เช็ดเหงือกก่อนฟันขึ้น: เริ่มดูแลช่องปากลูกด้วยผ้าก๊อซ

แม้ฟันยังไม่ขึ้น การเช็ดเหงือกด้วยผ้าก๊อซชุบน้ำหลังให้นมก็มีประโยชน์ มาดูเหตุผล ความถี่ การเตรียมผ้าก๊อซ ลำดับการเช็ด และเคล็ดลับเมื่อลูกไม่ยอม

ฟันยังไม่มีสักซี่ ต้องเช็ดในปากด้วยหรือ คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงสงสัย การเช็ดเหงือกก่อนฟันขึ้นไม่ยากเลย และยังทำให้การแปรงฟันในภายหลังง่ายขึ้นมาก บทความนี้รวบรวมว่าทำไมต้องเช็ด เช็ดเมื่อไรและอย่างไร และถ้าลูกไม่ชอบจะทำอย่างไรดี

ไม่มีฟันก็ควรเช็ด เพราะอะไร

หลังกินนม ในปากลูกจะมีนมค้างอยู่เล็กน้อย นมที่ค้างนี้เป็นอาหารของเชื้อแบคทีเรียในช่องปาก เชื้อเริ่มเข้ามาอยู่บนเหงือกและลิ้นตั้งแต่ก่อนฟันขึ้น การเช็ดเหงือกหลังให้นมจึงช่วยให้ช่องปากสะอาด

เหตุผลที่สำคัญกว่าคือความคุ้นเคย ช่องปากเป็นส่วนที่ไวต่อสัมผัสมากสำหรับทารก ถ้าวันที่ฟันซี่แรกขึ้นแล้วเอาแปรงสีฟันใส่เข้าไปทันที ลูกมักตกใจและต่อต้าน ลูกที่คุ้นกับมือของคุณพ่อคุณแม่ในปากมาตั้งแต่ก่อนฟันขึ้น จะต่อต้านน้อยลงมากเมื่อเริ่มแปรงฟันครั้งแรก การเช็ดเหงือกจึงเป็นก้าวแรกของนิสัยแปรงฟันไปตลอดชีวิต

ความถี่วันละหนึ่งถึงสองครั้งก็เพียงพอ ไม่ต้องเช็ดทุกครั้งหลังกินนม แต่หลังนมมื้อสุดท้ายของวันควรเช็ดเสมอ เพราะระหว่างนอนน้ำลายจะน้อยลง แรงชะล้างในปากจึงลดลง

ยังไม่ต้องใช้ยาสีฟัน ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์เริ่มใช้เมื่อฟันซี่แรกขึ้น ในปริมาณเท่าเมล็ดข้าวสาร พอเห็นฟันซี่แรก ก็เปลี่ยนจากผ้าก๊อซไปใช้แปรงสวมนิ้วหรือแปรงสีฟันสำหรับทารกได้เลย นิสัยที่สร้างไว้จะทำให้เริ่มต้นได้ง่ายขึ้นมาก

เช็ดด้วยผ้าก๊อซชิ้นเดียวแบบนี้

สิ่งที่ต้องเตรียมมีแค่ผ้าก๊อซสะอาดหรือผ้านุ่ม กับน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว

1. ล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาด
2. ชุบผ้าก๊อซหรือผ้านุ่มด้วยน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว แล้วบิดให้หมาดเล็กน้อย
3. พันผ้าก๊อซรอบนิ้วชี้หนึ่งรอบ
4. วางลูกนอนบนตักหรืออุ้มไว้ในอ้อมแขนโดยประคองศีรษะ ท่าที่ดีคือเห็นหน้าลูกชัดและศีรษะไม่ส่าย
5. ดึงริมฝีปากล่างลงเล็กน้อย แล้วกวาดเหงือกล่างเบา ๆ จากด้านในออกด้านนอก จากนั้นเช็ดเหงือกบนแบบเดียวกัน
6. สุดท้าย กวาดลิ้นเบา ๆ จากด้านในออกมาด้านหน้าหนึ่งถึงสองครั้ง

แทบไม่ต้องออกแรงเลย ให้รู้สึกเหมือนลูบผ่านเบา ๆ มากกว่าขัดถู ถ้าสอดลึกเข้าไปที่โคนลิ้น ลูกอาจขย้อนได้ จึงเช็ดแค่ส่วนที่มองเห็น

ลองดูความผิดพลาดที่คุณพ่อคุณแม่ทำบ่อยไว้ด้วย บางคนเห็นคราบขาวแล้วถูแรง ๆ ให้หลุด หรือใช้น้ำเกลือหรือน้ำยาทำความสะอาดอื่นเพื่อให้สะอาดขึ้น เหงือกของทารกบอบบางมาก เช็ดเบา ๆ ด้วยน้ำเปล่าก็เพียงพอ

ผ้าก๊อซใช้ครั้งเดียวแล้วเปลี่ยนใหม่จะสะอาดกว่า

ถ้าลูกหันหน้าหนีหรือร้องไห้ก็ไม่เป็นไร ร้องเพลงหรือพูดคุยไปด้วย ทำให้จบเร็ว ๆ และทำซ้ำในเวลาเดิมทุกวัน ลูกจะค่อย ๆ คุ้นเคย ผูกไว้กับสิ่งที่ทำอยู่ทุกวัน เช่น หลังจับลูกเรอหลังกินนม หรือหลังอาบน้ำ จะได้ไม่ลืม

คำถามที่พบบ่อย

เมื่อไรควรพาไปหาหมอฟัน

• เมื่อมีคราบขาวบนเหงือกหรือลิ้นที่เช็ดแล้วไม่ออก
• เมื่อเหงือกบวมและลูกไม่ยอมกินนม
• เมื่อมีก้อนนูนบนเหงือกที่รบกวนการกินนม
• เมื่อลูกเกิดมาพร้อมฟัน
• เมื่อฟันซี่แรกขึ้นแล้ว ให้พาไปพบหมอฟันครั้งแรกภายใน 6 เดือน และไม่เกินวันเกิดขวบแรก

ข้อมูลในบทความนี้มีไว้เพื่อการให้ความรู้ทั่วไป และไม่สามารถใช้แทนการรักษาโดยทันตแพทย์ได้ โปรดปรึกษาทันตแพทย์เกี่ยวกับอาการของลูก

← บทความทั้งหมด