İlk süt dişi çıkarken: çıkış zamanı, sırası ve ilk fırçalama

İlk süt dişi genellikle 6. ay civarında alt ön dişlerle çıkar. Normal aralığı, çıkış sırasını, ilk gün başlayan fırçalamayı ve hekime gitme işaretlerini anlattık.

Bebeğinizin diş etinde minik beyaz bir nokta belirince hem sevinir hem de pek çok şeyi merak edersiniz. Ne zaman çıkması normal, şimdiden fırçalamak gerekir mi, huysuzlanan bebeği nasıl rahatlatırsınız? İlk süt dişi çıkarken bilmeniz gerekenleri adım adım derledik.

İlk diş ne zaman ve nereden çıkar?

İlk süt dişi çoğunlukla 6. ay civarında alt ön dişlerle başlar. Ama bebekler arasında büyük farklar vardır; 4. ayda diş çıkaran da, 12. aya yaklaşırken çıkaran da olur. Bu aralıktaki her durum normaldir. Dişin biraz geç çıkması, dişlerin zayıf olduğu ya da büyümenin geri kaldığı anlamına gelmez.

Genellikle önce alttaki iki ön diş çıkar, birkaç ay içinde üst ön dişler onları izler. Ardından yan kesici dişler, birinci azı dişleri, köpek dişleri ve ikinci azı dişleri sırayla, yavaş yavaş çıkar. 2-3 yaş civarında 20 süt dişinin tamamı yerini alır. Sıranın biraz değişmesi çoğu zaman sorun değildir.

Diş çıkmadan önce ve çıkarken bebeğiniz çok salya akıtabilir, elini ya da eşyaları sürekli ısırabilir, kötü uyuyabilir. Bunun nedeni diş etinin kaşınması ve şişmesidir. Bu hâller en fazla birkaç gün sürer ve geçer.

Burada mutlaka aklınızda tutmanız gereken bir şey var. Ağızda tek bir diş bile çıktığı anda o andan itibaren çürük riski başlar. Süt dişlerinin dış yüzeyi (mine) yetişkin dişlerinden daha incedir, bu yüzden çürük hızla ilerler. Bu nedenle diş fırçalamaya "dişlerin hepsi çıkınca" değil, "ilk diş göründüğü gün" başlanır.

Diş göründüğü günden itibaren şöyle fırçalayın

Başta fırçalama süresinden çok her gün aynı saatte fırçalama alışkanlığı önemlidir. Şöyle başlayabilirsiniz.

1. Başı küçük, kılları yumuşak bir bebek diş fırçası hazırlayın. Bir iki diş varken parmağa takılan fırça ya da temiz bir gazlı bez de olur.
2. Florürlü diş macununu pirinç tanesi kadar, fırçanın kıllarına ince bir kat sürer gibi koyun.
3. Bebeğinizi kucağınıza yatırın ve başını karnınıza doğru yönlendirin. Böylece ağzın içi iyi görünür ve başı sabit kalır.
4. Dişin diş etiyle birleştiği yeri küçük daireler çizerek nazikçe fırçalayın. Ön ve arka yüzleri birlikte fırçalayın.
5. Sabah bir kez, yatmadan önce bir kez olmak üzere günde 2 kez fırçalayın.

Günün en önemli fırçalaması yatmadan önceki fırçalamadır. Uyku sırasında tükürük azalır ve ağzı temizleme gücü zayıflar. Gece beslemesi yapıyorsanız beslenmeden sonra da gazlı bezle ya da fırçayla bir kez temizleyin.

Bebeğinizin henüz tüküremiyor olması sorun değil. Pirinç tanesi kadar macun, henüz tüküremeyen bebekler için seçilmiş çok küçük bir miktardır; bu yüzden fırçalarken biraz yutması genellikle sorun olmaz. Florürden kaçınmak için macunsuz fırçalarsanız florürün çürükten koruyucu etkisinden yararlanamazsınız.

Başta bebeğinizin ağlaması ya da başını çevirmesi çok doğaldır. Şarkı söylerseniz ya da her gün aynı sırayı izlerseniz zamanla alışır. Yalnızca birkaç saniye fırçalayabildiğiniz günler de olabilir. Sorun değil, yarın yine denersiniz.

Diş çıkarırken huysuzlandığında iyice yıkayıp buzdolabında soğuttuğunuz bir diş kaşıyıcı vermek ya da ellerinizi yıkayıp diş etine parmağınızla nazikçe bastırmak işe yarar.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda diş hekimine gidin

• İlk yaş gününden sonra hâlâ hiç diş çıkmadıysa
• Diş yüzeyinde beyaz bir bant ya da tebeşir gibi mat bir alan görünüyorsa
• Dişte kahverengi ya da siyah bir leke oluştuysa
• Diş etinin şişmesi ya da kanaması birkaç günden uzun sürüyorsa
• İlk diş çıkalı 6 ay olduğu hâlde henüz diş hekimine gitmediyseniz

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar