. Yoğunsanız yalnızca tarihi yazın, vaktiniz olduğunda fotoğraf da eklemek iyi olur. Yaklaşık tarihler bile diş hekimine giderken "hangi diş ne zaman çıktı" sorusunu net anlatmanızı sağlar. Başka bebeklerle kıyaslayıp telaşlanmak yerine kendi bebeğinizin gidişatını izlemek için kullanın.
Her diş çıktığında salya ve huysuzluk tekrarlayabilir. Buzdolabında soğutulmuş bir diş kaşıyıcı ya da temiz bir parmakla diş etine bastırmak işe yarar. Özellikle azı dişleri çıkarken diş eti geniş bir alanda şiş görünebilir.
Sık sorulan sorular
Dişleri başka bebeklerden geç çıkıyor. Sorun olur mu?
Ortalamadan 6 ay kadar geç kalması normal aralıktadır. Ancak ilk yaş gününden sonra hiç diş görünmüyorsa diş hekimi ziyaretinde bunu söyleyin.
Önce üst ön dişleri çıktı.
Sıranın biraz değişmesi yaygındır. Diğer dişler aşağı yukarı sırasıyla geliyorsa endişelenmenize gerek yok.
Ön dişlerle azı dişleri arasında boşluk var.
Birinci azı dişleri çoğu zaman köpek dişlerinden önce çıktığı için oluşan bir boşluktur. Genellikle 16–23 ay arasında köpek dişleri çıkıp bu boşluğu doldurur.
Dişlerin erken çıkması iyi bir şey mi?
Normal aralıkta olduğu sürece erken ya da geç çıkmasının iyisi kötüsü yoktur. Ancak dişleri erken çıkan bebeklerde fırçalamaya ve çürük bakımına da o kadar erken başlamak gerekir.
Süt dişlerinin hepsi ne zaman tamamlanır?
Son olarak ikinci azı dişlerinin çıkmasıyla genellikle 30. ay civarında 20 dişin hepsi yerini alır. Bu zaman da bebekten bebeğe birkaç ay değişebilir.
Bunları diş hekimine söyleyin
- İlk yaş gününden sonra hâlâ hiç diş çıkmadıysa
- Bir taraftaki diş çıktığı hâlde diğer taraftaki eşi 6 aydan uzun süredir çıkmadıysa
- Çıkış sırası ortalamadan çok farklıysa
- Yeni çıkan dişte beyaz bir leke ya da kahverengi bir renk değişikliği görünüyorsa
Doğru zamanda alın
Diş Takvimi uygulamasına çocuğunuzun doğum tarihini (veya tahmini doğum tarihini) girin; bu yazılar gerektiği zaman hatırlatma olarak size ulaşsın. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
Kaynaklar
- ADA · Eruption Charts (2024)
Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.