Diş etinin yakınında beyaz bant, çürüğün ilk işareti: beyaz lekeyi bulmak ve geri döndürmek

Ön dişlerde diş etine yakın tebeşir gibi beyaz leke erken bir çürük olabilir. Nedenini, ayda bir evde nasıl bakacağınızı, geri döndürmeyi ve hekime gitme zamanını anlattık.

Çocuğunuzun ön dişlerine bakarken diş etinin hemen yakınında beyaz, mat bir bant görürseniz "Bu ne?" diye düşünürsünüz. Parlak bir beyaz değil de tebeşir gibi bulanık bir beyazsa bu, çürüğün başladığının ilk işareti olabilir. Bu evre hâlâ geri döndürülebilir; bu yüzden erken fark etmek her şeyden önemlidir.

Beyaz leke neden oluşur, neden şimdi bir fırsattır?

Çürük en baştan siyah bir delik olarak başlamaz. Diş yüzeyine yapışan plak (bakteri tabakası) yiyeceklerdeki şekerle beslenip asit üretince dişin dış yüzeyinden mineraller azar azar kaybolur. Böylece pürüzsüz ve parlak olan bölge tebeşir gibi beyaz ve mat bir hâl alır. Buna beyaz nokta lezyonu ya da kısaca beyaz leke denir. Ama her beyaz leke çürük değildir; diş çıkarken zaten var olan lekeler gibi durumlardan ayırt edilmesi gerekir.

Bu lekeler çoğunlukla diş etinin dişle buluştuğu sınırda bir bant gibi oluşur. Fırçanın iyi ulaşamadığı ve plağın en uzun kaldığı yer burasıdır. Özellikle üst ön dişler üst dudağın arkasında kaldığı için ebeveynlerin fark etmesi zordur.

İyi haber şu: bu evrede diş henüz oyulmamıştır. Yüzey yumuşamış olsa da delik yoktur; bu yüzden florür ve özenli fırçalama kaybolan mineralleri geri kazandırıp dişi yeniden sertleştirebilir. Bu dönem kaçırılırsa yüzey çöküp oyulur ve o andan itibaren geri döndürülmesi zor bir çürüğe dönüşür. Ne kadar ilerlediği yalnızca renge bakarak anlaşılamaz; diş hekimine kontrol ettirin.

"Süt dişleri nasılsa düşecek" diye düşünmek kolaydır, ama süt azı dişleri 10-12 yaşına kadar uzun süre kullanılır. Ön dişlerde beyaz leke varsa diğer dişlerin de çürük riskinin yüksek olduğuna işaret edebilir; günlük alışkanlıkları da gözden geçirmenin tam zamanı.

Ayda bir böyle bakın ve ilgilenin

Kontrol etmek zor değil. Ayda bir için bir gün belirlerseniz unutmazsınız.

1. Aydınlık bir yerde çocuğunuzu kucağınıza yatırın ya da onun arkasına oturup başını hafifçe size yaslamasını sağlayın.
2. Temiz bir gazlı bezle ön dişlerin yüzeyini bir kez silip kurulayın. Beyaz lekeler kuru dişte daha iyi görünür.
3. Üst dudağı parmağınızla nazikçe kaldırın ve üst ön dişlere diş eti çizgisine kadar bakın.
4. Alt ön dişleri ve görebildiğiniz azı dişlerini de aynı şekilde gözden geçirin.
5. Beyaz bir leke görürseniz yerini not edin ya da fotoğrafını çekip bir sonraki kontrolde gösterin.

Leke bulduysanız evde şöyle ilgilenin.

• O bölgeyi florürlü diş macunuyla daha özenli fırçalayın. 3 yaşından itibaren bezelye tanesi kadar kullanın.
• Yatmadan önceki fırçalamayı önce çocuğunuz yapsa da siz tamamlayın. Uykuda tükürük azaldığı için çürük daha kolay ilerler.
• Atıştırmalıkları ve tatlı içecekleri yalnızca belirli saatlerde verin, aralarda su içirin. Tatlı içecekleri uzun süre azar azar yudumlamak en zararlı alışkanlıktır.
• Leke bulduğunuzu diş hekiminize mutlaka söyleyin.

Sık yapılan bir hata, beyaz lekeyi "diş temiz olduğu için beyaz" sanmaktır. Sağlıklı diş parlaktır, beyaz leke ise parlaklığı olmayan, bulanık bir görünümdedir; bu farkı aklınızda tutun. Çocuğunuz dudağının kaldırılmasından hoşlanmıyorsa birlikte aynaya bakıp "Bakalım dişçikler nasılmış?" diyerek bir oyuna çevirin.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda diş hekimine gidin

• Diş etinin yakınında tebeşir gibi beyaz bir leke ya da bant bulduysanız
• Leke sarıya ya da kahverengiye döndüyse
• Lekenin yüzeyi pürüzlü ya da çukur hissediliyorsa
• Leke giderek büyüyorsa ya da birkaç dişte birden görülüyorsa
• Dişte siyah bir nokta ya da delik görüyorsanız

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar