Çocuklarda diş tedavisinde sedasyon ve genel anestezi güvenli mi? Beyin gelişimi araştırmaları ve sorulacaklar

Pek çok çalışma tek ve kısa bir anestezinin IQ'da fark yaratmadığını buldu. Araştırmaları, güvenlik düzeni için sorulacak soruları ve tedavi gününe hazırlığı anlattık.

Çocuğunuzun çok sayıda çürüğü varsa ya da tedaviye dayanamayacak kadar küçükse diş hekimi sedasyon veya genel anesteziyle tedavi önerebilir. Bu durumda pek çok ebeveyn "Bu kadar küçük yaşta anestezi beynine zarar verir mi?" diye endişelenir. Bugüne kadar bilinen araştırma sonuçlarını ve öneri aldığınızda kontrol etmeniz gerekenleri adım adım derledik.

Anestezi ve beyin gelişimi: şimdiye kadar bilinenler

Endişenin çıkış noktası, ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) 2016'daki uyarısıdır. Uyarıya göre 3 yaşından küçük çocuklarda anestezi ilaçlarının tekrar tekrar ya da 3 saatten uzun süre kullanılması beyin gelişimini etkileyebilir. Bu uyarı çoğunlukla hayvan çalışmalarına dayanıyordu ve insanlar için ne anlama geldiği net değildi. FDA aynı açıklamada tek ve kısa bir maruziyetin davranışa ya da öğrenmeye zarar vermesinin olası olmadığını da belirtti.

Ardından insanlarla yapılan büyük çalışmalar geldi.

• Bebeklerde 1 saatin biraz altında süren genel anesteziyi uyanık hâlde yapılan bölgesel anesteziyle karşılaştıran bir çalışmada, çocuklar büyüdüğünde IQ'da fark bulunmadı.
• Küçükken anestezi alan çocukları almayan kardeşleriyle karşılaştıran bir çalışmada da IQ'da fark bulunmadı.
• Bir ya da birden fazla kez anestezi alan çocukları inceleyen bir çalışmada da IQ'da fark görülmedi. Ancak birden fazla anestezi alanlarda bazı ince el becerilerinde, okuma hızında ve ebeveynlerin bildirdiği davranış sorunlarında küçük farklar görüldü; bunun anesteziden mi yoksa başka bir nedenden mi kaynaklandığı belli değil.

Özetle, bugünkü endişe küçük yaşta tekrarlanan ya da uzun süren anestezi üzerinde toplanıyor; tek ve kısa bir anestezinin IQ'da fark yaratmadığını bulan çok sayıda çalışma var. Ama bu sonuçlar her sedasyonun ya da anestezinin güvenli olduğunu garanti etmez; bu yüzden aşağıdaki güvenlik önlemlerini kontrol etmek önemlidir. Herhangi bir ilacın diğerlerinden özellikle daha güvenli olduğu gösterilmiş değil.

Bilinmesi gereken bir şey daha var: sedasyonun derinliği kesintisiz bir yelpazedir. Hafif sedasyon amaçlansa bile bazı çocuklarda daha derine inebilir. Bu yüzden güvenliğin özü, hangi ilacın kullanıldığından çok çocuğunuzu kimin izlediği ve hangi cihazlarla takip edildiğidir.

Önerildiyse şöyle kontrol edin ve hazırlanın

Görüşmeye aşağıdaki soruları not alarak gitmeniz iyi olur. Sormak gayet doğaldır.

• Sedasyon ne kadar derin olacak? İlacı kim verecek, çocuğumu kim izleyecek?
• Derin sedasyon ya da genel anestezi söz konusuysa, tedaviyi yapan kişiden ayrı olarak yalnızca çocuğumu izleyen bir anestezi uzmanı olacak mı?
• Oksijen düzeyi, kalp hızı ve solunum sürekli izlenecek mi? Acil durum ekipmanı ve acil bakım eğitimi almış personel hazır mı?
• Bu sefer her şey tedavi edilecek mi, yoksa yeniden anestezi gerekecek mi? Ne kadar sürecek?
• Florür uygulaması, çürüğün ilerlemesini durduran ilaç ya da geçici dolgularla sedasyon ertelenebilir mi? Ertelemenin riskleri neler?

Tedavi günü şöyle yapın.

1. Kliniğin açlık talimatlarına tam olarak uyun. Amerikan Çocuk Diş Hekimliği Akademisi'ne (AAPD) göre berrak sıvılar 2 saat önce, anne sütü 4 saat önce, mama, süt ya da hafif bir öğün 6 saat önce kesilir. Midenin boş olması, anestezi sırasında kusulan şeyin soluk yoluna kaçma riskini azaltır.
2. Çocuğunuz sedasyon altındayken tedavi odasından ayrılmayın.
3. Mümkünse eve 2 yetişkin birlikte dönün; biri araç kullanırken diğeri yalnızca çocuğunuzun nefes alışını izlesin.
4. Çocuğunuz tamamen kendine gelene kadar bir yetişkin yanında kalsın. Evde uyursa yan yatırın ve rahat nefes alıp almadığını sık sık kontrol edin. Nefesi tuhafsa ya da kolayca uyandıramıyorsanız hemen yaşadığınız yerin acil numarasını arayın.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda hemen tedavi ekibiyle konuşun

• Tedaviden önce evde vermeniz için sakinleştirici ilaç verildiyse (vermeyin, önce sorun)
• Tedavi günü çocuğunuzun ateşi, öksürüğü ya da burun akıntısı varsa
• Açlık sürelerine uyamadıysanız
• Eve döndükten sonra nefes sesi tuhafsa ya da uyandırdığınızda her zamanki gibi uyanmıyorsa (hemen yaşadığınız yerin acil numarasını arayın)
• Tedaviyi beklerken çocuğunuzun dişi ağrıyor ya da diş eti şişiyorsa

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar