ฟันขึ้น อาการแบบไหนปกติ: วิธีปลอบลูก และเมื่อลูกมีไข้

น้ำลายไหลและงอแงตอนฟันขึ้นเป็นเรื่องปกติ แต่ไข้ 38°C ขึ้นไปหรือท้องเสียไม่ได้มาจากฟันขึ้น มาดูวิธีปลอบอย่างปลอดภัย สิ่งที่ควรเลี่ยง และสัญญาณที่ต้องพบแพทย์

อยู่ ๆ ลูกก็น้ำลายไหลไม่หยุด เอามือเข้าปาก และนอนไม่ค่อยหลับ คุณพ่อคุณแม่ก็คงสงสัยว่า "ฟันจะขึ้นหรือเปล่านะ" แต่ถ้ามีไข้หรืออุจจาระเหลว ก็ชวนให้สับสนว่าเป็นเพราะฟันด้วยหรือไม่ บทความนี้รวบรวมอาการที่พบบ่อยตอนฟันขึ้น สัญญาณที่ไม่ใช่อาการฟันขึ้น และวิธีปลอบลูกอย่างปลอดภัยที่บ้าน

เกิดอะไรขึ้นกับลูกตอนฟันขึ้น

ระหว่างที่ฟันดันผ่านเหงือกขึ้นมา เหงือกจะบวม คัน และเจ็บเล็กน้อย ลูกจึงมักมีอาการแบบนี้

• น้ำลายไหลมากกว่าปกติ
• เอามือ ของเล่น หรืออะไรก็ตามที่เห็นเข้าปากแล้วกัด
• งอแงและหงุดหงิดง่ายขึ้นโดยไม่มีสาเหตุ
• นอนไม่ค่อยหลับ หรือตื่นกลางดึกบ่อย
• เหงือกตรงที่ฟันกำลังขึ้นบวม และเจ็บเวลาถูกสัมผัส

ฟันซี่แรกมักขึ้นราว ๆ 6 เดือน แต่เด็กแต่ละคนต่างกันมาก อาการฟันขึ้นจะมาทุกครั้งที่ฟันขึ้นแต่ละซี่ และมักทุเลาลงภายในไม่กี่วัน

ตอนฟันขึ้น อุณหภูมิร่างกายอาจสูงขึ้นเล็กน้อยได้ แต่ไข้ 38°C ขึ้นไปหรือท้องเสีย ไม่ได้เกิดจากฟันขึ้น เด็กวัยนี้เอาทุกอย่างเข้าปาก จึงติดหวัดหรือลำไส้อักเสบได้ง่าย ถ้ามีไข้แล้วคิดว่า "คงเพราะฟันขึ้น" อาจทำให้พบโรคอื่นช้าไป

ปลอบด้วยความเย็นและความอ่อนโยน

อาการฟันขึ้นบรรเทาได้ด้วยสัมผัสเย็น ๆ และแรงกดเบา ๆ

1. ให้ลูกกัดยางกัดที่แช่เย็นในตู้เย็น ล้างยางกัดแบบยางแข็งให้สะอาด แช่ตู้เย็นไว้แล้วค่อยให้ลูก ผ้าสะอาดชุบน้ำแล้วแช่ตู้เย็นก็ใช้ได้
2. ล้างมือให้สะอาด แล้วใช้นิ้วกดนวดเหงือกเบา ๆ การกดค้างไว้เบา ๆ ตรงที่ฟันกำลังขึ้นอาจทำให้ลูกสบายขึ้น
3. เช็ดน้ำลายบ่อย ๆ ไม่ให้คางและคอเปื่อย แล้วทาครีมให้ความชุ่มชื้นบาง ๆ
4. ถ้าลูกไม่สบายตัวมาก ให้ปรึกษากุมารแพทย์เรื่องยาบรรเทาปวดลดไข้ที่เหมาะกับอายุ ปริมาณยาต้องทำตามคำแนะนำของกุมารแพทย์หรือเภสัชกรเสมอ

ความผิดพลาดที่คุณพ่อคุณแม่ทำบ่อยก็มี

• ยางกัดที่แช่แข็งในช่องฟรีซแข็งเกินไปจนอาจทำให้เหงือกบาดเจ็บได้ แช่แค่ในตู้เย็นธรรมดาก็พอ
• เลือกยางกัดแบบยางแข็ง แทนแบบที่มีของเหลวอยู่ข้างใน
• อย่าปล่อยให้ลูกอยู่กับยางกัดตามลำพัง คอยดูอยู่ใกล้ ๆ ระหว่างที่ลูกกัด

ถ้าลูกตื่นกลางดึกบ่อย ให้ทำขั้นตอนกล่อมกลับไปนอนอย่างใจเย็นเหมือนปกติ อาการฟันขึ้นจะผ่านไป แต่นิสัยที่เกิดในช่วงนี้มักติดตัวไปนาน ระวังอย่าให้การให้ขวดนมเพื่อกล่อมนอนกลายเป็นเรื่องที่ทำบ่อย ๆ

แม้ลูกจะงอแงเพราะฟันขึ้น ก็อย่าข้ามการแปรงฟัน แปรงเบา ๆ เลี่ยงจุดที่เจ็บ และใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์เท่าเมล็ดข้าวสารต่อไป

คำถามที่พบบ่อย

เมื่อไรควรพาไปพบแพทย์

• เมื่อมีไข้ 38°C ขึ้นไป
• เมื่อท้องเสียหรืออาเจียนต่อเนื่อง
• เมื่อมีผื่นขึ้นตามตัว
• เมื่อลูกซึมหรืออ่อนแรงผิดปกติมาก
• เมื่อตุ่มสีน้ำเงินบนเหงือกไม่ยุบหรือโตขึ้น

ข้อมูลในบทความนี้มีไว้เพื่อการให้ความรู้ทั่วไป และไม่สามารถใช้แทนการรักษาโดยทันตแพทย์ได้ โปรดปรึกษาทันตแพทย์เกี่ยวกับอาการของลูก

← บทความทั้งหมด