İkinci azı dişleri geliyor, fissür örtücüde ikinci tur: 11-13 yaşta en arkadaki azıları korumak

11-13 yaş arasında 6 yaş azılarının arkasından ikinci azı dişleri çıkar. Gözden kaçan bu dişi bulma, fırçalama ve tamamen çıkınca fissür örtücü yaptırma nedeni.

İlkokulun son yıllarında diş değişimi neredeyse bitmiş gibi gelir. Ama tam bu sıralarda ağzın en arkasında sessizce yeni bir azı dişi yükselir. Önce düşen bir süt dişi olmadığı için ebeveynin de çocuğun da fark etmeden geçebileceği ikinci azı dişlerini derledik.

En arkada sessizce yeni bir azı dişi çıkar

İkinci azı dişi, 6 yaş civarında çıkan ilk kalıcı azı dişinin (6 yaş dişi) hemen arkasından 11-13 yaş arasında çıkar. Halk arasında "12 yaş dişi" de denir. Alt ve üst çenede, sağda ve solda birer tane çıkar ve baştan kalıcı diştir.

Ön dişlerde ve küçük azılarda önce süt dişi sallanıp düştüğü için değişimi fark etmek kolaydır. Ama ikinci azı dişinden önce düşen bir süt dişi yoktur. Boş diş etinin arkasından kendiliğinden yükseldiği için çoğu zaman ancak düzenli kontrolde öğrenilir.

En arkada olduğu için birkaç zorluğu vardır.

• Diş fırçası zor ulaşır. Çocuk kendi fırçalarken en çok atladığı yer burasıdır.
• Çıkarken dişin bir kısmı diş etiyle örtülüdür. Aradaki boşluğa yemek ve plak takılınca diş eti kolayca şişer ve ağrır.
• Çiğneme yüzeyinde derin oluklar vardır. Bu derin oluklar çürüğün en sık başladığı yerlerdir.

Bu yüzden diş tamamen çıkınca oluklar fissür örtücüyle kapatılır. Fissür örtücü, çiğneme yüzeyindeki derin olukları ince bir tabakayla kaplayarak yemeğin ve bakterilerin girmesini engelleyen bir yöntemdir. 6 yaş dişlerine yapılan fissür örtücünün "ikinci turu" diye düşünebilirsiniz. Bu sırada 6 yaş dişlerindeki fissür örtücülerin aşınıp aşınmadığı ya da düşüp düşmediği de kontrol edilir.

Ayda bir en arkaya bakın

Evde şöyle destek olun.

1. Ayda bir, iyi bir ışıkta çocuğunuz ağzını büyükçe açsın; en arkadaki diş etinde yeni bir azı dişi görünüyor mu bakın. Telefonun fenerini kullanırsanız daha iyi görürsünüz.
2. En arkayı fırçalarken ağız yarı kapalıyken küçük başlı bir fırçayı içeri sokun. Ağız çok açılınca yanak gerilir ve fırça içeri giremez.
3. Diş çıkarken diş eti şiş ve ağrılıysa o bölgeden kaçınmayın; daha nazik ve daha sık fırçalayın. Plak azalınca şişlik de iner.
4. Diş tamamen çıkınca diş hekiminde fissür örtücü yaptırın.

Fırçayı yanak tarafından eğik olarak sokun ve en arkadaki azı dişinin çiğneme yüzeyini, yanak tarafını ve dil tarafını sırayla fırçalayın. Son olarak fırçayı en arka dişin arka ucuna kadar bir kez daha götürürseniz atlanan yer azalır. 6 yaş dişiyle yeni azı dişinin arasına yemek kolay takılır; diş ipini de birlikte kullanın.

Fissür örtücüyü diş diş etinin üstüne tamamen çıktıktan sonra yaptırmak en iyisidir. Fissür örtücünün tutması için çiğneme yüzeyinin temiz ve kuru tutulması gerekir; diş eti hâlâ dişi örtüyorsa bu zordur. Bu yüzden diş yarı çıkmışken düzenli kontrollerde ilerleyişi izleyip doğru zamanda yapılır. Çocuğunuzun çürük riski yüksekse diş hekimi, diş tamamen çıkmadan önce de farklı, geçici bir koruma (örneğin cam iyonomer fissür örtücü) uygulayabilir; bu yüzden yeni bir azı dişi gördüğünüzde diş hekiminizle konuşun.

Ebeveynlerin sık yaptığı bir hata, "Artık büyüdü, kendisi fırçalar" deyip ağzına hiç bakmamaktır. Çocuğunuz kendisi fırçalasa da en arka azı dişlerini ara sıra birlikte kontrol edin. Aynada ona kendi dişini göstermek de kendi başına özen göstermesine yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

Bu durumlarda diş hekimine gidin

• En arkadaki diş eti çok şiştiyse ya da ağzını açmakta zorlanıyorsa (hemen gidin)
• Yeni azı dişi tamamen çıktı ve fissür örtücü zamanı geldiyse
• 13 yaşından sonra da ikinci azı dişi görünmüyorsa
• Yeni azı dişinin çiğneme yüzeyinde kahverengi ya da siyah noktalar görülüyorsa
• 6 yaş dişlerindeki fissür örtücü düşmüş gibi görünüyorsa

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar