İlk süt dişi sallanıyor: diş değişiminin zamanı, sırası ve köpek balığı dişleri

6-7 yaş civarında genellikle önce alt ön dişler sallanıp düşer. Neden acımadığını, beklemenin yollarını, köpek balığı dişlerini ve diş hekimi zamanını anlattık.

"Anne, dişim sallanıyor!" Çocuğunuzun bunu ilk kez söylediği gün hem onun hem sizin için özeldir. Aynı anda pek çok soru da belirir: Ne zaman çekilmeli, acır mı, arkadan yeni diş önce göründüyse sorun var mı? Süt dişleri düşmeye başladığında bilmeniz gerekenleri derledik.

Süt dişleri neden ve hangi sırayla düşer

Süt dişlerinin altında, diş etinin içinde kalıcı dişler büyüyerek bekler. Kalıcı diş yukarı doğru ilerlerken süt dişinin kökü yavaş yavaş erir. Kök kısaldıkça diş sallanır, neredeyse tamamen eriyince de küçük bir dokunuşla çıkıverir. Bu yüzden çoğu zaman acıtmadan çıkar ve yalnızca biraz kanar.

Genellikle 6-7 yaş civarında ilk önce iki alt ön diş sallanıp düşer. Ardından çoğu zaman üst ön dişler, sonra yan kesici dişler gelir. Başlama zamanı çocuktan çocuğa değişir; arkadaşlarından biraz erken ya da geç olması çoğunlukla sorun değildir. Diş düştükten sonra yerinin bir süre boş kalması da yaygındır. Düşeli 6 ay olduğu hâlde yeni diş görünmüyorsa diş hekiminde kontrol ettirmeniz yeterli.

Yeni çıkan kalıcı dişleri görüp şaşıran ebeveyn çoktur. Kalıcı dişler süt dişlerinden daha sarı görünür ve ön dişlerin ucu testere gibi tırtıklıdır. İkisi de normaldir; beyaz süt dişlerinin yanında olduğu için daha çok göze batar. Yeni ön dişler bir süre büyük ve orantısız görünebilir ama yüz ve çene büyüdükçe giderek doğal bir görünüm kazanır.

Kalıcı dişin, süt dişinin arkasından önce görünmesi de sık rastlanan bir durumdur. İki sıra dişi andırdığı için "köpek balığı dişleri" de denir. Özellikle alt ön dişlerde sık görülür; süt dişi sallanıyorsa beklemeniz yeterli. Süt dişi düşünce dil yeni dişi öne doğru iter ve diş yerini bulur.

Zorla çekmeyin, şöyle yardımcı olun

1. Sallanan dişi çocuğunuz diliyle ya da temiz bir parmakla nazikçe oynatsın. Önce ellerini yıkamasını sağlayın.
2. Dişe ip bağlayıp çekmeyin, zorla çıkarmayın. Kök hâlâ duruyorsa acıtır ve daha çok kanar.
3. Sallanan dişin çevresini de her zamanki gibi nazikçe fırçalayın. Acıyor diye fırçalanmazsa diş eti kolayca şişer.
4. Sallanan taraftan çiğnemekte zorlanıyorsa yumuşak yiyecekler verin ya da diğer taraftan çiğnemesini sağlayın.
5. Diş çıktıktan sonra temiz bir gazlı bezi ısırtıp birkaç dakika hafifçe bastırarak kanamayı durdurun.
6. Düşme sırasını ve tarihlerini not ederseniz bir sonraki kontrolde kalıcı dişlerin düzgün çıkıp çıkmadığını takip etmek kolaylaşır.

Diş düştüğü gün onu kutlayın. "Büyük dişin gelebilsin diye yer açtı" gibi sözler, korkan çocuğun bile bir sonraki dişi heyecanla beklemesini sağlar. Sık yapılan bir hata, çabuk çıksın diye ebeveynin dişe el atmasıdır. Sallanma süresi her çocukta farklıdır; diş kendiliğinden düşene kadar bekleyin.

Dişin düştüğü akşam da fırçalamayı her zamanki gibi yapın. Boşalan yere fırçayı sert değdirmemeye dikkat edin, diğer dişleri ise özenle fırçalayın. Boşluğun yanındaki dişlere yiyecek kolayca takılır; bu yüzden onlara daha da özen göstermek iyi olur.

Sık sorulan sorular

Bu durumlarda diş hekimine gidin

• Kalıcı diş tamamen çıktığı hâlde önündeki süt dişi hiç sallanmıyorsa
• Süt dişi düşeli 6 ay olduğu hâlde kalıcı diş görünmüyorsa
• Sallanan diş yüzünden yemek yemekte zorlanıyorsa
• Gazlı bezle bastırdığınız hâlde kanama durmuyorsa
• Sallanan dişin çevresindeki diş eti şişmiş ve ağrıyorsa

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar