วัยรุ่นกับการฟอกสีฟันและการเจาะในช่องปาก: สิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ

การฟอกสีฟันในวัยรุ่นควรตัดสินใจหลังปรึกษาทันตแพทย์ ส่วนการเจาะลิ้นและริมฝีปากไม่แนะนำ เพราะอาจทำให้ฟันบิ่นและเหงือกร่น มาดูเหตุผลและวิธีรับมือ

"ฟันดูเหลืองมากเลย" "อยากเจาะลิ้นเหมือนเพื่อน ๆ" ในวัยที่ใส่ใจรูปลักษณ์มากขึ้น คุณพ่อคุณแม่จะได้ยินคำพูดแบบนี้บ่อย แทนที่จะห้ามเด็ดขาด การรู้ไปด้วยกันว่าจะเกิดอะไรกับฟันและเหงือกได้บ้าง แล้วจึงตัดสินใจ จะดีกว่า บทความนี้เขียนให้คุณพ่อคุณแม่และลูกอ่านไปด้วยกันได้

การฟอกสีฟันและการเจาะส่งผลต่อฟันอย่างไร

การฟอกสีฟัน คือการให้น้ำยาซึมเข้าไปในเนื้อฟันเพื่อทำให้สีฟันสว่างขึ้น จึงต้องระวังในช่วงที่ฟันยังเติบโตอยู่ โดยทั่วไปไม่แนะนำให้ฟอกสีฟันจนกว่าฟันแท้จะขึ้นครบทุกซี่ ช่วงที่ฟันน้ำนมกับฟันแท้ปนกันอยู่ ฟันแต่ละซี่ดูสีต่างกันเป็นเรื่องธรรมชาติ ถ้าฟอกสีฟันตอนนั้น สีอาจไม่เข้ากับฟันแท้ที่จะขึ้นมาในภายหลัง

ผลิตภัณฑ์ฟอกสีฟันที่ซื้อเองได้ก็อาจทำให้เสียวฟันและระคายเคืองเหงือก จึงไม่แนะนำให้ลูกตัดสินใจใช้เองตามลำพัง

และหลายครั้งกว่าที่คิด ที่ฟันดูเหลืองไม่ได้เป็นเพราะสีของฟันเอง แต่เป็นเพราะ คราบจุลินทรีย์ (ฟิล์มแบคทีเรียเหนียว ๆ ที่เกาะบนฟัน) และคราบสี กรณีแบบนี้มักแก้ได้ด้วยการขูดหินปูนทำความสะอาดที่คลินิกทันตกรรม สีฟันตามธรรมชาติของแต่ละคนก็ต่างกันเล็กน้อย จึงควรตรวจก่อนว่าสีตอนนี้อยู่ในช่วงปกติหรือไม่

การเจาะในช่องปาก คือการติดเครื่องประดับที่ลิ้นหรือริมฝีปาก เมื่อมีเครื่องประดับอยู่ในปากตลอดเวลา ก็อาจเกิดปัญหาเหล่านี้

• ฟันบิ่น: เครื่องประดับโลหะกระทบฟันเวลาเคี้ยวหรือพูด จนฟันบิ่นหรือร้าวได้
• เหงือกร่น: เหงือกตรงที่เครื่องประดับเสียดสีอยู่ตลอดอาจถูกดันร่นลงจนเห็นรากฟัน
• ติดเชื้อและบวม: ช่องปากเป็นที่ที่มีเชื้อแบคทีเรียมาก

การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ค่อย ๆ เกิดขึ้น ลูกจึงมักไม่รู้ตัว ฟันที่บิ่นหรือเหงือกที่ร่นไปแล้วทำให้กลับเหมือนเดิมได้ยาก จึงไม่แนะนำให้เจาะลิ้นและริมฝีปาก

ก่อนตัดสินใจ ทำแบบนี้

ถ้าอยากฟอกสีฟัน ให้ปรึกษาทันตแพทย์ก่อน ระหว่างปรึกษา ลองถามแบบนี้

1. สีฟันตอนนี้อยู่ในช่วงปกติไหม มีคราบสีหรือสาเหตุอื่นหรือเปล่า
2. แค่ขูดหินปูนหรือปรับนิสัยการแปรงฟัน จะดีขึ้นได้ไหม
3. ถ้าจะฟอกสีฟัน ควรทำเมื่อไร และวิธีไหนปลอดภัย

การลองทำเองที่บ้านก็ต้องระวัง วิธีขัดด้วยยาสีฟันผสมถ่านหรือเบกกิ้งโซดายังมีหลักฐานไม่เพียงพอเรื่องประสิทธิภาพและความปลอดภัย และมีความกังวลว่าอาจทำให้ผิวฟันสึก ถ้าตัดสินใจใช้ผลิตภัณฑ์ฟอกสีฟันที่ขายทั่วไป คุณพ่อคุณแม่ควรช่วยตรวจดูด้วย

ความผิดพลาดที่คุณพ่อคุณแม่ทำบ่อยคือพอได้ยินว่าลูกอยากทำ ก็ตัดบททันทีว่า "ไว้โตก่อนค่อยทำ" ลองฟังก่อนว่าลูกอยากฟอกสีฟันเพราะอะไร กังวลเวลาถ่ายรูป หรือเพราะคำพูดของเพื่อน เมื่อรู้เหตุผล ก็จะหาวิธีที่ทำได้ตอนนี้ไปด้วยกันได้ เช่น ขูดหินปูนหรือปรับนิสัยการแปรงฟัน

เรื่องการเจาะ ให้คุยเรื่องความเสี่ยงอย่างตรงไปตรงมาก่อนตัดสินใจ ถ้าจบแค่ "ไม่ได้" บางคนก็แอบไปทำ ถ้าเจาะไปแล้ว บรรยากาศที่ลูกกล้าบอกโดยไม่ต้องปิดบังยิ่งสำคัญ จะได้รับความช่วยเหลือได้เร็วเมื่อมีปัญหา ถ้าเจาะไปแล้ว ระวังไม่ให้ลูกติดนิสัยกัดเครื่องประดับหรือเคาะกับฟันเล่น

คำถามที่พบบ่อย

เมื่อไรควรพบทันตแพทย์

• กำลังคิดเรื่องฟอกสีฟัน ควรไปก่อนเริ่ม
• ใช้ผลิตภัณฑ์ฟอกสีฟันแล้วเสียวฟันหรือเหงือกแสบ
• หลังเจาะแล้วฟันดูเหมือนบิ่นหรือร้าว
• เหงือกตรงที่เครื่องประดับสัมผัสดูร่นลง
• ตรงที่เจาะบวม เจ็บ หรือมีหนอง

ข้อมูลในบทความนี้มีไว้เพื่อการให้ความรู้ทั่วไป และไม่สามารถใช้แทนการรักษาโดยทันตแพทย์ได้ โปรดปรึกษาทันตแพทย์เกี่ยวกับอาการของลูก

← บทความทั้งหมด