On sekiz yaş, ömür boyu beş ağız bakımı alışkanlığı: yetişkin olan çocuğunuza

Günde 2 kez florürlü diş macunu, her gün diş ipi, düzenli kontrol, şeker ve asitli içeceklere dikkat, tütünden uzak durmak. Beş alışkanlık ve nedenleri.

İlk dişin çıktığı günden bugüne, dişlerini fırçaladığınız ve onu diş hekimine götürdüğünüz zamanlar artık sona yaklaşıyor. Şimdi çocuğunuz yetişkin oluyor ve dişlerine kendisi bakma sırası onda. Karmaşık bir şey gerekmiyor. Ömür boyu sürdürmeye değer beş alışkanlığı, ebeveyn ve çocuk birlikte okuyabilsin diye derledik.

Neden bu beş şey yeterli?

Ağızdaki büyük sorunlar olan çürük ve diş eti hastalığının çoğu günlük alışkanlıklarla önlenebilir. Çürük, dişe yapışan bakterilerin şekerle beslenip asit üretmesiyle oluşur; diş eti hastalığı ise diş ile diş eti arasında kalan plağın (bakteri tabakası) diş etinde iltihaba yol açmasıyla gelişir. Bu yüzden bakteri tabakasını her gün temizlemek, dişlerin şekere ve aside maruz kalma sıklığını azaltmak ve sorunları erken yakalamak gerekir. Bu üç ilkenin hepsi beş alışkanlığın içinde yer alır.

Yetişkinlikte hayat büyük ölçüde değişir. Tek başına yaşamaya başlamak, düzensiz uyku ya da yoğunluk yüzünden diş hekimini ertelemek kolaylaşır. Sigara teklif edilen ortamlar da olur. Bu yüzden alışkanlıkları şimdi bir kez gözden geçirmenin anlamı büyüktür. Küçüklükten beri yaptığı diş fırçalama ve kontroller zaten alışkanlık hâline geldi; artık geriye bunları kimse söylemeden sürdürmek kalıyor.

Ömür boyu beş alışkanlık

1. Günde 2 kez, florürlü diş macunuyla 2 dakika fırçalayın. Özellikle yatmadan önceki fırçalamayı atlamayın. Uyurken tükürük azalır ve ağzı temizleme gücü zayıflar.
2. Her gün bir kez diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla diş aralarını temizleyin. Diş araları fırçanın iyi ulaşamadığı ve bakteri tabakasının kolayca kaldığı yerlerdir. Aralar darsa diş ipi, genişse ara yüz fırçası daha rahattır.
3. Düzenli kontrol ve diş taşı temizliğine diş hekiminin önerdiği aralıkla gidin. Genellikle 6 ayda birdir. Çürük ve diş eti hastalığı başta ağrı yapmadığı için ağrıyınca gidildiğinde tedavi büyüyebilir.
4. Şekerli içecek ve atıştırmalıkların sıklığını azaltın. Hem miktar hem sıklık önemlidir; özellikle sık tüketmemek gerekir. Gazlı içecek ya da sporcu içeceği gibi asitli içeceklerden sonra suyla çalkalayın.
5. Sigaraya, elektronik sigaraya ve nikotin poşetlerine başlamayın. Sigara diş eti hastalığına, renklenmeye ve ağız kuruluğuna yol açar; ağız kanseri için de açık bir risk etkenidir. Elektronik sigara ve nikotin poşetlerinde de nikotin bağımlılığı ve zararlı maddeler sorunu vardır; uzun vadeli etkileri henüz tam bilinmiyor. Bir kez başlayınca bırakmak zor olduğu için en kolay yol hiç başlamamaktır.

Tek başına yaşamaya başlıyorsa küçük hazırlıklar alışkanlıkları korur. Çantada diş fırçası ve macun taşımak dışarıda yemek yenen günlerde de fırçalamayı kolaylaştırır. Fırçanın kılları açıldığında iyi temizlemez, yenisiyle değiştirin. Gece geç saate kadar ders çalışırken ya da çalışırken yanında tatlı bir içecekle yudum yudum içme alışkanlığını suyla değiştirmeyi deneyin.

Sık yapılan bir hata, "Ağrımıyor, demek ki iyiyim" diyerek kontrolleri yıllarca atlamaktır. Yoğunsa kontrol tarihini telefonun takvimine önceden eklemek bile yardımcı olur.

Bu beş şeyi aynı anda kusursuz yapmak zorunda değil. Bugün atladıysa yarın yeniden yapması yeterli. Alışkanlıklar süreklilikle korunur.

Ebeveynlerden son bir ricamız var. Artık her şeyi takip etmek yerine ona güvenip bırakın. Yardım istediğinde yanında olmanız yeterli.

Sık sorulan sorular

Ağrı olmasa da bu durumlarda diş hekimine gidin

• Son kontrolden bu yana önerilen aralıktan uzun zaman geçtiyse
• Fırçalarken ya da diş ipi kullanırken diş eti sık sık kanıyorsa
• Dişler sızlıyorsa ya da çiğnerken ağrıyorsa
• En arkadaki diş eti şişiyorsa ya da ağzı açmak rahatsız ediyorsa
• Sigarayı bırakmak istiyor ve yardıma ihtiyaç duyuyorsa

Bu yazıdaki bilgiler genel eğitim amaçlıdır ve profesyonel diş tedavisinin yerini tutmaz. Çocuğunuzun durumu hakkında bir diş hekimine danışın.

← Tüm yazılar