Hamilelikte diş ilaçları: kaçınılması gereken antibiyotikler ve ağrı kesiciler
Hamilelikte pek çok diş ilacı kullanılabilir ama birkaçından kaçınılır. Bebeğin dişlerini lekeleyebilen antibiyotikler, ağrı kesici seçimi ve reçetede söylenecekler.
Bir bakışta
- Tetrasiklin grubu antibiyotiklerden genellikle kaçınılır
- Diş ağrısında genellikle ilk tercih asetaminofen (parasetamol)
- İbuprofen gibi NSAİİ'lerden 20. haftadan itibaren kaçının
Hamileyken dişiniz ağrıyınca ilk endişe ilaç alıp alamayacağınızdır. Bu yüzden kimi anneler ağrıya katlanır, kimileri de evdeki ilacı düşünmeden alır. Hamilelikte diş ilaçlarıyla ilgili bilmeniz gereken ilkeleri ve reçete alırken neleri söylemeniz gerektiğini derledik.
Kaçınılması gereken ilaçlar yalnızca birkaç tane
Diş tedavisinde kullanılan ilaçların çoğu hamilelikte de kullanılabilir. Ama genellikle kaçınılan birkaç ilaç olduğu için hangi ilaç olursa olsun önce hamile olduğunuzu söyleyip öyle reçete almak temel kuraldır.
Tetrasiklin grubu antibiyotiklerden hamilelikte genellikle kaçınılır. Tetrasiklin, doksisiklin ve minosiklin bu gruptadır. Bebeğinizin dişleri hamileliğin başından itibaren oluşmaktadır; bu gruptaki ilaçlar oluşan dişin yapısına karışarak bebeğin dişlerini lekeleyebilir. Rengi ve görünümü, bebeğin ne zaman ve ne kadar maruz kaldığına göre değişir. Bir kez oluşan renk değişikliği dişler tamamen geliştikten sonra da kalır.
Ağrı kesici olarak diş hekimleri genellikle önce asetaminofeni (parasetamol) düşünür. Ne kadar ve kaç gün alacağınız konusunda doktorunuzun talimatlarına uymanız yeterlidir.
İbuprofen gibi NSAİİ'lerden (steroid olmayan iltihap giderici ağrı kesiciler) hamileliğin 20. haftasından itibaren kaçınılması önerilir. Evde hep bulunan ve sürekli kullandığınız bir ilaç olsa bile hamilelikte kendi başınıza almamanız iyi olur.
Antibiyotik gerektiğinde diş hekiminiz ve kadın doğum uzmanınız birlikte karar verir. Hangi ilacın kullanılacağı iltihabın derecesine, hamilelik haftasına ve sizin sağlık durumunuza birlikte bakılarak seçilir.
"Hamilelikte hiç ilaç alınmaz" diye düşünen pek çok kişi var. Ama asıl önemli olan, kaçınılacak ilaçları dışarıda bırakıp gereken ilaçları doğru kullanmaktır. İltihabı ve ağrıyı uzun süre tedavisiz bırakmak da vücudunuza yüktür.
Reçete alırken şöyle yapın
Muayene odasında yalnızca bu sırayı hatırlayın.
- Muayeneden önce hamile olduğunuzu ve kaçıncı haftada olduğunuzu söyleyin.
- Şu an kullandığınız tüm ilaçları ve takviyeleri belirtin. Listeyi telefonunuza yazmanız işinizi kolaylaştırır.
- Yazılan ilacın hamilelikte sorun olup olmadığını merak ediyorsanız o anda sorun.
- Doza ve süreye size anlatıldığı gibi uyun.
- Aynı listeyi kadın doğum uzmanınıza da verin ki iki taraf da aynı bilgiye sahip olsun.
Annelerin sık yaptığı birkaç hata var.
- İlaçtan çekindiği için ağrıya katlanmak: Neden ortadan kaldırılmazsa iltihap büyür ve sonunda daha fazla ilaç ve tedavi gerekebilir.
- Yazılan antibiyotiği belirtiler düzeldi diye kendi başına bırakmak: Reçete edilen ilacı kendi kararınızla bırakmayın; endişeniz varsa reçeteyi yazan doktora danışın.
- Evdeki ağrı kesiciyi ya da soğuk algınlığı ilacını kontrol etmeden almak: Birden fazla etken madde içeren ilaçlarda NSAİİ bulunabilir. Eczacıya hamile olduğunuzu söyleyip kontrol ettirin. Ama doktorunuz düşük doz aspirin verdiyse kendi başınıza bırakmayın; o doktorla konuşun.
Sık sorulan sorular
Hamile olduğumu bilmeden ilaç aldım. Ne yapmalıyım?
Tek başınıza endişelenmek yerine aldığınız ilacın adını ve ne zaman aldığınızı yazıp kadın doğum uzmanınıza danışın. Değerlendirme hangi ilacı ne zaman aldığınıza göre değiştiği için bir uzmanla konuşmak en doğrusudur.
Diş anestezisinden de kaçınmalı mıyım?
Diş tedavisinde kullanılan lokal anestezi hamilelikte de kullanılabilir. Anesteziyle rahatça tedavi olmak ağrıya katlanmaktan vücudunuz için daha az yorucudur.
Ağrı kesiciyle idare edip tedaviyi doğumdan sonraya bıraksam olmaz mı?
Ağrı kesiciye ihtiyaç duyacak kadar ağrınız varsa nedeni tedavi etmek daha güvenlidir. Uzun süre ilaç almaktansa nedeni diş hekiminde çözmek hem sizin hem bebeğiniz için daha iyidir.
Bebeğin dişlerinin lekelenmesinden endişeliyim. Bütün antibiyotikler tehlikeli mi?
Hayır. Bebeğin dişlerindeki renk değişikliği nedeniyle kaçınılan, tetrasiklin grubudur. Diğer antibiyotikler gerektiğinde diş hekiminiz ve kadın doğum uzmanınız birlikte seçer.
Doğumdan sonra emzirirken de dikkat etmeli miyim?
Emzirirken de diş tedavisi ve lokal anestezi yapılabilir. Olağan lokal anestezi için emzirmeyi bırakmanız ya da sütü sağıp dökmeniz gerekmez. Reçeteli ilaçlar ve sedasyon ayrıca değerlendirilir; muayeneden ve reçeteden önce emzirdiğinizi söylerseniz buna uygun olanlar seçilir.
Bu durumlarda diş hekiminize gidin
- Ağrı kesici arayacak kadar dişiniz ağrıyorsa
- Diş ağrısı yüzünden uykunuz bölünüyor ya da yemek yemekte zorlanıyorsanız
- Diş etiniz ya da yüzünüz şişiyorsa
- Yazılan ilacı kullanmanıza rağmen ağrı ya da şişlik geçmiyorsa
- İlaç aldıktan sonra vücudunuzda olağandışı bir tepki olduysa (kadın doğum uzmanınıza da söyleyin)
Doğru zamanda alın
Diş Takvimi uygulamasına çocuğunuzun doğum tarihini (veya tahmini doğum tarihini) girin; bu yazılar gerektiği zaman hatırlatma olarak size ulaşsın. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
Kaynaklar
- ACOG · Committee Opinion No. 569: Oral Health Care During Pregnancy and Through the Lifespan (2013)
- FDA · Medicine and Pregnancy (2023)
Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.