Şekerleme mevsiminde çürük kaygısını azaltmak: hem miktar hem yeme şekli önemli

Şekerlemede hem ne kadar hem nasıl yendiği önemlidir; özellikle güne yaymamak gerekir. Tek seferde yiyip bitirme, kaçınılacak türler ve kalan şekerlemeler.

Cadılar Bayramı ya da çocukların çubuk kraker alıp verdiği günler gibi şekerlemelerin bir anda yağdığı zamanlar vardır. Çocuk sevinçten havalara uçar, ebeveynin aklına ise önce çürük gelir. Şekerlemeyi tamamen yasaklamak zor olduğundan dişlere daha az zararlı yeme yollarını bilmek içinizi rahatlatır.

Hem miktar hem yeme süresi önemli

Ağızdaki bakteriler şekerle beslenip asit üretir. Bu asidin diş yüzeyini azar azar eritmesi çürüğün başlangıcıdır. Neyse ki tükürük asidi yıkar ve diş yüzeyini yeniden sertleştirir; ama bunun için zamana ihtiyacı vardır.

Bu yüzden dişler için şekerlemenin hem miktarı hem yeme sıklığı önemlidir; özellikle güne yaymayıp şekerin ağızda uzun süre kalmamasını sağlamak gerekir. Şekerleme gün boyu azar azar yenirse dişler, tükürüğün onarmasına fırsat kalmadan sürekli asitle yıkanır. Bir tane yiyip biraz sonra bir tane daha yemek, her seferinde yeniden asit oluşması demektir. Aynı miktar olsa bile belirli bir saatte bir kez yiyip bitirmek çok daha iyidir. Ama bu, tek seferde yendi diye çok yemenin sorun olmadığı anlamına gelmez. "Azar azar bölerek yerse daha az zarar verir" düşüncesi aslında tam tersidir. Çocuğunuza da "Şekerleme belirli bir saatte, tek seferde" diye kısaca söylerseniz aklında kalması kolaylaşır.

Şekerlemenin türüne göre de fark vardır.

• Yapışkan şekerlemeler: karamel ve jelibon gibi yapışkan olanlar diş aralarında ve azı dişlerinin oluklarında uzun süre kalır.
• Ağızda uzun süre tutulanlar: lolipop ve sert şekerler eriyene kadar ağza sürekli şeker bırakır.
• Çabuk eriyenler: çikolata ağızda çabuk erir ve temizlenir. Seçmeniz gerekirse yapışkan şekerlemeden daha iyi bir seçimdir.

Tek seferde ye, bitsin

Şekerlemeyi yasaklamak yerine bir yeme kuralı koyun. Kural net olursa çocukla tartışmalar da azalır.

1. Şekerlemeyi yemekten hemen sonra ya da belirlenen atıştırma saatinde yalnızca bir kez verin. Yemek sırasında tükürük bol salgılanır ve asidi yıkamaya yardımcı olur.
2. Karamel ve jelibon gibi yapışkan şekerlemelerden, lolipop gibi ağızda uzun süre tutulanlardan kaçının. Boğaza takılma tehlikesi olduğu için 4 yaşından küçük çocuklara sert ya da yapışkan şekerleme ve sakız vermeyin.
3. Yedikten sonra su içsin ya da ağzını suyla çalkalasın.
4. Kalan şekerlemeleri gözden uzak bir yerde saklayın ve yalnızca atıştırma saatinde azar azar verin.
5. Yatmadan önce florürlü diş macunuyla fırçalayın. 3 yaşından küçüklerde pirinç tanesi kadar, 3 yaş ve üzerinde bezelye tanesi kadar kullanın.
6. Yatmadan önceki fırçalamadan sonra sudan başka bir şey yok.

Mevsimin ilk gecesi özellikle zordur. Heyecanla geç saate kadar şekerleme yerken fırçalama kolayca atlanır. O günkü payını akşam yemeğinden sonra yemesine izin verin, ardından şekerlemeleri toplayıp her zamanki fırçalama saatine uyun.

Toplanan şekerlemeleri çocuğunuzla birlikte ayıklamak da iyi bir fikir. En sevdiği birkaçını seçmesine izin verin, kalanını paylaşın ya da bir kenara ayırın; böylece çocuk da kararı kendisinin verdiğini hisseder.

Ebeveynlerin sık yaptığı bir hata, şekerleme torbasını çocuğun odasında ya da masanın üstünde bırakmaktır. Gözünün önünde olursa gün boyu eli gider. Ayrıca "Bugün çok yedin, yarın hiç yok" gibi değişken kurallar yerine her gün aynı saatte biraz vermek gibi tutarlı bir kural hem çocuk hem dişler için daha iyidir.

Sık sorulan sorular

Bu durumlarda diş hekimine gidin

• Şekerleme yerken dişinin hassaslaştığını ya da ağrıdığını söylüyorsa
• Dişte kahverengi ya da siyah noktalar görüyorsanız
• Diş yüzeyinde beyaz ve mat bir alan oluştuysa
• Yapışkan şekerleme yerken bir dolgu ya da kaplama düştüyse
• Şekerleme mevsimi bitti ve son kontrolün üzerinden uzun zaman geçtiyse

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar