Gençlerde sigara, elektronik sigara ve nikotin poşetleri: ağızda neler olur, nasıl konuşulur

Elektronik sigaralar ve nikotin poşetleri de tütün ürünüdür. Nikotinin gelişen beyne ve diş etlerine etkisi, azarlamadan sohbet açmanın yolu ve uyarı işaretleri.

Çocuğunuzun çantasında tanımadığınız bir cihaz bulduğunuzda ya da arkadaşları arasında elektronik sigaranın dolaştığını duyduğunuzda yüreğiniz ağzınıza gelir. Sert bir şekilde mi kızmalı, görmezden mi gelmeli, karar veremezsiniz. Elektronik sigaraların ve nikotin poşetlerinin ağzı ve vücudu nasıl etkilediğini, çocuğunuzla konuşmaya nasıl başlayabileceğinizi derledik.

En büyük tuzak "daha az zararlı" düşüncesi

Ergenlik, tütünle ilk kez tanışmanın kolay olduğu bir dönemdir. Özellikle elektronik sigaralar ve nikotin poşetleri (diş eti ile dudak arasına yerleştirilen küçük keseler) duman çıkarmadığı ve meyve ya da nane aromalı olduğu için daha az zararlı sanılır. Ama bu ürünler de tütün ürünüdür ve çoğu nikotin içerir. Çocuklar ve gençler için güvenli bir tütün ürünü yoktur.

Nikotin güçlü bir bağımlılık yapar. Aroması tatlı olsa da nikotinin bağımlılık yapıcı etkisi aynıdır. Nikotin ayrıca hâlâ gelişmekte olan beyne, özellikle de dikkat, öğrenme, ruh hâli ve dürtü kontrolünden sorumlu bölümlere zarar verebilir. Elektronik sigara cihazlarıyla nikotin dışında başka maddelerin solunduğu da olur.

Ağızda şu değişiklikler görülebilir.

• Diş eti hastalığı: Diş etleri şişer, kanar ya da iltihap uzun sürer.
• Ağız kuruluğu: Tükürük azalınca ağzı temizleme gücü zayıflar; bu da çürük ve ağız kokusu için olumsuzdur.
• Lekelenme: Dişlerde ve dilde sarı lekeler oluşur.
• Diş eti çekilmesi: Nikotin poşeti hep aynı yere yerleştirilirse o bölgedeki diş eti tahriş olup çekilebilir.

Tütün ayrıca ağız kanserinin başlıca nedenlerinden biridir. Bu hemen ortaya çıkan bir şey değildir ama ne kadar erken başlanırsa maruziyetin o kadar uzun süreceğini unutmayın.

Azarlamadan önce sorun

Gençler nasihat duyunca kolayca kapanır. Sohbetin amacı "kazanmak" değil, çocuğunuzun kendi kararını verebilmesi için bilgi sahibi olmasıdır.

1. Arabada ya da yürüyüşte olduğu gibi yüz yüze bakmanız gerekmeyen rahat bir anı seçin.
2. "Arkadaşların bu ara elektronik sigara hakkında ne düşünüyor?" gibi önce onun fikrini sorun. Sonuna kadar dinleyin, hemen karşı çıkmayın.
3. Bilgileri kısa ve net aktarın. "Aromalı olsa da nikotin bağımlılık yapar. Diş etlerinde ve dişlerde de iz bırakır."
4. Her şeyi tek seferde bitirmeye çalışmayın. Haber ya da reklam gördükçe kısa kısa sürdürmek daha kalıcıdır.
5. Siz sigara içiyorsanız birlikte bırakmayı önermeniz en güçlü derstir.

Evde sigara dumanının ya da elektronik sigara cihazlarının kolayca görülmemesi de yardımcı olur. Çocuğun çevresindeki yetişkinlerin nasıl davrandığı sandığınızdan daha fazla etki eder.

Ebeveynlerin sık yaptığı bir hata, en baştan kanıtları önüne koyup köşeye sıkıştırmaktır. O zaman çocuk önce saklamayı öğrenir. Başladığını öğrendiyseniz hayal kırıklığınızı bir süreliğine bir kenara bırakıp "Bırakmak ister misin?" diye sorun. Tütün kullanan gençlerin pek çoğu aslında bırakmak ister.

Sık sorulan sorular

Bu durumlarda diş hekimine gidin

• Ağızda iyileşmeyen beyaz ya da kırmızı lekeler oluştuysa
• Diş etleri sık sık şişiyor ya da fırçalarken kanıyorsa
• Poşetin yerleştirildiği yerde diş eti çekilip diş uzun görünüyorsa
• Ağız sık sık kuruyorsa ya da dişlerdeki sarı lekeler arttıysa
• Çocuğunuz bırakmak istiyor ama yardıma ihtiyacı varsa

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar