ลูกเกิดมาพร้อมฟัน: วิธีสังเกตฟันแรกเกิด และเมื่อไรควรพบหมอฟัน

ฟันที่มีตั้งแต่แรกเกิดหรือขึ้นในเดือนแรกพบได้น้อย และส่วนใหญ่เป็นฟันน้ำนมปกติที่ขึ้นเร็ว มาดูสิ่งที่ควรสังเกตที่บ้าน วิธีเช็ดทำความสะอาด และสัญญาณที่ต้องพบหมอฟันทันที

เห็นฟันซี่เล็ก ๆ ในปากลูกที่เพิ่งคลอด คุณพ่อคุณแม่ก็คงตกใจไม่น้อย ต้องถอนไหม ให้นมได้หรือเปล่า ลูกจะเจ็บไหม ความกังวลมักมาก่อนเสมอ บทความนี้รวบรวมเรื่องที่ควรรู้เกี่ยวกับฟันที่มีตั้งแต่แรกเกิดไว้ทีละขั้น

ทำไมลูกถึงเกิดมาพร้อมฟัน

โดยทั่วไปฟันน้ำนมซี่แรกจะขึ้นราว ๆ 6 เดือน แต่มีน้อยมากที่ทารกเกิดมาพร้อมฟัน เรียกว่าฟันแรกเกิด ส่วนฟันที่ขึ้นภายในเดือนแรกหลังคลอดเรียกว่าฟันขึ้นหลังคลอด ชื่อต่างกันเท่านั้น แต่สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ต้องสังเกตเหมือนกัน

มักขึ้นหนึ่งหรือสองซี่ตรงตำแหน่งฟันหน้าล่าง ส่วนใหญ่ไม่ใช่ฟันพิเศษอะไร แต่เป็นฟันน้ำนมปกติที่ขึ้นเร็วกว่ากำหนดเล็กน้อย ตอนแรกเกิดในเหงือกของลูกมีฟันน้ำนมกำลังเติบโตอยู่แล้วครบ 20 ซี่ ซี่หนึ่งแค่โผล่ออกมาก่อนเพื่อน มีบ้างที่ไม่ใช่ฟันน้ำนมปกติแต่เป็นฟันเกิน ซึ่งทันตแพทย์ตรวจให้ได้

ฟันที่ขึ้นเร็วมักขึ้นมาก่อนที่รากจะเจริญเต็มที่ จึงอาจโยกได้ สิ่งสำคัญที่สุดจึงเป็นว่าฟันยึดแน่นแค่ไหน ถ้าฟันแน่นดีและลูกกินนมได้ไม่มีปัญหา ก็ไม่ต้องถอน ปล่อยไว้ได้ แล้วฟันซี่นี้ก็จะอยู่กับลูกไปเหมือนฟันน้ำนมซี่อื่น

เรื่องนี้ไม่ได้เกิดจากความผิดของคุณพ่อคุณแม่ ส่วนใหญ่เป็นฟันน้ำนมปกติที่ขึ้นเร็ว จึงไม่ต้องกังวลมากเกินไป สงสัยอะไรก็ถามทันตแพทย์ได้เลยตอนไปตรวจ

ในทางกลับกัน ฟันที่โยกมากอาจหลุดแล้วลูกกลืนลงไปหรือสำลักเข้าทางเดินหายใจได้ จึงต้องให้ทันตแพทย์ประเมิน

สังเกตที่บ้านแบบนี้

เวลาดูในปากลูกทุกวัน ลองตรวจตามลำดับนี้

1. ล้างมือให้สะอาด แล้วใช้นิ้วแตะฟันเบา ๆ ดูว่าโยกแค่ไหน ไม่ต้องตั้งใจโยกไปมา
2. ดูว่าใต้ลิ้นของลูกมีแผลแดง ๆ หรือไม่ เพราะเวลาดูดนม ลิ้นจะเสียดสีกับปลายฟันซ้ำ ๆ จนเป็นแผลได้
3. ถ้าให้นมแม่ ให้สังเกตด้วยว่าหัวนมของคุณแม่มีแผลหรือเจ็บหรือไม่
4. หลังให้นม พันผ้าก๊อซชุบน้ำรอบนิ้ว แล้วเช็ดฟันและเหงือกเบา ๆ

ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือคิดว่า "ยังไงก็ต้องหลุดอยู่แล้ว" แล้วพยายามโยกให้หลุดเองที่บ้าน เหงือกของทารกแรกเกิดยังบอบบางจึงบาดเจ็บได้ง่าย และยังเสี่ยงที่ลูกจะกลืนฟันที่หลุดลงไป อย่าดึงหรือโยกฟันเอง ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของทันตแพทย์

ถ้าคุณแม่เจ็บหัวนมระหว่างให้นม การให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยดูท่าอุ้มและการงับเต้าก็อาจช่วยได้ แต่ถ้ายังเจ็บต่อเนื่อง หรือลูกกินนมได้ไม่ดี ให้ปรึกษาทันตแพทย์

ทันตแพทย์จะดูว่าฟันโยกแค่ไหน รบกวนการกินนมหรือไม่ และมีแผลใต้ลิ้นหรือเปล่า แล้วจึงตัดสินว่าจะปล่อยไว้หรือไม่ ก่อนไปตรวจ ลองจดหรือถ่ายรูปสิ่งที่เห็นที่บ้านไว้ จะช่วยให้อธิบายได้ง่ายขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

เมื่อไรควรพาไปหาหมอฟัน

• เมื่อฟันโยกมาก (อย่ารอ ไปทันที)
• เมื่อลูกงับเต้าไม่ค่อยได้ หรือให้นมลำบาก
• เมื่อมีแผลใต้ลิ้นของลูก
• เมื่อคุณแม่เจ็บหรือเป็นแผลที่หัวนมทุกครั้งที่ให้นม
• เมื่ออยากรู้ว่าเป็นฟันน้ำนมปกติหรือฟันเกิน

ข้อมูลในบทความนี้มีไว้เพื่อการให้ความรู้ทั่วไป และไม่สามารถใช้แทนการรักษาโดยทันตแพทย์ได้ โปรดปรึกษาทันตแพทย์เกี่ยวกับอาการของลูก

← บทความทั้งหมด