Ağızda kabarcık ve yara: el-ayak-ağız hastalığı, herpanjina ve aft bakımı

Ağızdaki kabarcıklar yüzünden çocuğunuz yiyip içemiyorsa en önemlisi sıvı kaybını önlemektir. Üç yaygın neden, içirme yolları ve hemen doktora gitme işaretleri.

Çocuğunuz birden yemeği de suyu da reddeder, ağzını açtığında beyaz kabarcıklar ya da yaralar görürsünüz. Ağzı acıdığı için salyası akar, huysuzlanır, gece uykusu bölünür. Kreşe giden çocuklarda bu çok sık yaşanır. Yaygın nedenleri, evde nasıl bakım yapacağınızı ve doktora gitmeniz gereken işaretleri derledik.

Neden olur, en sık hangileri görülür?

Kreşe başlayan çocuklar ağızda kabarcık ya da yara yapan viral enfeksiyonlara sık yakalanır. Bu hastalıklarda en büyük endişe sıvı kaybıdır (dehidratasyon). Ağzı ağrıyan çocuk yiyip içmeyi reddedince vücudu susuz kalır. Sıvı kaybı, bu hastalıklarda hastaneye yatışın en yaygın nedenidir.

Üç yaygın neden vardır.

• El-ayak-ağız hastalığı: Önce ateş ve boğaz ağrısı olur, 1-2 gün sonra yanakların iç yüzünde, diş etlerinde ve dilde kabarcık ve yaralar çıkar. Ellerde, ayaklarda ve kalçada da döküntü ya da kabarcıklar görülür. Çoğu çocuk 7-10 gün içinde iyileşir.
• Herpanjina: Ani yüksek ateşle birlikte boğazın arkasında, damağın gerisinde küçük kabarcıklar çıkar. Ellerde ve ayaklarda döküntü olmaması, el-ayak-ağız hastalığından farkıdır. Yazdan sonbahar başına kadar sık görülür.
• Herpetik gingivostomatit (herpes virüsüyle ilk enfeksiyon): Çoğunlukla 6 ay ile 5 yaş arasında görülür. Diş etleri parlak kırmızı olur, şişer ve kolayca kanar; dilde, dudaklarda ve ağız çevresinde küme küme kabarcıklar çıkar. 10-14 gün içinde iz bırakmadan iyileşir.

Bu üç hastalığın belirtileri birbirine karıştığı için ebeveynlerin bunları kesin olarak ayırt etmesi zordur. Ağızda kabarcık görürseniz çocuk doktorunuza gidin ve kreşe gidip gidemeyeceğini de sorun.

Önce sıvı almasını sağlayın

Hastalık süresince iyi yemesinden önce iyi içmesi gelir.

1. Soğuk ve yumuşak içecek ve yiyecekleri azar azar, sık sık verin. Süt, yoğurt, serin su gibi kolay yutulanlar iyidir.
2. Portakal suyu gibi ekşi içeceklerden ve tuzlu, baharatlı ya da sıcak yiyeceklerden kaçının. Yaralara değince daha çok acıtır.
3. Ateş ve ağrı için yaşına ve kilosuna uygun bir ateş düşürücü ağrı kesici kullanın. Türünü ve dozunu çocuk doktorunuza ya da eczacınıza danışın. Çocuklara aspirin vermeyin.
4. Ne kadar içtiğini ve kaç kez çiş yaptığını not edin. Muayenede sıvı kaybının derecesini değerlendirmek için çok işe yarar.
5. Dudakları çatlayıp birbirine yapışıyorsa ince bir tabaka nemlendirici merhem sürün.

Ağrının azaldığı anları kollamak da işe yarar. Ağrı kesici etkisini gösterirken içecek önerirseniz çocuk daha kolay kabul edebilir.

Diş fırçalamaya da ara vermeyin. Yumuşak bir fırçayla ağrıyan yerlerden kaçınarak nazikçe fırçalayın. Çok acı çekiyorsa o gün ağzını suyla çalkalamak ya da gazlı bezle silmek yeterlidir.

Bulaşmaması için evde de dikkatli olun. Bez değiştirdikten sonra ellerinizi sabunla yıkayın. Dudağında uçuk olan yetişkinler bebeği öpmesin. Çocuğun bardağını ve havlusunu ayrı tutun.

Sık sorulan sorular

Şu durumlarda hemen doktora gidin

• Çişi belirgin şekilde azaldıysa, içmeyi reddediyorsa ya da ağlarken gözyaşı gelmiyorsa
• Çok halsiz ya da aşırı uykuluysa, nöbet geçiriyorsa ya da ensesi sertse
• Ateşi 3 günden uzun sürüyorsa ya da bebeğiniz 6 aydan küçükse
• Diş etleri çok şiştiyse ve kabarcıklar ağız çevresine yayıldıysa
• Gözleri kızarık ya da ağrılıysa veya kabarcıklar egzamalı bölgelere yayıldıysa
• 7-10 gün geçtiği hâlde düzelmiyorsa

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar