ฟันกรามซี่แรกกำลังขึ้น: ช่วงเวลาที่ขึ้น วิธีแปรงให้ถึงร่องฟัน และเริ่มใช้ไหมขัดฟัน

ฟันกรามซี่แรกมักขึ้นช่วง 13-19 เดือน มาดูว่าทำไมฟันกรามผุง่าย เคล็ดลับแปรงให้ถึงร่องด้านบดเคี้ยว วิธีใช้ไหมขัดฟันเมื่อฟันชิดกัน และสัญญาณที่ควรให้หมอฟันดู

จากที่เคยเคี้ยวหงุบหงับด้วยฟันหน้าไม่กี่ซี่ ตอนนี้ฟันกรามซี่กว้างก็เริ่มโผล่ขึ้นมาลึก ๆ ในปากลูกแล้ว เมื่อฟันกรามขึ้น ลูกจะเคี้ยวได้ดีขึ้น แต่การแปรงก็ยากกว่าฟันหน้ามาก บทความนี้รวบรวมช่วงเวลาและวิธีดูแลที่ควรรู้เมื่อฟันกรามซี่แรกขึ้น

ถัดจากฟันหน้าก็ถึงคิวฟันกราม

ถัดจากฟันหน้า ฟันกรามน้ำนมซี่แรกจะขึ้นตามมา บนและล่างข้างละหนึ่งซี่ รวมสี่ซี่ มักขึ้นช่วงอายุ 13-19 เดือน เร็วหรือช้ากว่านี้ไม่กี่เดือนก็ปกติ ฟันกรามซี่แรกมักขึ้นก่อนฟันเขี้ยว ระหว่างฟันหน้ากับฟันกรามจึงอาจดูว่างอยู่ช่วงหนึ่ง

ฟันกรามกว้างและหนากว่าฟันหน้า จึงใช้เวลาดันผ่านเหงือกนานกว่า ระหว่างที่ฟันขึ้น เหงือกจึงบวมเป็นบริเวณกว้าง และลูกมักงอแง หรือเอามือเข้าไปลึก ๆ ในปากแล้วกัด เหงือกบวมเล็กน้อยและงอแงเป็นเรื่องธรรมชาติ

เหตุผลที่ฟันกรามผุง่ายกว่าฟันหน้าอยู่ที่รูปร่าง

• ด้านบดเคี้ยวมีร่องลึก เศษอาหารติดง่าย และขนแปรงเข้าไปไม่ค่อยถึงในร่อง
• อยู่ลึกในปาก คุณพ่อคุณแม่จึงมองเห็นยาก และลูกก็อ้าปากนาน ๆ ได้ลำบาก
• ด้านที่ชิดกับฟันข้าง ๆ แปรงเข้าไม่ถึงเลย

ฟันกรามน้ำนมมักถูกมองว่ายังไงก็ต้องหลุด แต่ฟันกรามจะอยู่ในปากนานกว่าฟันหน้ามาก และรับหน้าที่เคี้ยวอาหาร ยังช่วยรักษาที่ไว้ให้ฟันแท้ที่จะขึ้นในภายหลังด้วย การดูแลให้ไม่ผุตั้งแต่วันแรกที่ขึ้นจึงสำคัญ

แปรงให้ลึกถึงร่องฟัน

1. ให้ลูกนอนบนตัก หันศีรษะเข้าหาท้องของคุณพ่อคุณแม่ มองลงมาจากด้านบนจะเห็นถึงด้านในของปาก
2. ใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์เท่าเมล็ดข้าวสาร แปรงวันละ 2 ครั้ง โดยเฉพาะก่อนนอนต้องแปรงเสมอ
3. ใช้นิ้วหนึ่งนิ้วดึงแก้มออกเบา ๆ ให้เห็นฟันกราม
4. วางแปรงบนด้านบดเคี้ยว แล้วขยับไปมาสั้น ๆ เพื่อทำความสะอาดถึงในร่อง การขยับสั้น ๆ หลายครั้งเข้าร่องได้ดีกว่าการถูวงกว้าง
5. ด้านนอกและด้านลิ้นก็แปรงไล่ตามแนวที่ฟันกับเหงือกบรรจบกัน

เมื่อด้านข้างของฟันเริ่มชิดกัน ให้ทำความสะอาดซอกฟันด้วยไหมขัดฟันวันละ 1 ครั้ง ช่วงแรกไหมขัดฟันแบบมีด้ามจับจะใช้ง่ายกว่า ค่อย ๆ ดันไหมเข้าซอกฟัน แล้วกวาดขึ้นลงเบา ๆ ตามด้านข้างของฟัน ถ้าดีดไหมลงไปแรง ๆ ที่เหงือกจะเจ็บ จึงค่อย ๆ ทำช้า ๆ กว่าลูกจะใช้ไหมขัดฟันเองได้ต้องใช้เวลาอีกนาน ระหว่างนี้คุณพ่อคุณแม่จึงทำให้

ถ้าลูกหุบปากแน่น แทนที่จะบังคับอ้า ลองแบ่งแปรงเป็นช่วงสั้น ๆ เช่น ร้องเพลงหนึ่งท่อนหรือนับเลข แปรงฟันกรามก่อนตั้งแต่ต้น แทนที่จะรวบไว้ทีหลัง จะแปรงได้ละเอียดตอนที่ลูกยังไม่เหนื่อย

ถ้าเหงือกตรงที่ฟันกรามกำลังขึ้นดูไม่สบาย ให้ลูกกัดยางกัดที่แช่เย็น หรือใช้นิ้วที่สะอาดกดเบา ๆ จะช่วยให้สบายขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

ฟันกรามแบบนี้ ให้หมอฟันดู

• เมื่อฟันกรามซี่ใหม่มีจุดขาวหรือคราบสีน้ำตาล
• เมื่อด้านบดเคี้ยวดูขรุขระและเหมือนบิ่นง่าย
• เมื่อร่องฟันกรามเปลี่ยนเป็นสีดำ
• เมื่อเหงือกบวมอยู่นาน หรือลูกเคี้ยวข้างเดียว
• เมื่อยังไม่ได้เริ่มตรวจฟันตามกำหนด

ข้อมูลในบทความนี้มีไว้เพื่อการให้ความรู้ทั่วไป และไม่สามารถใช้แทนการรักษาโดยทันตแพทย์ได้ โปรดปรึกษาทันตแพทย์เกี่ยวกับอาการของลูก

← บทความทั้งหมด