Kapsamlı ortodontik tedavi ne zaman başlar: 11-13 yaşta diş teli ve telle fırçalama

Kapsamlı ortodontik tedavi çoğu zaman süt dişlerinin neredeyse bittiği 11-13 yaşta başlar. Nedeni, diş teliyle fırçalama ve yemek ipuçları, diş hekimiyle konuşulacaklar.

İlkokulun son yıllarında çevrenizde diş teli taktıran çocukları duymaya başlarsınız. "Bizimki de şimdi mi başlamalı?", "Geç mi kaldık?" diye düşünebilirsiniz. Kapsamlı ortodontik tedavinin en sık başladığı dönemi, nedenini ve diş teli takıldıktan sonra evde nelere dikkat etmek gerektiğini derledik. Tedaviye başlayan çocuğunuzla birlikte de okuyabilirsiniz.

Neden çoğu zaman 11-13 yaşta başlar

Kapsamlı ortodontik tedavilerin çoğu 11-13 yaş civarında başlar. Bunun iki nedeni vardır.

• Bu dönemde süt dişlerinin neredeyse hepsi düşmüş, kalıcı dişlerin çoğu çıkmıştır. Hareket ettirilecek kalıcı dişler bir arada olduğu için hepsini bir kerede düzenlemek kolaylaşır.
• Çeneler hâlâ büyümektedir. Büyümenin gücünden de yararlanılabildiği için dişleri hareket ettirmek için iyi bir zamandır.

Ama bu yaş yalnızca "en sık başlanan dönem"dir, her çocuk için belirlenmiş bir zaman değildir. Çenenin yapısı ve dişlerin çıkış hızı çocuktan çocuğa değişir; kimi çocuk için daha erken müdahale, kimi için beklemek daha iyidir. Amerikan Ortodontistler Birliği, ilk ortodontik değerlendirmenin en geç 7 yaşında yapılmasını önerir. Erkenden bir kez kontrol ettirmek, ne zaman başlamanın iyi olacağına karar vermeyi kolaylaştırır.

Ebeveynlerin bilmesi gereken bir nokta daha var: Ortodontik tedavinin sonucunu fırçalama belirler. Diş teli (braketler ve tel) takılınca çevresine yemek takılır ve plak kolayca birikir. Plak uzun süre kalırsa braketlerin çevresinde beyaz izler (beyaz nokta lezyonları) ya da çürükler oluşur. Dişler güzelce sıraya girmiş ama teller çıkınca yerlerinde beyaz izler kalmışsa çok üzülürsünüz. Bu yüzden tedavi süresince ağız hijyeni tedavinin kendisi kadar önemlidir.

Diş teli takılıyken böyle yapın

Fırçalama şöyle değişir.

1. Her yemekten sonra florürlü diş macunuyla fırçalayın. Okula da diş fırçası verin.
2. Fırçayı yukarı ve aşağı eğerek braketlerin üst ve alt kısmını ayrı ayrı fırçalayın. Braketin çevresinde bir tur atıyormuş gibi düşünün.
3. Ara yüz fırçasıyla telin altını ve braketlerin arasını temizleyin.
4. Diş ipi geçiriciyle diş ipini telin altından geçirip diş aralarını temizleyin.
5. Aynada braketlerin çevresinde yemek ya da plak kalmadığını kontrol edin.

Yiyeceklerde de biraz dikkat gerekir.

• Yapışkan şekerlemelerden, buz ve kuruyemiş gibi sert yiyeceklerden kaçının. Braket düşebilir ya da tel eğilebilir.
• Elma gibi sert meyveleri bütün olarak ısırmayın, küçük parçalara bölüp yiyin.

Diş teli ilk takıldığında ya da ayarlandıktan sonraki birkaç gün dişler sızlayabilir ve çiğnemek zor gelebilir. O günlerde çorba ya da lapa, tofu gibi yumuşak yiyeceklerle idare edin; ağrısa bile fırçalamayı atlamayın. Rahatsızlık uzun sürerse diş hekiminize söyleyin.

Diş teli ağzın içine batıyorsa ortodonti mumunu yuvarlayıp üzerine yapıştırın. Tel çıktıysa ya da braket düştüyse kliniği arayın.

Ebeveynlerin sık yaptığı bir hata, "Tedavi sürüyor, diş hekimine sık gidiyoruz, her şeye o bakıyor" diye düşünüp evdeki kontrolü bırakmaktır. Ortodonti randevuları dişleri hareket ettirmeye odaklanır; günlük fırçalamayı evde siz takip etmelisiniz. Ara sıra çocuğunuzla aynaya bakıp braketlerin çevresinin temiz olup olmadığını kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Bu durumlarda diş hekiminizle konuşun

• Tedavinin gerekip gerekmediğini ve ne zaman başlanacağını merak ediyorsanız (değerlendirme yaptırın)
• Tel çıktıysa ya da braket düştüyse
• Diş teli ağzın içine batıyor ve mum koymanıza rağmen ağrı sürüyorsa
• Braketlerin çevresinde beyaz iz ya da kahverengi nokta görüyorsanız
• Diş etleri şişiyor ve kanama tekrarlıyorsa

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar