Süt azı dişlerine fissür örtücü gerekli mi? Çürük riskine göre fissür örtücü ve florür vernik
Süt azı dişlerine fissür örtücü ve florür verniğe çürük riskine göre karar verilir. Ne olduğunu, riskin nasıl değerlendirildiğini ve evde yapılacakları anlattık.
Bir bakışta
- Süt azı dişlerine fissür örtücü çürük riski yüksek çocuklar içindir
- Risk yüksek mi? 3 ila 6 ayda bir vernik hakkında sorun
- Uyuşturma yok, delme yok: sadece sürülür
Kontrolde "Süt azı dişlerine fissür örtücü yapalım mı?" sorusunu duyunca düşünmeye başlarsınız. Nasılsa düşecek bir dişe gerçekten gerekir mi, acıtır mı, komşunun çocuğuna yapılmadı da bizimkine neden öneriliyor diye merak edersiniz. Fissür örtücü ve florür verniğe hangi ölçüyle karar verildiğini derledik.
Fissür örtücü nedir, kimlere yapılır?
Azı dişlerinin çiğneme yüzeyinde çukur ve derin oluklar vardır. Bu oluklara diş fırçasının kılları sonuna kadar giremez; yiyecek ve bakteriler kolayca yerleşir. Fissür örtücü, bu olukları ince bir reçineyle doldurup yiyeceklerin ve bakterilerin takılmasını önleyen koruyucu bir uygulamadır.
Fissür örtücünün etkisi kalıcı azı dişlerinde iyi bilinir. Süt azı dişlerine de yapılabilir, ama her çocuğa aynı şekilde değil, çürük riski yüksek olduğunda yapılır. Florür vernik de böyledir; ne sıklıkla uygulanacağı her çocuğun çürük riskine göre belirlenir.
Çürük riski tek bir şeye bakılarak belirlenmez. Diş hekimi şunlara birlikte bakar.
- Daha önce çürüğü olup olmadığı, şu anda beyaz leke gibi bir başlangıç çürüğü olup olmadığı
- Atıştırmalıkları ve tatlı içecekleri ne sıklıkla tükettiği
- Florürlü diş macunu kullanılıp kullanılmadığı, yatmadan önceki fırçalamayı bir ebeveynin tamamlayıp tamamlamadığı
- Şimdiye kadar düzenli kontrollere gidip gitmediği
"Süt dişleri nasılsa düşecek, önemi yok" düşüncesi yaygın bir yanılgıdır. Süt azı dişleri 10-12 yaşına kadar kullanılır; bu dönemde çürük oluşursa çocuğunuz epey uzun süre sıkıntı çekebilir. Süt dişlerinin dış katmanı ince olduğundan çürük hızlı yayılma eğilimindedir; ağrı yüzünden yalnızca bir tarafla çiğneyebilir ya da iyi yiyemeyebilir.
Bu yaş aynı zamanda en arkadaki süt azı dişinin arkasından birinci kalıcı azı dişinin çıkmaya hazırlandığı dönemdir. Bu yüzden kontrolde süt azı dişlerinin durumuna ve ağızdaki yere birlikte bakılır. Süt azı dişlerini şimdi iyi korumak, yakında çıkacak kalıcı azı dişleri için de iyi bir ortam hazırlar.
Kontrolden önce ve sonra bunlara dikkat edin
- Düzenli kontrolde çocuğunuzun çürük riskini de değerlendirtin. Atıştırma ve fırçalama alışkanlıklarını dürüstçe anlatmanız diş hekiminin karar vermesine yardımcı olur.
- Risk yüksekse süt azı dişlerine fissür örtücüyü ve 3 ila 6 ayda bir florür verniği konuşun.
- Risk düşükse florürlü diş macunuyla günde 2 kez fırçalamak ve atıştırma saatlerine uymak yeterli olabilir. 3 yaşından itibaren diş macununu bezelye tanesi kadar kullanın. Atıştırmalıkları ve tatlı içecekleri yalnızca belirli saatlerde verin, aralarda su içirin.
- Fissür örtücü yapıldıysa her kontrolde yerinden çıkıp çıkmadığına baktırın.
Fissür örtücü yapmak uyuşturma ya da diş oyma gerektirmez; diş temizlenir ve kaplama sürülür. Bu yüzden çocuğun korkacağı pek bir şey yoktur. Diş hekimine gitmeden önce "Dişlerine ince bir koruyucu kat sürülecek" gibi kısa ve rahat bir açıklama yapın.
Sık yapılan bir hata, fissür örtücüden sonra fırçalamayı gevşetmektir. Fissür örtücü yalnızca çiğneme yüzeyindeki olukları korur. Dişlerin yan yüzeyleri ve azı dişlerinin araları eskisi gibidir; bu yüzden fırçalamayı ve diş ipini önceki gibi sürdürün.
Sık sorulan sorular
Fissür örtücü yapılınca çürük olmaz mı?
Çiğneme yüzeyindeki oluklarda çürüğü önlemeye yardımcı olur, ama yan yüzeylerdeki ya da azı dişlerinin arasındaki çürükleri önleyemez. Fırçalama ve atıştırma düzeni yine gereklidir.
Fissür örtücü düşebilir mi?
Çiğneme kuvveti yüzünden bir kısmı kalkabilir. Bu yüzden her kontrolde baktırılır ve gerekirse diş hekimi yeniden uygular.
Florür vernik nedir?
Diş yüzeyine florür sürülerek dış katmanın güçlendirildiği koruyucu bir uygulamadır. Çürük riski yüksekse 3 ila 6 ayda bir yaptırmayı konuşun.
Yakında çıkacak kalıcı azı dişlerine de fissür örtücü yapılır mı?
Evet, fissür örtücünün etkisinin en iyi bilindiği dişler kalıcı azı dişleridir. Yaklaşık 6 yaşında çıkan birinci kalıcı azı dişlerine fissür örtücü, diş tamamen sürdükten sonra yapılır; çünkü işlem sırasında kuru tutulabilmesi için çiğneme yüzeyinin tamamen görünmesi gerekir. Çocuğunuzun çürük riski yüksekse diş hekimi, diş tamamen çıkmadan önce de farklı, geçici bir koruma (örneğin cam iyonomer fissür örtücü) uygulayabilir; bu yüzden yeni bir azı dişi gördüğünüzde diş hekiminizle konuşun.
Diş hekimi fissür örtücüye gerek yok dediyse çocuğum iyi demek mi?
Bu, çürük riskinin düşük görüldüğü anlamına gelir; içiniz rahat olabilir. Ancak risk alışkanlıklarla değişebileceği için her kontrolde yeniden değerlendirilir.
Şu durumlarda diş hekimine gidin
- Azı dişlerindeki oluklar koyu görünüyorsa
- Azı dişlerine sık sık yiyecek takılıyorsa
- Çiğnerken canı acıyor gibiyse ya da yalnızca bir tarafla çiğniyorsa
- Fissür örtücü düşmüş gibiyse ya da yüzeyi pürüzlü hissediliyorsa
- Diş etinin yakınında tebeşir gibi beyaz bir leke görüyorsanız
Doğru zamanda alın
Diş Takvimi uygulamasına çocuğunuzun doğum tarihini (veya tahmini doğum tarihini) girin; bu yazılar gerektiği zaman hatırlatma olarak size ulaşsın. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
Kaynaklar
- MOHW_KR · 영유아 건강검진(구강검진) 안내 (2024)
- AAPD · Use of Pit-and-Fissure Sealants (2016)
Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.