Ergenlik, diş etlerinin kolay şiştiği dönem: fırçalarken diş eti kanarsa ne yapmalı

Ergenlikte hormonlar diş etlerini plağa karşı hassaslaştırır; şişme ve kanama kolaylaşır. Kanasa da fırçalamayı sürdürmenin nedeni ve diş eti çizgisini temizleme.

Ergenlik çağındaki çocuğunuz "Fırçalayınca kanıyor" derse ya da lavaboda pembe köpük görürseniz endişelenirsiniz. Bu yaşta diş etlerinin her zamankinden kolay şişip kanaması sık görülür. Bunun nedenini ve kanama olduğunda nasıl fırçalanması gerektiğini derledik. Ebeveyn ve çocuk birlikte okuyabilir.

Ergenlikte diş etleri neden hassaslaşır

Sağlıklı diş eti sıkıdır, fırçalarken kolay kolay kanamaz. Doğal olarak kahverengi ya da koyu pigmentli diş eti de normaldir; bu yüzden renkten çok, her zamankinden farklı şişlik ve kanamaya dikkat edin. Ama ergenlikte vücuttaki hormonlar büyük ölçüde değiştiği için diş etleri plağa daha hassas tepki verir. Aynı miktardaki plağa eskisinden daha güçlü tepki verdikleri için şunlar görülür.

• Diş eti kenarları kızarır ve şişer.
• Fırçalarken ya da diş ipi kullanırken kolayca kanar.
• Diş eti yuvarlak biçimde kabarmış görünebilir.

Burada önemli bir nokta var. Hormonlar diş etlerini yalnızca hassaslaştırır; doğrudan neden, diş ile diş eti arasında kalan plaktır. Plak, diş yüzeyine yapışan yapışkan bir bakteri tabakasıdır. Bu yüzden özenle fırçalayıp plağı temizlemek çoğu zaman durumu yatıştırır.

Bu yaşta çocuk hem kendi fırçalar hem de meşguldür; diş eti çizgisini üstünkörü geçmek kolaylaşır. Diş teli takılıysa braketlerin çevresinde plak daha kolay birikir ve diş etleri daha kolay şişer. Diş eti iltihabı ağız kokusunun da sık bir nedenidir; ağız kokusunu dert eden bir çocuk için diş eti bakımı iyi bir motivasyon olabilir.

Kanasa bile daha özenli fırçalayın

Şöyle fırçalamayı deneyin.

1. Günde 2 kez, 2 dakika boyunca florürlü diş macunuyla fırçalayın.
2. Fırçanın kıllarını diş ile diş etinin birleştiği çizgiye hafifçe eğerek yerleştirin ve küçük titreşimler gibi hareket ettirin. En önemli bölge diş eti çizgisidir.
3. Yumuşak bir fırça kullanın, sert ovmayın. Fazla güç diş etini daha çok acıtır.
4. Diş ipini her gün kullanın. Diş arasına yerleştirdikten sonra dişin yan yüzü boyunca aşağı yukarı hareket ettirin.
5. Diş teli varsa ara yüz fırçasını ve ağız duşunu (su püskürterek diş aralarını temizleyen alet) da kullanın.

Diş ipini ilk kez kullanırken ya da uzun bir aradan sonra özenle fırçalarken kanama olabilir. Korkup bırakmak kolaydır ama birkaç gün devam edince kanama azalır. Plak azaldıkça diş eti iltihabı da geriler.

Telaşlı sabahlarda zaman yetmeyebilir; bu yüzden günde bir kez, uyumadan önceki fırçalamaya bolca zaman ayırmasını sağlayın. Diş ipini de bu sırada kullanırsa alışkanlık hâline gelmesi kolaylaşır. Sık atıştırmak ya da tatlı içecekleri uzun süre yudumlamak plağın daha hızlı birikmesine yol açar; yedikten sonra ağzı suyla çalkalamak da yardımcı olur.

Ebeveyn olarak sizin de yapacaklarınız var. Kendi fırçalayacak yaşta olsa da ara sıra fırçalamanın sonucunu birlikte kontrol edin. Diş eti çizgisinin temiz olup olmadığına, şişliğin azalıp azalmadığına aynada birlikte bakmak iyi olur. Bu yaştaki bir çocuk için denetim yerine "Diş etlerin bu ara nasıl?" gibi hafif bir soru daha az baskı yaratır.

Çocuğunuza doğrudan söylemek istediğiniz bir şey de var: Diş etinin kanaması "Burada hâlâ plak var" demektir. O bölgeden kaçmak yerine daha nazik ve daha özenli fırçalarsa diş eti kısa sürede düzelir.

Sık sorulan sorular

2 hafta geçtiği hâlde aynıysa diş hekimine gidin

• 2 haftadan uzun süre özenle fırçalamaya rağmen şişlik ve kanama sürüyorsa
• Diş etleri belirgin şekilde büyüyüp kabarıyorsa
• Diş eti ağrısı yüzünden fırçalamak zorlaşıyorsa
• Diş telinin çevresindeki diş eti sürekli şişiyor ve kanıyorsa
• Özenle fırçalamaya rağmen ağız kokusu sürüyorsa

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar